Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Dietas extremas

Catro exemplos de dietas que, ademais de ser ineficaces, pon en perigo a saúde de quen as seguen

img_dieta extrema listg Imaxe: USDAgov

O desexo de adelgazar -e os intentos sucesivos por logralo- obedece moitas veces a unha motivación estética, máis que de saúde. Así, en lugar de entender a dieta e a alimentación saudable como un estilo de vida, como un concepto máis amplo, máis interesante e máis rico, enfócallas como un simple medio para alcanzar un fin: estar máis guapos e delgados que antes, volver usar a roupa que se quedou pequena no armario e axustarse, en definitiva, aos canons estéticos que imperan na actualidade. Para non poucas persoas, os modelos de beleza pesan máis que a saúde ou os quilos que lles ensina a báscula. E é alí, nese desexo, na esperanza e as expectativas, onde frutifican as dietas milagrosas, os famosos quemagrasas e os falsos gurús. No seguinte artigo apúntanse catro propostas dietéticas extremas que, ademais de ser ineficaces, pon en xaque a saúde de quen as seguen.

Img dieta extrema
Imaxe: USDAgov

A dieta ao límite: catro exemplos para non seguir

Custa imaxinar un libro de arquitectura que contradiga nas súas páxinas os principios fundamentais da construción de edificios e estruturas, ou un de enxeñaría que viole as leis da física, as matemáticas ou a aerodinámica. Con todo, os libros de “dietética” que se saltan con alegría os fundamentos da nutrición humana son, por desgraza, a norma. Non só campan ás súas anchas, senón que mesmo ocupan os primeiros postos nos “top vendas”. Non estraña que un consello moi repetido polos expertos sexa “non se fíe dos libros, acuda a un dietista-nutricionista”.

Para recoñecer os devanditos libros ou recoñecer cando estamos ante unha proposta dietética enganosa, ademais de revisar o que se detallou nos textos ‘Test para detectar dietas milagre‘ ou ‘Descobre a un falso gurú da alimentación en seis pasos‘, publicados en EROSKI CONSUMER, resulta útil considerar se devandito libro ou manual está indexado na biblioteca dunha Universidade de Nutrición Humana e Dietética. Se non o está (ou pertence a seccións denominadas “dietas milagre”, “milongas dietéticas”, “despropósitos nutricionais” ou similares) o ideal é facer a vista gorda e investir o diñeiro noutra cousa.

Existen centos de dietas milagrosas, métodos enganosos e iluminados nutricionais con ánimo de vender as súas ocorrencias. Sexa como for, aínda que todas as dietas milagre son arriscadas, hai algunhas que poderían etiquetarse como “dietas extremas”, posto que os seus efectos sobre a saúde son comparables ao que sucedería ao encher o depósito de combustible dun avión con area de praia, ou ao substituír os ladrillos dun edificio por plastilina. A continuación revisamos catro delas, que pon os ollos como pratos (e non de sobremesa) aos expertos en nutrición.

  1. Img dietex
    Imaxe: Dinner Series

    Dieta da cervexa. Aínda que pareza incrible, hai “sanadores” que obvian sen miramientos que o consumo habitual de alcol é prexudicial para a saúde e que se atreven a propor barbaridades como “a dieta da cervexa”, cuxa valoración por parte da ciencia da nutrición é tan breve como rotunda: “ineficaz e perigosa”. Sen entrar a detallar (por decoro) o volume de cervexa que aconsellan beber para perder peso (a base de auga corporal, no mellor dos casos), si é preciso referirse a algo que o “doutor dieta” de quenda non mencionará: o alcol é, despois do tabaco, a segunda causa de mortalidade prevenible en occidente. Tanto é así que unha de cada dez mortes que se producen en Europa é atribuíble ao consumo de alcol, moitas delas por cancro . É máis, o risco de dependencia do alcol na poboación é dun 10% (case un 20% das persoas con dependencia do alcol eran capaces de beber “con moderación” o ano previo) e o risco de “abuso” é dun 15%, cifra que ascende a un 25% no caso dos homes. En ocasións (e con razón) esta dieta táchase de “tóxica”.

  2. Dieta “depurativa” a base de sustancias varias. No mercado podemos achar outras dietas tan tóxicas como a anterior. É o caso das que usan diferentes preparados farmacolóxicos como hormonas tiroideas, anfetaminas, diuréticos ou laxantes, para “depurarnos” ou “desintoxicarnos”. A incorporación destas sustancias (moitas delas aderezadas co adxectivo “natural” ou “vexetal”) altera o delicado equilibrio dos nosos sistemas corporais, pode deshidratarnos, pode danar de forma irreversible o noso fígado, os nosos riles ou nosa glándula tiroides, e en absoluto é útil para perder peso ou mellorar a saúde.

    Img dietex
    Imaxe: Cinnamon Vogue

    A gran maioría destes preparados clasifícanse como ilegais pola Axencia Española do Medicamento, que os retira do mercado por decenas cada ano. É por iso que a Dirección Xeral de Farmacia aconsella desconfiar dos anuncios como “produto natural”, “feito con plantas” ou “de venda en farmacias”. A Axencia Danesa de Medicamentos (DKMA) puxo en marcha en 2011 unha campaña coa seguinte lema: “non tocar”. A campaña céntrase nesta clase de produtos, que poden chegar a conter, segundo a DKMA, ata “cal e cemento” (deseñounos un arquitecto?). Se inxerir formigón é arriscado, máis o é tragar outras sustancias farmacolóxicas perigosas ocultas nos devanditos produtos, cuxo consumo, para a DKMA “podería ser letal”.

  3. Xaxúns “terapéuticos”. Ayunar un día non ten consecuencia algunha sobre a saúde. Con todo, cando a cousa se alonga e un “doutor” proponnos (sempre baseándose nos seus “anos experiencia persoal” e aludindo a “os procesos naturais do organismo”) que ayunemos de 7 a 11 días, as consecuencias poden ser nefastas. De entre elas vale a pena citar as seguintes:

    • Intolerancia ao frío.
    • Sequedad de pel en xeral.
    • Sequedad de boca.
    • Halitosis.
    • Cefalea.
    • Sensación nauseosa.
    • Inestabilidade.
    • Tensión arterial baixa.
    • Estreñimiento ou diarrea.
    • Cálculos biliares.
    • Elevación dos niveis de ácido úrico.
    • Risco de hipoglucemia en pacientes con diabetes.

    Img dietex
    Imaxe: gniliep

    Á marxe dos efectos puntuais, o máis grave desta proposta é que non só é ineficaz para educarnos na alimentación saudable, senón que xeran xusto o efecto contrario: unha desorientación patente que incapacita ao individuo para ser dono da súa propia saúde. Vén ser como pretender aprender a montar en bicicleta montando un patinete.

    Unha variante desta dieta é a “dieta do sol”, denominada ‘Sungazing‘ (que se traduce ao castelán como “contemplar ao sol”). Consiste en mirar de forma directa ao sol coa crenza de que iso permite, grazas á enerxía solar, complementar, mellorar ou mesmo (e isto é o máis grave) substituír a alimentación. É unha insensatez. Os nosos ollos non posúen a clorofila que permite levar a cabo a fotosíntesis que realiza un helecho para converter a enerxía solar en combustible. Ademais, aínda que tivésemos clorofila, a área dos nosos ollos é moitísimo máis pequena que a das follas, e o gasto calórico do noso corpo moi superior ao dunha planta. Iso por non mencionar que mirar ao sol deteriorará sen dúbida a saúde ocular. Por desgraza, varias persoas morreron tras practicar este disparate.

  4. Img
    Imaxe: Davide Guglielmo

    Beber auga de mar. A imaxinación no terreo da alimentación humana é como o universo: non só non é infinito, senón que se expande. Cando parece que xa se tocou fondo (é posible superar a barbaridade de pretender perder peso a base de cervexa ou do sol?) alguén segue cavando e atopa un novo camiño para embaucar aos inocentes. É o caso da “dieta do golfiño“. Que alguén se invente semellante majadería non era impensable para os expertos en nutrición, pero si o era que miles de persoas crésenllo. A opinión dos devanditos expertos sobre a “dieta” resúmese en tres palabras: “non o faga”. O corpo humano non está deseñado para beber auga de mar, como tampouco o está para respirar gas butano. Pouco máis se pode dicir. Nin en soños serve para mellorar a saúde ou perder peso, mentres que si pode empeorar de forma patente o estado de diferentes órganos e sistemas corporais. Non o faga (xamais).

Aínda que pareza fácil recoñecer estes timos perigosos e, máis que iso, non caer na tentación de probalos, o certo é que non resulta tan sinxelo. Case todos -por non dicir todos- veñen moi ben presentados, inclúen opinións de presuntos especialistas, citan estudos inexistentes ou pouco fiables de universidades ás veces tamén inexistentes, inclúen “testemuños” que xeran proximidade e, se son libros, adoitan estar ben escritos. En suma, resultan moi atractivos e verosímiles, e conseguen coarse nos nosos andeis, que se apoian nese desexo de vernos ben, de mellorar o noso aspecto.

Por todo iso -e porque seguirán aparecendo artífices de ilusións e promesas- convén lembrar que estas dietas extremas articúlanse en algo chamado “pensamento máxico”, un proceso que o libro Anomalistic Psychology (Psicoloxía anómala) definiu como: calquera explicación de fenómenos experimentais ou de comportamento que violan algunha lei da natureza ou que suxire, sen evidencia que a apoie, a existencia de principios, forzas ou entidades descoñecidas para á ciencia. Todas as “dietas” descritas antes violan as leis da natureza e carecen dun razoamento sensato que as avale. O seu único efecto demostrado é o de atentar contra a saúde de quen as pon en práctica.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións