Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Glute e lactosa: nin anxos nin demos

Suprimir o glute da alimentación infantil non causa a morte, pero tomar decisións dietéticas sen supervisión profesional si pode ocasionar consecuencias graves

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 07 de Xuño de 2017

A noticia coñeceuse hai pouco e estendeuse con rapidez por Internet. Unha parella belga diagnosticou ao seu bebé de intolerancia á lactosa e, máis tarde, de intolerancia ao glute, sen acudir nunca a un pediatra, un dietista-nutricionista ou un centro de saúde. O pequeno morreu ao sete meses e agora o fiscal acusa a ambos os pais por non proporcionarlle os coidados médicos xornais que todo lactante debe recibir na nosa contorna. Moitos titulares achacaron a morte do neno á ausencia de glute na súa dieta. Neste artigo explícase, entre outros aspectos, por que esa afirmación é un erro.

Imaxe: lexmomot

A historia era estremecedora e moitos titulares pecaron de sensacionalismo “nutricional”. O bebé sufrira unha grave perda de peso: de 6 kg con catro meses, ata 4,3 kg no día do seu falecemento. Boa parte dos medios de comunicación achacaron -erroneamente- a morte do neno á ausencia do glute na súa dieta. E como a palabra glute converteuse en garantía de éxito mediático nos tempos que corren, a alarma social non tardou en dispararse.

Quitar a lactosa: bebidas vexetais en lugar de leite

Nun dos comunicados de prensa púidose ler que o bebé recibiu lactación materna durante un tres meses. Baseándose en síntomas dixestivos que apreciaron tras a toma dalgúns biberóns de leite adaptado, os mesmos pais diagnosticáronlle intolerancia á lactosa, polo que decidiron alimentalo con preparados vexetais que eles mesmos vendían nun establecemento da súa propiedade. Así, o pequeno recibiu, de forma sucesiva ou alternativa: bebidas de arroz, de soia, de avena e de quinua, que foi a que inxeriu durante máis tempo.

Na actualidade, moitas persoas, por “modas” dietéticas, retiran a lactosa da alimentación, pero hai que sinalar que o leite materno ten unha proporción de lactosa bastante maior que o leite de vaca e similar aos leites adaptados habituais. Por iso é polo que o diagnóstico que fixo a familia fóra probablemente erróneo. A alta concentración de lactosa no leite humano axuda á absorción do calcio, do ferro e do magnesio, ademais de que facilita a colonización intestinal con lactobacillus bifidus, a microbiota fermentativa que inhibe o crecemento de bacterias, fungos e parásitos, ao manter un ambiente ácido no intestino.

Imaxe: yanlev

Dar ao seu fillo durante bastante tempo bebidas vexetais -é incorrecto e perigoso chamalas leites-, no canto de leite adaptado, puido ter moita influencia na gran baixada de peso que presentou nos seus últimos meses. O contido enerxético e os nutrientes de devanditos preparados vexetais son insuficientes para cubrir as necesidades diarias dun bebé que, a esas idades, debe inxerir uns 5-6 biberóns diarios de leite adaptado (cando o leite materno foi abandonado de maneira precoz).

Como os proxenitores rexentaban un negocio onde vendían este tipo de bebidas, tiñan un acceso cómodo aos produtos que forneceron ao seu fillo. Influenciados pola moda do “alternativo, natural e vexetal”, levaron esa tendencia ata un extremo moi afastado do que a ciencia médica ditamina.

Intolerancia ao glute: a importancia do diagnóstico médico

Outro dos “autodiagnósticos” que fixeron máis tarde os pais foi o de intolerancia ao glute. Leste foi o diagnóstico no que máis se centraron os xornalistas que comunicaron a noticia. Unha alimentación sen glute non pode ser o motivo da morte do bebé, como explica con claridade o dietista-nutricionista Xullo Basulto no seu blogue, xa que o glute non é imprescindible na dieta, aínda que na nosa contorna goza histórica e culturalmente dunha gran aceptación.

Hai que lembrar que o glute é un complexo proteico que forma parte de diversos cereais, sobre todo do trigo, sexa cal for a súa variedade: común ou harinero, duro, kamut, espelta ou escanda. Outros cereais que tamén conteñen glute son o centeo, a cebada, o triticale (cruzamento entre trigo e centeo), o bulgur (úsase para preparar o tabulé), o cuscús e o farro. Respecto da avena, é prudente considerala como cereal con glute, xa que a súa proteína (avenina) estimularía en persoas susceptibles unha resposta inmune inflamatoria (non ten por que ser inmediata) similar á producida polas proteínas (gliadinas) do trigo. Ademais, pode existir contaminación cruzada con proteínas doutros cereais no seu procesamiento.

Imaxe: minoandriani2

A incorporación do glute na alimentación complementaria do bebé debería cumprir as seguintes consideracións:

  • 1. Segundo a evidencia científica máis recente, non hai unha idade determinada na cal teña maior ou menor beneficio a incorporación de alimentos que conteñen glute na súa composición (o pan e a pasta son os máis habituais). É dicir, a partir do seis meses xa poden ofrecerse, tendo en conta que ao principio se darán pequenas cantidades. Así, por exemplo, pódese botar unha cucharadita de pan integral rallado nunha das tomas ou convidar o bebé a coller coas súas manitas un bastoncito de pan ou un macarrón moi ben cocido, se madurou o suficiente para practicar o BLW ou ACS (método “Baby-Led-Weaning” i “Aprendo a Comer Só”). As papillas multicereales (con ou sen glute) non son recomendables por estar a maioría azucaradas e non axudar a comer sólidos.
  • 2. Doutra banda, en culturas diferentes á europea, cereais sen glute como o millo, o arroz ou o mijo teñen máis arraigamento e son os primeiros ofrecidos aos bebés, de onde se deduce a importancia relativa desde o punto de vista nutricional -que non cultural- que teñen os alimentos con glute. No entanto, tamén hai que apuntar que só un 1-3% da poboación ten enfermidade celiaca, polo que retirar o glute da dieta debe obedecer a criterios fundados. A enfermidade celiaca debe ser diagnosticada por un médico, non por un terapeuta “alternativo”, pola veciña, por un gurú mediático ou polo cuñado. Tras o diagnóstico médico, o profesional que establecerá as pautas nutricionais máis convenientes é o dietista-nutricionista.
  • 3. Ata hai pouco pensábase que a lactación materna exercía un efecto protector sobre a aparición da enfermidade celiaca, se se daba o glute á vez que a lactación materna. Hoxe en día sábese que isto non é así. Pero iso non é obstáculo algún para dar o peito ata que nai e neno decidan, podendo chegar aos 3-5 anos. Hai que insistir en que o leite materno é o alimento perfecto para todos os bebés e suficiente para cubrir as súas necesidades, de maneira exclusiva, durante os primeiros 6-7 meses de vida, que é cando comeza a alimentación complementaria, aínda que o leite materno -ou leite adaptado na súa falta- debe ser a principal fonte nutricional ata o ano de vida.

Antes de terminar é necesario advertir a importancia extrema que ten levar aos recentemente nados e lactantes menores de 1-2 anos a centros sanitarios. Todos os pequenos deben ser vacinados segundo os calendarios oficiais, e revisados, preferentemente por pediatras, para que non haxa máis casos como o comentado nestes parágrafos. A incorporación de dietistas-nutricionistas á rede pública sanitaria complementaría o labor dos profesionais que atenden a nenos e adultos con patoloxías moi prevalentes que se relacionan de modo estreito con malos hábitos alimentarios, tan frecuentes na sociedade actual.

RSS. Sigue informado

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións