Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Insectos e obesidade

A dieta dalgúns insectos, rica en proteínas e pobre en carbohidratos, permítelles funcionar cun metabolismo azucarado de baixa intensidade

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 28 de Novembro de 2006
img_insectop 1

Os insectos levan nestes pagos moitos máis anos que nós e a súa adaptación ás circunstancias parece modélica. Por máis que fagan gala dun apetito voraz, non engordan nin padecen trastornos metabólicos. Os científicos empezan a preguntarse por que e cren que xa chegou a hora de que aprendamos dos insectos, non só do seu comportamento e bioloxía para identificar as claves contra a obesidade senón porque constitúen, por si mesmos, un remedio.

Imaxe: CONSUMER EROSKI

Spencer Behmer, entomólogo da Universidade de Texas, levou a cabo un estudo sobre a xestión que os insectos fan dos hidratos de carbonos a fin de interpretar por que poden devorar tanto sen estragar o seu metabolismo. Do mesmo xeito que nós, os insectos requiren hidratos de carbono e proteínas para subsistir, que obteñen a partir de diversas fontes alimenticias. No entanto, ao contrario dos nosos diminutos adversarios, os seres humanos habemos pasado a maior parte do noso desenvolvemento evolutivo cun acceso difícil ás fontes de hidratos de carbono en estado puro, polo que o organismo adaptouse no seu momento a un metabolismo con restricións nos devanditos nutrientes.

Un sistema biolóxico de aforro, no que a insulina desempeña un papel esencial, escatimaba cada porción dispensable de azucre cara a un almacén adiposo co que poder funcionar en etapas de carestía. Trátase dun proceder común entre os mamíferos, dos osos ás marmotas. Behmer considera que a industria alimenticia proporciona hoxe fontes directas de hidratos de carbono que nos pon á altura dos insectos, aínda que cun corpo non preparado para algo tan doce. «Se fósemos capaces, como os insectos, de adaptarnos tanto aos períodos de escaseza como de abundancia, dariamos un paso enorme para combater a síndrome metabólico, a obesidade ou a diabetes». O investigador texano púxose a estudar o metabolismo das polillas a través de oito xeracións seguidas dun grupo seleccionado, sometidas a situacións extremas de fame negra e sobrealimentación.

As polillas prefiren a Atkins

Un dos puntos máis sobresalientes da investigación de Behmer foi descubrir que as orugas non «aforran» azucres en forma de graxa como nós, senón que basean a súa supervivencia nunha «xestión» dos recursos dispoñibles. Polo común, estes insectos prefiren sempre unha dieta rica en proteínas e pobre en carbohidratos (como a ideada polo doutor Atkins), de forma que adoitan así os seus diminutos organismos a funcionar cun metabolismo azucarado de baixa intensidade.

«Máis aínda, as polillas pon sistematicamente os seus ovos nas plantas que conteñen menos almidón, de forma que as súas crías deban adoitarse de entrada a funcionar con menos». Mesmo cando Behmer situou ás orugas nun medio con plantas moi ricas en almidón, seguiron escollendo as de menor densidade para «canalizar» debidamente a supervivencia da súa prole.

O entomólogo estadounidense, que publicou os resultados do seu ensaio na revista Proceedings of the National Academy of Sciences, púxose en contacto con investigadores médicos das universidades de Oxford (Reino Unido), Sidney (Australia) e Auckland (Nova Zelandia) para coñecer que aplicabilidade pode ter esta sabedoría de insecto na natureza humana.

Un novo ámbito de estudo

A hemolinfa, o equivalente ao noso sangue nos insectos, é hoxe obxecto de detallados estudos. Este viscoso fluído encerra a síntese, deposición e entrecruzamiento molecular de proteínas, quitina, catecolaminas e lípidos.
Por primeira vez estúdase a síntese e degradación do glucógeno dos insectos durante a transición larva-adulto e a súa correlación co metabolismo dos lípidos glucoconjugados e as proteínas. Identificouse, así mesmo, un novo metabolismo de catecolaminas nos insectos por medio dunha síntese de beta-alanil-dopamina.
Os biólogos consideran que tales investigacións poden redundar nun mellor coñecemento das propiedades da quitina e o quitosano.

A BOTANA, UNHA OPCIÓN

Do comportamento e a bioloxía dos insectos non só poden aprenderse claves contra a obesidade, senón que os insectos constitúen por si mesmos un remedio. En México, un equipo de antropólogos deu cun dos máis prezados segredos para a boa saúde das poboacións nativas prehispánicas: incluían insectos na súa dieta.A chamada botana (dieta a base de insectos) constitúe aínda no país mesoamericano unha opción gastronómica: piollos con sal e limón, chinches ao guacamole (ou «caviar mexicano»), pulgones, formigas, moscas e escaravellos.

O beneficio que os insectos achegarían ao organismo non se resume só no seu nulo achegue de colesterol, senón na adición de compoñentes químicos capaces de previr e curar enfermidades dixestivas, respiratorias, óseas, nerviosas e reumáticas. Os alimentos máxicos das culturas indíxenas mesoamericanas é o título dun estudo publicado por Octavio Paredes López e outros expertos no que se avoga claramente pola entomofagia, «un costume que se practica en México desde a época prehispánica».

De feito, no Códice Florentino de Frei Bernardino de Sahagún, ao pouco do desembarco español nas Américas, descríbense ata 96 especies de insectos comestibles, que o equipo de Paredes amplía hoxe a 681. Para os entomófagos sibaritas, en Cidade de México abre todos os días un restaurante especializado en tales suculencias e bautizado co nome de «O Gusanito do Antollo». Os seus botanas sérvense entre unha variedade de entremeses, salsas e outros pratos picantes. «O consumo de escamoles, chapulines, formigas chicantanas, jumiles e caracois faise hoxe máis por morbo que por un coñecemento verdadeiro do seu valor nutricional», quéixanse os antropólogos.

Engaden que o sabor de tan diminutas pezas é case inapreciable, e que son as texturas e aderezos os protagonistas do bo gusto. «Polo demais ?asegura Paredes- os insectos conteñen complementos nutricionais como os obtidos a través do consumo de carne, leite e ovos». Ademais, identificáronse na súa composición saes minerais que axudan a regular a presión sanguínea, calcio e magnesio. «Observouse, mesmo, que conteñen cantidades importantes de vitaminas do complexo B». Algúns insectos en estado larvario proporcionan acedos grasos poliinsaturados moi parecidos aos dos aceites vexetais e que axudan a combater o colesterol. «Os nosos antepasados empregaban o grilo para combater déficit vitamínicos, as formigas contra a febre e os jumiles a modo de anestésico e analxésico». Paredes lembra, así mesmo, que o veleno das abellas úsase en distintas partes do mundo para combater a artrite e outros reumatismos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións