Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Consecuencias de ayunar na adolescencia

Sufrir trastornos da conduta alimentaria, padecer sobrepeso ou obesidade e atrasar o correcto desenvolvemento dos órganos son algunhas consecuencias desta práctica na mocidade

O xaxún, entendido como un método para adelgazar ou “desintoxicar” ao organismo, é unha conduta de risco, en especial para os mozos. Non é efectivo para perder peso nin para manter a mocidade. Pola contra, aumenta o risco de padecer diversas enfermidades, fomenta a adquisición de malos hábitos alimentarios e, no caso dos adolescentes, pode provocar sobrepeso, obesidade e trastornos da conduta alimentaria, como anorexia e bulimia nerviosas. Para evitar que isto suceda, o papel dos adultos é fundamental. A continuación descríbese por que este tipo de prácticas repercute tanto nos mozos e cales son as súas principais consecuencias.

Img ayuno anorexia
Imaxe: Benjamin Watson

Ayunar para estar sans e adelgazar?

Moito se falou sobre o xaxún, unha práctica que na maioría dos casos vai relacionada coa relixión, as crenzas persoais e as tradicións humanas, como deber espiritual. Ao longo da historia, cristiáns, xudeus e musulmáns abstivéronse voluntariamente durante diferentes períodos de tempo (desde días ata mesmo un mes, como é o caso do Ramadán), de todo tipo de comida e nalgúns casos de certos tipos de alimentos (como a carne) ou líquidos (como a auga ou o alcol).

Img mv4
Imaxe: CONSUMER EROSKI

Máis aló das crenzas de orixe espiritual, quen promulgan o xaxún total ou parcial mencionan beneficios directos sobre a saúde, como a desintoxicación ou eliminación de toxinas, un remedio para combater o envellecemento ou un método milagroso eficaz para a perda de peso. Con todo, esta práctica non só non é efectiva para tales fins, senón que entraña importantes consecuencias: aumento do risco a padecer enfermidades do corazón, diabetes, distintos tipos de cancro, osteoporose ou problemas renais e hepáticos, tal e como sinala a Federación Española de Sociedades de Nutrición, Alimentación e Dietética (FESNAD). Ademais, contribúe substancialmente á adquisición de malos hábitos alimentarios coa consecuente repercusión a longo prazo (sobrepeso, obesidade ou trastornos do comportamento alimentario). Este punto require unha mención especial, sobre todo se se trata de colectivos vulnerables cunhas necesidades enerxéticas e nutricionais aumentadas debido á súa situación fisiológica ou patolóxica: embarazadas, lactantes, nenos e adolescentes ou persoas con enfermidades crónicas.

A promoción do xaxún nas redes sociais

Na actualidade e ante a epidemia mundial de obesidade, son moitas as sociedades e organizacións de nutrición que unen esforzos e crean estratexias para potenciar unha alimentación saudable e equilibrada fronte á continua aparición de dietas milagrosas e prácticas de risco que se impoñen e proliferan en redes sociais e medios audiovisuais. Anuncios como “A famosa dieta do xaxún, dieta 5:2”, “Adelgazar con xaxún” ou “O xaxún para adelgazar de forma natural” están ao alcance de calquera persoa e poden ter graves consecuencias ante os ollos de mozos preocupados pola súa imaxe corporal. Sen ir máis lonxe, un estudo recente realizado en máis de 7.000 adolescentes de ambos os sexos do Reino Unido mostra que a preocupación pola imaxe corporal e a ganancia de peso é máis frecuente entre as mozas novas e que o 11% delas evita consumir alimentos que consideran “que engordan“.

Img dh4
Imaxe: CONSUMER EROSKI

Sábese que, na adolescencia, o desenvolvemento da imaxe corporal é unha tarefa intelectual e emocional que se mestura coas cuestións nutricionais (comidas irregulares, refrixerios, tomar alimentos fóra de casa, seguimento de patróns alimentarios alternativos, etc.). Os mozos andan en busca dunha identidade, tratan de lograr independencia e aceptación. Por se non fose pouco, esta etapa da vida, definida como “a idade que sucede á nenez e que transcorre desde a puberdade ata o completo desenvolvemento do organismo”, leva un ingrediente natural, o “comportamento arriscado”, que a miúdo fai que o mozo senta máis adulto e faille especialmente vulnerable ante o bombardeo de consellos sobre que é mellor ou peor para a súa saúde.

Xaxún: riscos inmediatos e a longo prazo

Todo este caos emocional, sumado aos estereotipos implantados na sociedade na que vivimos, favorece o desenvolvemento de comportamentos alimentarios de risco e prácticas de control de peso daniñas para a saúde como as dietas restritivas, o uso de laxantes, o consumo de alimentos non sans ou o xaxún. Con todo, os adolescentes non son conscientes de que se atopan lonxe da realidade, xa que precisamente non se trata de non comer, senón para comer ben. Segundo a literatura científica, ayunar durante uns días ou semanas non garante unha perda de peso mantida no tempo e, ademais, as consecuencias poden comprometer seriamente a saúde, xa que se deixa para comer o necesario para cubrir as necesidades que conducen ao normal desenvolvemento físico e psíquico.

Non é todo. Á parte de aumentar o risco de sufrir trastornos da conduta alimentaria (anorexia nerviosa, bulimia nerviosa, cheas…), sobrepeso ou obesidade, unha situación de malnutrición na adolescencia tamén pode provocar alteracións a nivel renal, intestinal e cardiovascular levando en moitos casos a situacións clínicas de cansazo excesivo, debilidade, falta de concentración, interrupción da menstruación en mulleres, e atraso no crecemento e correcto desenvolvemento dos órganos, entre outros.

Para evitar na medida do posible todas estas situacións, serán moi importantes os hábitos alimentarios adquiridos durante a infancia, tanto en casa como nos comedores escolares. Para iso, temos que empezar por ser os adultos os que prediquemos co exemplo, xa que a influencia das nosas condutas sobre os nenos é crucial para o seu futuro. Como mostra diso, o Grupo de Revisión, Estudo e Posicionamento da Asociación Española de Dietistas-Nutricionistas (GREP-AEDN) publicou en xuño de 2010 un documento que recolle unha ampla revisión bibliográfica sobre este tema, titulada ‘Se ti comes froitas e hortalizas, eles tamén o farán’, que nos deixa bonitas frases para reflexionar (e actuar):

  • “A influencia dos adultos non só abarca o que estes ofrecen aos nenos para comer, ou os consellos que dan respecto diso da alimentación, senón sobre todo o modelo que ofrecen aos devanditos nenos. A súa maneira de alimentarse, por tanto, pódese tomar como un marcador de como se alimentarán os nenos no futuro” (Sutherland, 2008).
  • “O rol que desempeñan os pais ou coidadores podería ser un método mellor para conseguir que a alimentación do neno sexa saudable, que os intentos de controlar a súa dieta” (Scaglioni, 2008).

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións