Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Dietas moi baixas en calorías: principais riscos

Tratar de adelgazar con dietas moi restritivas que achegan moi poucas calorías é perigoso e ineficaz a longo prazo

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 28deAbrilde2011
Img zumos Imaxe: citymama

As dietas moi baixas en calorías ou VLCD (very low calorie diets) teñen un valor enerxético inferior a 800 Kilocalorías diarias, unha cifra bastante afastada das necesidades enerxéticas medias dunha persoa (entre 1.800 e 2.200 Kcal. diarias) e son, por definición, deficitarias en nutrientes. A súa utilización vincúlase, en xeral, ao ámbito hospitalario no tratamento posoperatorio dalgún tipo de intervención e, con frecuencia, como preparación previa á cirurxía bariátrica. No entanto, desde hai un tempo, non é infrecuente detectar casos de persoas que abordan pola súa conta e risco estas estratexias restritivas en extremo. Esta actitude pode ocasionar graves problemas, xa que se pode incorrer en diversos déficit nutricionais. Na actualidade, unha nova tendencia circula en Estados Unidos: o seguimento de dietas moi baixas en calorías, combinadas co tratamento hormonal mediante inxeccións con gonadotropina coriónica humana ou hCG (hormona típica do embarazo), co fin de acelerar o proceso de adelgazamento. Esta técnica arriscada non recibe nin o recoñecemento nin o apoio da comunidade científica.

Dietas moi baixas en calorías (VLCD)

As dietas moi baixas en calorías séguense no ámbito médico desde 1970 co fin de inducir rápidas perdas de peso. A maior parte das recomendacións en relación coa conveniencia do seu uso, por non dicir a totalidade, aluden á necesidade de limitalas á práctica clínica, xa que convén que o paciente estea monitorado en todo momento por mor dos riscos que comporta a abordaxe desta estratexia dietética, en especial, nos casos en que o seu uso se prolongue no tempo.

As dietas baixas en calorías ou VLCD vincúlanse ao ámbito hospitalario, dados os riscos que comporta o seu seguimento

Na maior parte das ocasións recórrese a elas no tratamento de obesidades mórbidas, cun índice de masa corporal superior a 40. De igual forma, con frecuencia, as dietas moi baixas en calorías forman parte do tratamento posquirúrgico de determinadas intervencións de cirurxía bariátrica, en especial, cando sexan de tipo restritivo. A súa efectividade a curto prazo está contrastada e, nun breve período, os pacientes constatan perdas de peso rápidas. Con todo, a maior parte da literatura científica atribúe ás dietas moi baixas en calorías unha escasa efectividade no mantemento do peso perdido a medio e longo prazo.

Nunha revisión de 2006 realizada sobre este tema e publicada na revista Obesity, conclúese que, a pesar de que a perda inicial a curto prazo das dietas moi baixas en calorías é maior que a atribuída a dietas cunha menor redución enerxética (as denominadas Low Calorie Diets ou LCD), a durabilidad destas perdas non son maiores. Ademais, suxírese que o uso de substitutos de alimentos con dietas de 1.000 a 1.500 kcal/día resulta unha alternativa máis eficaz e menos custosa que as dietas moi baixas en calorías, cando se quere perder peso.

A maior parte das persoas que logran manter o peso perdido non usan estratexias dietéticas moi restritivas

En 2008, nun artigo da mesma publicación, afírmase que as grandes perdas de peso iniciais obtidas polos individuos que seguiran VLCD non se mantiñan no tempo, en contraposición ao sucedido cos individuos que recorreran a outras ferramentas para adelgazar baseadas no asesoramento. A maior parte das persoas que mantiveron mellor o seu peso despois de dous anos foron quen elixiron outro sistema distinto das dietas moi baixas en calorías.

Dietas sen supervisión médica
A pesar da advertencia dos seus riscos, comézase a detectar un uso importante das dietas moi baixas en calorías afastado do ámbito clínico, de forma que algunhas persoas deciden seguir este tipo de tratamento sen ter en conta os riscos que comporta. En ocasións, a oportunidade de polas en práctica xorde dalgún profesional sanitario que proporciona os preparados nutricionais e indica ao paciente a súa forma de administración, pero realiza o seu seguimento de forma ambulatoria. Esta opción dietética leva a cabo a partir de substitutos de comidas e non con alimentos como tal.

As VLCD son caras, menos eficaces a longo prazo e comportan máis riscos que outras estratexias para adelgazar

Na maior parte dos casos son barritas, jarabes, sopas, batidos, etc., cuxo achegue calórico é o elemento limitante e poden comprometer a inxesta segura de distintos nutrientes. Nun estudo publicado en 2006 no Journal of Endocrinological Investigation, comparáronse dúas intervencións clínicas con distintas VLCD. Unha delas tiña unha duración de tres meses, con 800 Kcal/día, e outra, de só un mes, moito máis restritiva, con 458 Kcal/día.

As conclusións puxeron de manifesto unha mellor efectividade e rendibilidade da primeira delas e, máis importante, foi máis segura: á totalidade de participantes no grupo de intervención dun mes e que seguiron a dieta de menos calorías diagnosticóuselles astenia e dous pacientes tiveron complicacións graves (ataque isquémico transitorio e fibrilación auricular). A isto engádese unha cuestión non pouco importante: o prezo. O custo total do grupo de intervención dun mes foi de 3.018 euros, fronte aos 582 euros para o grupo de tres meses, a razón de 800 Kcal/día.

VLCD E HORMONAS, MALA COMBINACIÓN

En ocasións, o interese por adelgazar excede o razoable. En Estados Unidos, unha solución que se propuxo fai xa máis de 50 anos volve ser cada vez máis popular. Consiste na administración de gonadotropina coriónica humana ou hCG e o seguimento ambulatorio de dietas cun máximo de 500 Kcal/día. Ademais, a hCG proporciónana profesionais médicos, xunto coas xiringas necesarias para que o propio interesado lla autoadministre na intimidade do seu fogar.

A prescrición de hCG está aprobada no tratamento da infertilidade e outros usos relacionados e, en Estados Unidos, os médicos poden tamén prescribila, chegado o caso, co fin de baixar peso, aínda que esa non sexa a súa indicación concreta. Os defensores deste método afirman que a administración de hCG en alguén que non estea embarazado fornece o efecto de facer crer ao organismo que o está e, deste xeito, quéimase graxa con máis rapidez, á vez que se mantén ou mesmo se fomenta o crecemento da masa muscular.

Con todo, xa en 1995, un estudo de revisión publicado no British Journal of Clinical Pharmacology resolveu a cuestión de se a dieta con hCG funcionaba ou non en realidade. Para iso, realizou a análise de 14 ensaios clínicos aleatorizados. De todos eles, só dous acharon que as persoas que recibiron hCG perderon máis peso e sentían menos fame que o resto de individuos coa mesma dieta de 500 calorías, que recibiran un placebo en forma de inxeccións de solución salina. Ademais, nun destes dous estudos (fronte aos outros 12 que non atoparon diferencia algunha no adelgazamento co uso da hCG fronte ao placebo), o autor principal tiña claros conflitos de intereses.

En resposta ás preguntas suscitadas pola popularidade desta “dieta”, a Administración de Alimentación e Medicamentos de Estados Unidos (FDA) tivo que reiterar unha advertencia que xa fixo por primeira vez a mediados da década de 1970 e que obriga a que na embalaxe da hCG fágase constar de forma obrigatoria que: “Non se demostrou que (a hCG) aumente a perda de peso, faga máis ‘atractiva’ a distribución da graxa corporal ou diminúa a fame e o malestar das dietas baixas en calorías”. Ademais, advirte de que o seu uso pode comportar graves efectos secundarios: incremento do risco de coágulos, depresión, dores de cabeza e aumento da sensibilidade e tamaño dos seos.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións