Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Coñecer a diabetes infantil

Una enfermidade que afecta a moitos nenos e cuxa frecuencia aumentou notablemente nos últimos anos
Por maitezudaire 8 de Outubro de 2002

A diabetes prodúcese como consecuencia dunha mala utilización dos azucres contidos nos alimentos (hidratos de carbono) debido á falta de insulina. A causa do déficit de insulina e da necesidade da súa achega, a diabetes infantil denomínase Diabetes Insulino-dependente ou Diabetes Mellitus tipo I. Cabe dicir que existe outro tipo de Diabetes Mellitus, o tipo II, na que insulina pode ser ou non necesaria, pero preséntase preferentemente nas persoas adultas.

Que é a insulina e paira que serve? A insulina é una hormona fabricada por unhas células do páncreas, glándula situada na parte esquerda do abdome moi preto do estómago. O noso organismo está formado por un conxunto de órganos (corazón, cerebro, riles, etc.), e cada un dos órganos ten una función determinada. Da mesma maneira que non hai nada no mundo que vaia sen enerxía; o noso organismo, paira funcionar, tamén a necesita. Xeralmente, a metade dos alimentos que comemos conteñen hidratos de carbono (azucres), os cales, una vez chegan ao estómago e ao intestino delgado, transfórmanse por medio da dixestión en glicosa, un hidrato de carbono máis sinxelo.

Cando os hidratos de carbono atópanse en forma de glicosa, pasan á sangue e é nese momento no que actúa a insulina.

A insulina é necesaria para que a glicosa entre nas células e así poida ser utilizada polo organismo como fonte de enerxía.

Se lles falta a insulina, a glicosa non pode entrar na a célula e esta non funciona ben porque lle falta enerxía.

Na diabetes infantil, o páncreas non fabrica insulina. Por este motivo, a glicosa non entra nas células, e o neno irá enfermando.

Un conto sobre a insulina, paira explicarlles aos nenos e nenas diabéticos a súa enfermidade.

Para que os nenos e as nenas enténdano mellor, podémosllo explicar cun pequeno conto. Os protagonistas son: – Una casa (Casa Célula). – A dona da casa (a señora Glicosa). – A chave da porta da casa (a insulina). Un día, a señora Glicosa volvía do mercado e ao chegar a casa deuse conta de que perdera a chave da súa casa, a insulina. Por tanto, non puido entrar na súa casa (Casa Célula). Co paso do tempo, Casa Célula queda abandonada. Vaise caendo a pintura das paredes, vanse morrendo as flores do xardín, e a señora Glicosa ponse triste ao vela. Por iso hai que tentar que a señora Glicosa teña una chave. Como non a atopamos, o que se fai é procurarlla nós, dámoslle nós a chave insulina, e desta forma, a señora Glicosa pode entrar á súa casa.

Cal é a solución paira a diabetes infantil? A única solución paira o tratamento da diabetes infantil é a insulina. Esta insulina tan só pódese administrar mediante unha ou varias inxeccións diarias.

Aínda non se sabe con exactitude por que algúns nenos e nenas son diabéticas e outras non. Nácese coa predisposición a padecer diabetes, pero se dan tamén outros factores para que apareza a enfermidade, talles como, infeccións por virus, alteración das defensas do organismo, malos hábitos de alimentación, etc.

Como podo saber se o meu fillo é diabético? O primeiro que pode chamar a atención é que o neno, a pesar do ben que come, adelgace. Noutras ocasións, a pesar de que se dá con menos frecuencia, o neno perde gana para comer (anorexia) e tamén adelgaza. Principais síntomas

1- As células utilizan a glicosa como fonte de enerxía. A glicosa almacénase nos músculos e no fígado e ha de pasar ao sangue para que chegue ás células de todo o organismo. Ante a ausencia de insulina, acumúlanse cantidades importantes de glicosa no sangue.

2- Cando aumenta a glicosa no sangue (hiperglucemia), por encima dun determinado nivel, aparece glicosa nos ouriños. A presenza de glicosa nos ouriños denomínase glucosuria.

3- Para que a glicosa poida eliminarse polos ouriños é necesario que se disolva en cantidades importantes de auga. Por esta razón o neno diabético ouriños con frecuencia e en gran cantidade. A este fenómeno denomínase poliúria.

4- Paira compensar a perda de auga polos ouriños, o neno diabético sente moita sede e bebe moita auga. Este síntoma coñécese co nome de polidípsia.

5- Como a glicosa non pode ser utilizada pola falta de insulina, as células reclaman enerxía e o neno diabético trata de compensalo aumentando a cantidade de comida. Leste aumento da inxesta de alimentos denomínase polifagia.

6- Como a insulina non facilita o paso da glicosa ás células, estas non teñen enerxía suficiente. Por tanto, han de queimar as graxas de reserva do organismo, que serven de fonte de enerxía. As sustancias de refugallo do metabolismo das graxas son os corpos cetónicos que se eliminan polos ouriños (cetonúria) e provócanlle un cheiro acentuado. O neno que non é diabético tamén pode presentar cetonúria sen non toma suficientes alimentos ricos en hidratos de carbono.

7- A pesar de que o neno diabético come máis, as células non teñen enerxía suficiente e se produce a mobilización das súas propias reservas enerxéticas. Por esta razón, o neno diabético adelgaza e cánsase (astenia).

Todos estes síntomas son os que nos farán sospeitar da existencia dunha diabetes. Paira confirmalo é necesario facer unha análise da glicosa no sangue e nos ouriños. O médico será quen confirme o diagnóstico.

Por que lle falla o páncreas ao neno diabético? Actualmente, esta pregunta non se pode responder con total exactitude. Coñécense una serie de factores combinados entre si: – Factor xenético: Una predisposición da persoa que herda a posibilidade de ser diabética. – Factor ambiental: Especialmente, as infeccións producidas polos virus e que lesionan o páncreas. – Factor autoinmune: Una agresividade do propio organismo que lesiona o páncreas.

A causa da diabetes está a estudarse en moitos centros e é posible que, nun futuro próximo, póidase dar una resposta concreta en leste sentido.

A alimentación do neno diabético: pautas xerais A alimentación será a mesma que a dos nenos do seu mesma idade. Os seus obxectivos son:

– Asegurar un equilibrio nutricional correcto; paira manter o peso e favorecer un crecemento normal. Paira iso, o neno terá que recibir a través da dieta a cantidade de calorías, hidratos de carbono, proteínas, graxas, vitaminas e minerais adecuados a para a súa idade.

– Evitar tanto a hipoglucemia como a hiperglucemia. A frecuencia de comidas adaptarase ao réxime de administración da insulina.

– Corrixir os erros dietéticos familiares: exceso de graxa, deficiencia de fibra, etc.

Os hidratos de carbono da dieta Os hidratos de carbono son unhas sustancias nutritivas que se atopan en numerosos alimentos, fundamentalmente nos vexetais e preséntanse en forma simple ou composta. Tamén se coñecen co nome de azucres, glúcidos ou carbohidratos.

Cando os hidratos de carbono contidos nos alimentos son utilizados por o organismo proporcionan 4 calorías por gramo. Hidratos de carbono simples ou de absorción rápida Estan formados por unha ou dúas moléculas. Por este motivo, una vez inxeridos, dixírense máis rapidamente e pasan seguidamente ao sangue. Son: – Glicosa: atópase na froita madura. – Fructosa: Atópase en toda a froita e é a maior responsable do sabor doce destes alimentos; e tamén no mel. – Lactosa: Atópase no leite. – Sacarosa: Atópase no azucre común obtido da cana de azucre ou da remolacha azucreira. Abunda, por tanto naqueles produtos que levan azucre como ingrediente principal (bollería, pastelaría, repostaría, refrescos doces…).

Hidratos de carbono complexos Son os que están formados pola unión de moitos hidratos de carbono simples. Paira poder pasar ao sangue transfórmanse previamente en hidratos de carbono simples no intestino. A consecuencia destes cambios absórbense máis lentamente. Son: – Almidón: Atópase en todos os alimentos de orixe vexetal (froitas non maduras, verduras, pataca, legumes, cereais como o arroz, trigo…, e derivados de cereais como o pan, a pasta…). – Glucógeno: Atópase no fígado e os músculos dos animais.

Fibra dietética Son hidratos de carbono complexos que non poden ser dixeridos polo organismo, polo que non serán absorbidos e non achegarán calorías, e ao mesmo tempo, retardan a dixestión e absorción dos alimentos. Atópanse nos alimentos de orixe vexetal, en maior ou menor cantidade, formando parte da súa estrutura e cuberta. É importante que a alimentación sexa rica en fibra para que retarde o paso dos azucres a lsa sangue e eviten a hiperglucemia. Ademais, a fibra mellora o tránsito intestinal.

Texto traducido e extraido do libro ” Què cal saber sobra adiabetis infantil”, Departament de Sanitat i Seguretat Social, Generalitatde Catalunya.

Guía práctica Consumer. Saúde e Alimentación.