Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Estevia (E960), é saudable?

A estevia non achega calorías á dieta, pero non está probado que exerza beneficio algún á saúde

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 16 de Setembro de 2015

A estevia é un edulcorante elaborado en laboratorios a partir do extracto dunha planta denominada Stevia rebaudiana, e cuxo sabor doce equivale a 250-300 veces o do azucre de mesa pero cun insignificante achegue calórico. A súa utilización como aditivo en alimentos e bebidas aprobouse en novembro de 2011. Desde entón, o seu consumo non deixou de aumentar, en gran medida por mor das falsas declaracións de saúde que lle atribuíron certos medios. No presente artigo revísanse diversas cuestións relacionadas coa estevia, o edulcorante de moda e moi eficaz para endulzar, pero saudable?

Imaxe: HeikeRau

Imaxe: Iuliia

As sustancias que achegan un gran sabor doce pero cuxo contido calórico é moi baixo reciben varias denominacións: substitutos do azucre, edulcorantes baixos en calorías, edulcorantes acalóricos ou, tamén, edulcorantes “non nutritivos”. En Europa autorizáronse varios edulcorantes para a súa utilización en produtos alimentarios, e acompáñanse da letra E seguida de tres números, o que garante que foron sometidos a controis de seguridade. Os máis coñecidos son o acesulfame K (E950), o
aspartamo (E951), o ciclamato (E952), a sacarina (E954), a sucralosa (E955) e, o máis recente, a estevia (E960).

O noso consumo de edulcorantes baixos en calorías vai en aumento, a pesar de que moitos consumidores cren (de forma errónea) que son cancerígenos. Non o son, segundo a entidade de referencia en alimentación en Europa, a Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA). A súa última revisión sobre un dos edulcorantes máis “temidos”, o aspartamo, foi a esperada: “Non esperta preocupación en canto á súa toxicidade para os consumidores”. En todo caso, é probable que esta crenza sexa, en parte, a responsable do éxito dun edulcorante chamado estevia, que presume de provir dunha planta e, por tanto, ter unha orixe natural.

O efecto “halo” da estevia

Ao asociar á estevia co adxectivo “natural”, algo moi frecuente, xérase unha inxustificada confianza nos consumidores: a procedencia dun ingrediente non determina a súa seguridade, como se detallou no texto ‘Complementos dietéticos: coidado co ‘natural’‘. A citada confianza pódese traducir nunha falsa sensación de seguridade, ou “efecto halo”, que se sabe que desinhibe comportamentos insaludables (por exemplo: “a estevia é tan sa que compensa os meus malos hábitos”).

Afirmacións como “non sufriu proceso algún na súa elaboración” son incompatibles cos procedementos de laboratorio que permiten extraer os glucósidos de esteviol da planta Stevia rebaudiana. Tales sustancias obtéñense en laboratorios mediante técnicas custosas e complexas e grazas a precisos aparellos. Nada diso é compatible coa imaxe de naturalidade que en ocasións acompaña a este edulcorante.

É a estevia un edulcorante saudable?

Imaxe: ingridhs

Por desgraza, ademais de etiquetar á estevia co enganoso reclamo “natural”, miles de páxinas web, e non poucos “falsos gurús”, aseguran que a estevia non só é un endulzante saudable senón que mesmo é capaz de curar multitude de trastornos, como a diabetes, os problemas cardiovasculares ou mesmo a obesidade. Algo do todo falso: ningún estudo rigoroso avala supostas propiedades terapéuticas, preventivas e moito menos curativas da estevia.

A EFSA, de feito, revisou se o consumo de alimentos ou bebidas nos que se substituíron os azucres por edulcorantes acalóricos contribúe a conseguir ou manter un peso corporal normal. E concluíu que non hai probas que o demostren. Así, debido ao carácter regulamentario dos ditames da EFSA, se se atribúe á estevia un efecto “adelgazante”, infrínxese o artigo 5.1.a de o Regulamento 1924/2006.

En realidade, calquera outra atribución é ilegal, polo que non estraña que a experta Deborah García Belo denuncie no seu blogue Dimetilsulfuro que afirmar que este edulcorante cura enfermidades debería considerarse “un delito contra a saúde pública”. Outros expertos como Juan Revenga ou Aitor Sánchez tamén evidenciaron nos seus respectivos blogues as falsas atribucións que adoitan acompañar á estevia. É máis, existen dúbidas sobre a seguridade dun alto consumo de estevia, como se amplía a continuación.

Dúbidas sobre a Inxesta Diaria Admisible

Cando, en novembro de 2011, a Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA) autorizou o uso da estevia como aditivo en alimentos e bebidas, advertiu que se se inxere unha alta cantidade deste edulcorante, pódese superar a Inxesta Diaria Admisible (IDA), é dicir, a cifra a partir da cal o seu consumo deixa de ser seguro.

En maio de 2014, a EFSA avaliou diferentes escenarios e volveu concluír que inxerir moita estevia podería traducirse en que se excedese a IDA, algo que non sucede con outros edulcorantes, como o aspartamo (habería que tomar inxentes cantidades de aspartamo para exceder a súa IDA). É posible que un futuro non moi afastado a EFSA revise os actuais límites permitidos de utilización da estevia por parte da industria alimentaria (Maximum Permitted Levels), dado que o seu consumo non deixa de aumentar.

Non hai que esquecer, por último, que a maior parte de alimentos aos que se agregou estevia son refrescos, galletas, cereais de almorzo, caramelos e outros produtos superfluos. Aínda que teñan menos calorías que froitas, hortalizas, froitos secos ou legumes, non son alimentos que conforman unha dieta saudable.

Non é legal vender a planta Stevia rebaudiana

É seguro consumir, nas doses que se inxeren na actualidade, os glucósidos de esteviol (extractos da planta Stevia rebaudiana utilizados para elaborar o edulcorante que se coñece como “estevia”). No entanto, segundo explica no seu blogue o bioquímico e investigador José Miguel Mulet, a planta contén outros compostos con actividade farmacolóxica cuxa seguridade debe revisarse antes de permitir a súa comercialización. Para o doutor Mulet existen datos que apuntan efectos adversos de tales compostos, como perigosas diminucións da tensión arterial ou mesmo esterilidad. Por iso é polo que a comercialización da planta Stevia rebaudiana non estea autorizada en Europa, algo que confirmou en marzo de 2015 a AECOSAN (Axencia Española de Consumo, Seguridade Alimentaria e Nutrición). É dicir, vender esta planta considérase un acto delituoso.

RSS. Sigue informado

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións