Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Estes son os bulos de alimentación que seguro che contaron algunha vez

Máis da metade das noticias falsas detectadas polos médicos están relacionadas cos alimentos e atopan en WhatsApp ou nas redes sociais unha vía perfecta para a súa propagación

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 25 de Setembro de 2019
Imaxe: sheftsoff

"Coidado cos pitos; están todos hormonados e vaiche a saber o que nos coan"; "Nin se che ocorra tomar froitas despois de comer, porque é dabondo sabido que fermentan e engordan"; "E se queres perder peso, moitísimo menos se che pase pola cabeza comer plátanos ou saírche do leite desnatada". Sóanche? A recado recibirías algún destes bienintencionados consellos por WhatsApp, Facebook ou Twitter, ou directamente da boca dalgúns amigos pouco sospeitosos de contar mentiras. Pero non por iso deixan de ser o que foron sempre: rumores sen base científica algunha, por moi lóxicos que parezan. Desde o pasado mes de xullo, protagonizan tamén a 'Guía dos Bulos en Alimentación', editada polo Instituto #SaludsinBulos da man de recoñecidos especialistas en nutrición. Repasamos a continuación algún dos máis coñecidos e contámosche como protexerche destas desinformacións, que poden ter serias consecuencias sobre a saúde.

Segundo a pirámide de alimentación saudable de a Sociedade Española de Nutrición Comunitaria (SENC), deberiamos consumir entre tres e catro porcións de froita fresca ao día. Con todo, é precisamente a froita a diana de moitas das falsas informacións que chegan cada día ao móbil de moitos españois. Cuéstionase non só o consumo de determinadas pezas, senón mesmo a idoneidade de facelo en determinados momentos do día. Para que non queden dúbidas, digámoslo alto e claro: ningunha froita (tampouco o melón ou a sandía) é indigesta pola noite nin o seu contido en azucre inflúe na hiperactividade dos nenos. Se estás a dieta, non pasa nada con comer plátanos de forma habitual, xa que unha peza de tamaño medio achegará, ademais de pouco máis de 100 calorías, carbohidratos, antioxidantes e unha cantidade considerable de fibra, o que resulta beneficioso para manter unha boa saúde intestinal. E non, tampouco é certo que se desaconselle o seu consumo despois da comida “porque fermente no estómago”.

Outro dos bulos máis estendidos é o que descualifica os pitos do supermercado por estar hormonados ou a carne por conter antibióticos. Nada diso é certo. “Europa prohibiu o uso dos anabolizantes tradicionais, os produtos hormonais e os β-agonistas como produtores do crecemento en todas as especies produtivas”, asegura Gemma do Caño, licenciada en Farmacia, experta en seguridade alimentaria e coautora da guía presentada este verán. “Tampouco as froitas están modificadas xeneticamente”, afirma. E aínda que o estivesen, sinala que “os alimentos transxénicos non teñen maior problema que o medo e a desinformación”.

De onde saen estes bulos?

Por desgraza, non son nada novo. O mito da froita e a hiperactividade infantil remóntase aos anos 70. E a famosa lista de aditivos supostamente perigosos que, en teoría, publicou un hospital leva circulando desde 1973. Desde logo, tampouco proviña de institución sanitaria algunha, senón dos traballadores dunha industria alimentaria que tiñan un conflito laboral coa empresa e querían boicoteala. Lembra: detrás dun bulo sempre hai unha motivación.

O problema é que, en 2019, estas falsidades difúndense con moita facilidade grazas ás redes sociais ou ao auxe de aplicacións como WhatsApp. “Agora temos acceso a moita máis información, que se distribúe moi rápido e non se contrasta. Case calquera persoa pode dicir o que queira”, argumenta Do Caño. E os datos danlle a razón: un 59 % dos médicos considera que se produciu un aumento nos bulos sobre a saúde, e deles, tres de cada catro achácano á inmediatez destas novas canles de información, segundo un estudo recente.


Imaxe: studiograndouest

Doutra banda, a nosa forma de interactuar nestas redes inflúe en como nos expomos a esta información, sinala Beatriz Carballos, dietista-nutricionista e tamén coautora da guía. “Adoitamos rodearnos de persoas que pensan como nós. Iso fai que nos retroalimentemos: se vemos as pseudociencias con certa simpatía, é fácil que tendamos a seguir a usuarios que compartan este tipo de información cun enfoque positivo. Chega un momento en que nos parece que esa información é veraz, porque é á que nos expomos preferentemente”.

Cales son os bulos máis prexudiciais? Para esta experta, os máis estendidos (e daniños)  refírense a as supostas propiedades dalgúns alimentos para tratar enfermidades graves como o cancro ou afeccións dexenerativas, que poden resultar atractivos para persoas en situación de especial vulnerabilidade e con prognósticos complicados. Desinformacións que poden afectar seriamente á saúde dos enfermos, ben porque estes produtos interaccionen coa medicación que se está tomando “ou porque o enfermo, nunha situación desesperada, abandone o tratamento e opte por tratarse mediante a dieta”, sostén Carballos. Tamén son perigosas “aquelas dietas que afirman ser milagrosas -engade Do Caño- o que pode ocasionar unha nutrición incorrecta”. Por non mencionar que, canto menos, farannos gastar diñeiro en produtos alternativos sen efectos beneficiosos (como o que sostén que os adultos non poden dixerir a lactosa e que fai que a poboación sa consuma lácteos sen ela, sendo un 33 % máis caros).

Precaución ao compartir

Ante unha información cuxa veracidade é dubidosa, o mellor é non compartir. Así nos protexeremos a nós mesmos e aos que nos rodean. Pero como sabelo? “Hai unha serie de pistas que nos indican que esa información pode ser falsa que nos indican que esa información pode ser falsa, como o medio no que se publica ou se o autor enlaza ou non as fontes ás que fai referencia”, explica Carballos. “Tamén se algún outro medio faise eco desa información ou non, se está desmentida por plataformas de verificación como Maldita Ciencia ou #SaludsinBulos... Son páxinas ás que ademais podemos enviar informacións sospeitosas para que as comproben”. E, por último, viralizar os desmentidos: se comprobamos que algo que nos pasaron é falso, convén facerllo saber.

Outros bulos sen base científica

Unha das cousas que contribúen a dar credibilidade a estes bulos é que moitos deles poden apoiarse nun certo grao de veracidade. O problema, claro, é o que deixan de contarche. Ás veces pode mesmo ocorrer que, aínda que un estudo apoie un determinado bulo, existan informacións máis robustas que o desmintan (pero que non se mencionan).

Por suposto, os bulos citados non son os únicos que navegan polas redes. Na 'Guía dos Bulos en Alimentación' inclúense outros e desméntense así:

  • Non existen os superalimentos. Que non cha coen; ningún alimento é imprescindible nin alberga cualidades excepcionais, por moi exótico que pareza.
  • Aínda que queiras perder peso, non tes por que optar polo leite desnatada ou sen lactosa. A evidencia científica actual suxire que o leite enteiro ten un maior efecto saciante, contribuíndo ao control do peso.
  • Non, os produtos ecolóxicos non son máis sans que os convencionais. Decantarche por un ou outro ha de depender dos nosos valores ou preferencias persoais.
  • Comer verduras en conserva ou conxeladas non é menos saudable que consumilas frescas, debido ao proceso de conservación ou ultracongelación, segundo o caso. O seu valor nutricional é moi similar.
  • Os edulcorantes non teñen efectos negativos sobre a saúde. E que non che enganen: a estevia non é máis natural que o resto.

#SaludsinBulos

Esta iniciativa da Asociación de Investigadores en eSalud (AIES) e a axencia de comunicación COM Saúde creouse para combater os bulos de saúde na Rede a través de información e formación a profesionais sanitarios e pacientes, entre outros medios.

Etiquetas:

redes sociais

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións
Fundación EROSKI

Validacións desta páxina

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación do W3C indicando que este documento é XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto