Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Comedores escolares saudables

Este servizo educativo complementario debe ofrecer dietas equilibradas e fomentar bos hábitos de alimentación

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 25deSetembrode2008
Img comedor escolar Imaxe: Menlo School

PIÑEIRO De todos os aspectos relevantes que hai que considerar no marco do comedor escolar, o sanitario e o nutricional son os que se coidan con máis esmero por parte da Administración Pública. Neste sentido, hai iniciativas para guiar tanto a proxenitores como a centros educativos. Un exemplo é o servizo “Comedores Saudables”, posto en marcha desde a Consellería de Saúde, a Consellería de Educación, a Consellería para a Igualdade e Benestar Social e a Sociedade Andaluza de Nutrición Clínica e Dietética (SANCYD).

O comedor escolar desempeña un rol indiscutible na educación alimentaria de nenos e adolescentes. Ao papel crave que representa para a saúde o acto para comer, súmanse, con non menos importancia, a aprendizaxe de normas de conduta e de actitudes de coidado dun mesmo, e a socialización.

Convén aprender como se desenvolve esa parte, a construción da personalidade, na contorna escolar. Aínda que, en ocasións, a escaseza de persoal especializado con motivación de transmitir normas, o escaso tempo habilitado para comer, a falta de vaixela e cubertos adecuados e ata o mantel, tan básico nunha mesa, restan valor a ese lugar tan especial e pracenteiro como tería que ser o comedor.

A lexislación, un marco necesario

Nos 18 anos que pasaron desde que en 1990 a existencia do comedor escolar fose recollida legalmente no artigo 65 da Lei Orgánica 1/1990, de 3 de outubro, de Ordenación Xeral do Sistema Educativo, o número de nenos que quedan a comer no colexio aumentou de maneira considerable. Igualmente aumentaron algúns problemas de saúde relacionados coa alimentación que afectan directamente os escolares.

Segundo a Asociación Española de Pediatría (AEP) e a Sociedade Española de Dietética e Ciencias da Alimentación, “os menús que ofrecen os comedores escolares en España abusan da carne e conteñen pouca froita, verdura, legume e peixe, unha dieta que favorece a obesidade, que non é equilibrada e que, ademais, non axuda a que os nenos aprendan a comer correctamente”. Así o expresan no seu Libro Branco da Alimentación publicado recentemente. Unha conclusión xa anunciada pola revista CONSUMER EROSKI no estudo realizado sobre menús escolares

O comedor escolar ten un rol importante na educación integral do neno e ha de axudarlle a desenvolver estilos de vida saudables

O aumento da incidencia da obesidade infantil e as alerxias e intolerancias a alimentos foi un factor decisivo para que se reunise, o 29 de xuño de 2005, o “Consello Interterritorial do Sistema Nacional de Saúde”. Grazas a esta sesión, adoptouse un acordo con recomendacións para que os comedores escolares fomenten hábitos saudables de alimentación e ofrezan dietas equilibradas.

Nestas recomendacións descríbese o comedor escolar como un lugar cun papel importante na educación integral do neno e que debe favorecer a súa saúde así como desenvolver estilos de vida e hábitos alimentarios saudables. No entanto, as recomendacións en moitos casos pecan de ambigüidade, xa que non son de obrigado cumprimento e o feito de aconsellar un menú supervisado por diplomados ou licenciados especialistas en nutrición, que se fagan responsables das dietas escolares, aínda hoxe é unha quimera para moitos centros educativos.

Do comedor escolar pódese facer cargo a propia dirección do centro, a asociación de pais e nais, unha entidade pública ou unha empresa de catering. Son precisamente este tipo de empresas as que adoitan contar con dietistas-nutricionistas que deseñan os menús estándares, así como os menús especiais para cubrir as necesidades de nenos con problemas de saúde ou de distintas relixións ou crenzas que lles condicionan a consumir alimentos distintos da carta principal.

O paso que hai do deseño en papel ata a comida no prato é o gran inconveniente deste tipo de servizo no que se transporta a materia prima desde grandes cociñas centrais ata as escolas: a comida fría, os rebozados brandos, racións que non chegan por falta de cálculo e as limitacións en canto a tecnoloxía culinaria que implica que a comida sexa transportada, é parte da outra cara dun prezo máis baixo por comensal.

A falta de persoal

A ciencia da dietética feita realidade pola arte da cociña require todo un proceso non falto de puntos críticos e, aínda que aínda hai que subir máis a nota en hixiene e seguridade alimentaria e mellorar en nutrición, outras materias pendentes requiren a máxima atención. Nun momento social no que as comidas en familia relegáronse aos fins de semana, a figura educativa e transmisora de valores que representan os pais tense que compartir coa dos monitores de comedor, profesionais que, en moitos casos, non dan abasto por terse que facer cargo de moitos nenos.

As formas na mesa, o uso correcto dos cubertos, a socialización e o respecto fráguanse durante os primeiros anos da vida, e cando faltan persoas debidamente formadas que realicen este labor é moi difícil transmitir as mensaxes necesarias para formar e consolidar uns hábitos alimentarios saudables. O comedor ten que acabar de definirse como espazo; non é do toda unha aula como as demais, xa que é o marco dun acto especial e diferente: o para comer.

Tampouco é un lugar onde se poida xogar os días de choiva mentres comen outros cursos. Comer require o seu tempo e o seu lugar para que os nenos poidan falar entre eles mentres gozan dos alimentos. O papel da mesa acaba por desvirtuarse sen detalles tan básicos como un mantel, unha servilleta e unha vaixela colocada con gusto.

ORIENTACIÓN NUTRICIONAL E PROFESIONAL

Img ninoImagen: madaise
No caso de que sexa a asociación de pais e nais, a dirección do propio centro ou outra entidade a que se faga cargo do servizo de alimentación, hai iniciativas con vocación de orientar que poden servir de gran axuda como referencia nutricional. Un exemplo é a iniciativa “Comedores Saudables”, que puxeron en marcha conxuntamente a Consellería de Saúde, a Consellería de Educación, a Consellería para a Igualdade e Benestar Social e a Sociedade Andaluza de Nutrición Clínica e Dietética (SANCYD).

Segundo os seus promotores “a finalidade do servizo é ofrecer a todos a cidadáns información e criterios para valorar, desde un punto de vista nutricional, a adecuación dos menús que se ofrecen nos comedores dos centros educativos”. Para iso, pon a disposición dos interesados diferentes documentos que lles permitirán coñecer cales son as características básicas dunha alimentación equilibrada e saudable, para a poboación infantil e xuvenil.

En leste mesmo sentido fai apenas tres anos que se editou “L’alimentació saudable a l’etapa escolar” (A alimentación saudable na etapa escolar), unha guía promovida polas consellerías de Educación e Saúde da Generalitat de Cataluña. O documento pretende asesorar tanto a centros educativos como ás familias e ser unha ferramenta non só para coñecer o equilibrio e a calidade nutricional da comida, senón tamén que achegue recursos relacionados cos valores de convivencia e sociabilidad inherentes ao acto para comer.

Desde o Ministerio de Sanidade e Consumo, e como parte integrante da Estratexia NAVES, a Axencia Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición (AESAN) ofrece vía Internet, desde 2005, a posibilidade de descargar gratuitamente o manual “A alimentación dos teus nenos”. O manual ofrece a proxenitores, avós, educadores e, en xeral, a todas ás persoas responsables da alimentación e a saúde dos nenos e adolescentes, unha serie de recomendacións dietéticas para estas etapas.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións