Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Dieta que activa o xene da lonxevidade

Unha alimentación hipocalórica podería alongar a vida, segundo recentes investigacións

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 28deOutubrode2008

Nos últimos anos, diversos centros de investigación perseguen coñecer en profundidade o efecto da dieta global ou de nutrientes concretos sobre a prevención do envellecemento celular. Numerosas investigacións en animais (aínda que non en humanos) asocian a restrición calórica a unha maior esperanza de vida, aínda que non se coñecen exactamente os mecanismos que o provocan. Ao fío deste tema, científicos da Universidade de Navarra fixeron pública unha investigación na que proban unha dieta que activa un tipo de encimas, as sirtuinas, tamén coñecidas como o xene da lonxevidade.

A investigación comprobou en animais de experimentación que unha dieta baixa en calorías activa estas encimas coa consecuente diminución da tensión oxidativo celular -o cal podería ter efectos positivos no atraso do envellecemento- e do desenvolvemento de enfermidades dexenerativas. No entanto, polo momento os datos non son extrapolables a humanos.

Menos calorías, máis vida
A redución da inxesta de alimentos estende a vida útil nunha ampla gama de especies
Está demostrado que unha dieta baixa en calorías ten efectos beneficiosos en varios biomarcadores do envellecemento, como pode ser a diminución da sensibilidade á insulina, un elemento precursor da diabetes que se asocia á idade. En canto á capacidade da dieta para frear o envellecemento, sábese que un factor importante na idade relacionado coa diminución das funcións corporais é a acumulación de dano “oxidativo” no organismo por acción dos radicais libres sobre as proteínas, as graxas e o ADN.

Unha das formas orgánicas de produción de radicais libres ten lugar cando os alimentos se converten en enerxía nas estruturas celulares chamadas mitocondrias. Está a estudarse a fondo a teoría de como a restrición calórica atrasa o envellecemento ao reducir a formación de radicais libres nas mitocondrias.
É ben sabido que a redución da inxesta de alimentos (restrición calórica) estende a vida útil nunha ampla gama de especies. Ao parecer, as encimas implicadas neste proceso de protección son as sirtuinas (SIR2, SIRT1 nos mamíferos). Estas encimas regulan o silenciamiento dos xenes, a reparación do ADN, ademais do envellecemento e a regulación de morte celular programada.

Desde hai uns anos, son diversos os centros de investigación que perseguen coñecer con máis detalle o efecto da dieta sobre as sirtuinas, o que axudaría ao desenvolvemento de novas terapias para regular trastornos metabólicos e loitar contra as enfermidades dexenerativas.

Unha das investigacións máis recentes é a levada a cabo por científicos do Departamento de Ciencias da Nutrición, Fisioloxía e Toxicoloxía da Universidade de Navarra, que foi publicada o pasado setembro en European “Journal of Clinical Investigation”. Os investigadores comprobaron en animais de experimentación que a alimentación baixa en calorías afecta directamente ás sirtuinas, provoca a súa activación e a consecuente perda de peso e diminución da tensión oxidativo celular. Segundo os investigadores, o estudo das sirtuinas “serviría para saber os efectos da nutrición hipocalórica en enfermos con obesidade”, ademais de propor unha ferramenta para a aplicación de posibles activadores destas encimas (en enfermidades causadas por morte de neuronas como o Alzheimer ou o Parkinson, por exemplo).

Estudo en humanos
Os investigadores do Centro Pennington de Investigación Biomédica de Louisiana (EE.UU.) comprobaron en humanos (mozos sen obesidade pero con sobrepeso) o efecto da dieta hipocalórica na activación das sirtuinas. O estudo levou a cabo para examinar a resposta da mitocondria das células musculares á restrición calórica soa ou en combinación con exercicio en 36 mozos con sobrepeso. Nesta investigación, o grupo control consumiu o cento por cento das necesidades de enerxía; ao grupo CR aplicóuselle o 25% de restrición calórica, e ao terceiro grupo (CREX) reducíuselle un 12,5% as calorías da dieta e aumentóuselle un 12,5% o gasto enerxético por medio do exercicio. Os participantes dos grupos CR e CREX aumentaron a expresión de xenes que codifican proteínas implicadas na función protectora mitocondrial, entre elas as sirtuinas (SIRT1), que diminúen o consumo celular de osíxeno e o dano de ADN provocado polos radicais libres.

Estes resultados indican que nun curto prazo (seis meses de duración) o déficit de calorías, xa sexa alcanzado pola dieta ou por medio de dieta e exercicio, mellora a eficiencia de función mitocondrial nas persoas do mesmo xeito que sucede nos roedores, o que podería ter efectos potenciais para frear o envellecemento e aumentar a lonxevidade nos seres humanos. Con todo, a duración do estudo é moi pequena, seis meses, e, por tanto, non ofrece evidencia directa. Segundo os investigadores, a pesar dos indicios de que a restrición calórica pode ter efectos similares nas persoas tal e como sucede nos roedores, producíronse moi poucos estudos controlados en persoas sas.

Tamén se descoñece se un déficit enerxético producido polo aumento da actividade física ten os mesmos efectos protectores que a restrición calórica. Tampouco está claro como a restrición de calorías altera a función mitocondrial. A avaliación completa dos efectos a longo prazo de redución da inxesta de enerxía é o obxectivo do Proxecto CALERIE que se está levando a cabo en Estados Unidos, e no que participa o Centro Pennington de Investigación Biomédica. Neste estudo, os investigadores puxeron a proba a hipótese de que a curto prazo o déficit calórico (con ou sen exercicio) aumenta a eficiencia das mitocondrias nas células musculares humanas, e estase á espera dos resultados.

ACTIVAR As SIRTUINAS CON ANTIOXIDANTES

Numerosas investigacións están a centrarse en coñecer como se activan as sirtuinas polo seu papel relevante no envellecemento celular. Neste sentido, xurdiron estudos que proban que sustancias como o resveratrol, antioxidante natural presente na pel da uva negra, o viño tinto ou as noces, podería substituír os efectos da dieta hipocalórica á hora de activar as sirtuinas. Así o confirma unha revisión levada a cabo por investigadores da Unidade de Farmacoloxía e Farmacognosia e do Instituto de Biomedicina (IBUB), da Facultade de Farmacia da Universidade de Barcelona. Ao parecer, o resveratrol é capaz de modular tamén a actividade das sirtuinas, activándoas, o que podería ser interesante na terapéutica de enfermidades derivadas do envellecemento cerebral como o Alzheimer ou o Parkinson.

PROXECTO CALERIE

Varios estudos demostraron que a restrición crónica de calorías aumenta a vida media nos animais e atrasa a aparición e o desenvolvemento de enfermidades relacionadas co envellecemento asociado á idade. O fin último de diversas e recentes investigacións é coñecer en humanos a “Avaliación completa dos efectos a longo prazo da redución da inxesta de enerxía”. Esta é a tradución de Comprehensive Assessment of Long-term Effects of Reducing Intake of Energy), un proxecto financiado polo Instituto Nacional sobre o Envellecemento (NIA, as súas siglas en inglés) do Instituto Nacional de Saúde estadounidense.

Con esta ambiciosa investigación preténdense analizar os efectos de dous anos de restrición de alimentos (unha redución do 25% de calorías respecto das necesidades enerxéticas individuais) en condicións normais en individuos sans con peso normal e/ou con sobrepeso; a redución do risco de enfermidades, e a desaceleración do proceso de envellecemento.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións