Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Maitake, complemento para as defensas

Trátase dun fungo usado nos países asiáticos polas súas propiedades fortalecedoras do sistema inmunológico

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 16deDecembrode2008
Img maitake Imaxe: Chris Chen

O kuzu, o maitake ou o kefir son produtos cuxo uso se está popularizando pola súa aparente capacidade de potenciar o funcionamento do organismo con especial relevancia no sistema inmunológico. Os dous primeiros, kuzu e maitake, úsanse como complementos dietéticos polo medicamento oriental desde fai miles de anos con fins terapéuticos. O kuzu (Radix puerariae) empregouse desde sempre nos países asiáticos pola súa cualidade antiinflamatoria e relaxante muscular e o maitake (Grifola frondosa) é un fungo utilizado nestas rexións polas súas propiedades fortalecedoras do sistema inmunológico.

ImgImagen: Chris Chen

A todos estes complementos súmanse variedade de fungos recoñecidos no medicamento tradicional chinesa e xaponesa polas súas propiedades nutricionais e terapéuticas. O máis popular de todos na nosa contorna é o shitake (Lentinula Edodes), tamén coñecida como a raíña dos cogomelos orientais polo seu agradable e profundo sabor. Outros menos populares na nosa cultura, como o fungo Tochukaso (Cordyceps sinensis), o Reishi ou fungo da inmortalidade (Ganoderma Lucidum), o Fu Ling (Poria cocos) ou o yesquero multicolor (Trametes versicolor), son fáciles de adquirir en herbolarios ou a través de Internet xa que se comercializan encapsulados con distintos fins. As súas aparentes propiedades nutricionais e medicinais, xustificadas en medicamento oriental, son obxecto de numerosas investigacións por parte de institucións médicas de distintos países non asiáticos.

Con respecto ao maitake, investigadores do Departamento de Bioloxía Vexetal da Facultade de Ciencias da Universidade de Alcalá, en Madrid, levaron a cabo unha revisión de todos os estudos publicados sobre este fungo respecto dos aspectos nutricionais e farmacolóxicos.

Maitake, reforzo do sistema inmune
As principais liñas de investigación do maitake centráronse na súa potencial acción antitumoral

O maitake é un fungo coñecido tamén como “fungo que baila” (significado da palabra maitake en xaponés) ou “mushikusa”. O seu hábitat natural son as raíces e as bases de diferentes árbores aos que parasita, tanto de coníferas como de árbores caducifolios (carballos, castiñeiros, haxas, olmos), que crecen nos bosques tépedos do nordés de Xapón, Europa e Norteamérica. Foi a principios da década de 1980 cando o micólogo xaponés Hiroaki Nanba (o maior estudioso nesta materia), da Universidade Farmaceútica de Kobe, en Xapón, analizou con profundidade as propiedades medicinais de diversos fungos.

Centrouse na composición do maitake ao observar que contiña uns polisacáridos cunha estrutura única diferenciada; beta 1-6 glucanos e beta 1-3 glucanos. Nanba e outros investigadores xaponeses extraeron os polisacáridos do maitake e probaron a súa potencial capacidade inmunomoduladora. A estes betaglucanos atribuíronlles a capacidade de estimular o sistema inmunológico como resultado da activación dos macrófagos, células de gran tamaño do sistema inmune cuxa función é a de fagocitar, é dicir, capturar partículas e células tóxicas, como as células tumorales.

Cara a 1984, Nanba identificaba unha fracción localizada tanto no micelio como no corpo do froito do maitake, á que denominou “fracción D” (patentada), composta polos polisacáridos beta 1-6 glucanos e beta 1-3 glucanos, e con capacidade de estimular os macrófagos. Durante a década de 1980 e 1990, Nanba e Kubo continuaron estudando o maitake e, a través dunha maior purificación da fracción-D, obtiveron a fracción-MD (tamén patentada), a cal consideraron aínda máis bioactiva que a primeira.

Acción antitumoral, a estudo
A partir destas análises, as principais liñas de investigación do maitake centráronse na súa potencial acción antitumoral. Segundo numerosas investigacións, os polisacáridos do maitake non actúan só sobre os macrófagos, senón que tamén activan outras células do sistema inmune como as NK (natural killer ou asasinas naturais) e os linfocitos T citótóxicos (células T). Segundo datos da revisión do Departamento de Bioloxía Vexetal da Facultade de Ciencias da Universidade de Alcalá, realizada en febreiro de 1998, a Food and Drug Administration (FDA) estadounidense aprobou unha investigación usando Fracción-D como tratamento do cancro avanzado de mama e próstata.

O estudo máis relevante levado a cabo en humanos tratou de comprobar se a fracción-D do maitake era eficaz fronte ao cancro en persoas, tal e como quedara demostrado en animais de experimentación. No estudo, reflectido con detalle por Nanba no Journal of Orthomolecular Medicine, en 1997, participaron un total de 165 pacientes con cancro de 25-65 anos no estadio III-IV da súa enfermidade. En todo momento contouse coa cooperación dos seus médicos, pertencentes aos principais hospitais universitarios e clínicas de tratamento do cancro en Xapón.

Os pacientes tomaron só os comprimidos que contiñan a fracción-D de maitake, ou os comprimidos de maitake xunto co tratamento oportuno de quimioterapia. Os investigadores observaron mellores respostas tras o uso do complemento dietético para determinados tipos de cancro, en concreto de mama, pulmón, fígado, mentres que o tratamento resultou menos efectivo para o cancro de óso. Tamén se evidenciaron mellores respostas coa combinación do complemento dietético de maitake e a quimioterapia.

No entanto, e a pesar das numerosas investigacións realizadas en Xapón que demostran a efectividade do maitake no tratamento do cancro, en 2007 o Cancer Center Md. Anderson, da Universidade de Texas (EE.UU.), expuxo a necesidade de profundar na investigación sobre este tipo de terapias. Desenvolveu un monográfico no que se situaba sobre o uso de maitake como complemento dietético en distintas situacións. En parte, para facer fronte á cantidade de produtos de venda tanto en herboristerías como en Internet comercializados como extracto de maitake pero dos que se descoñece a súa composición química exacta, os seus principios activos e a cantidade na que se atopan os compostos bioactivos para que o produto sexa “efectivo”.

O temor de moitos médicos e nutricionistas reside en que haxa persoas que deixen a terapia contra o cancro (ou outras enfermidades) recomendada polo médico especialista por probar terapias alternativas que atopan en Internet sen a total garantía médica.

MÁXIMA PRUDENCIA

Son numerosos os fungos aos que se lles atribúen propiedades supostamente nutricionais e terapéuticas. O máis popular de todos é o cogomelo shitake (Lentinula Edodes) que xa imos incorporando na nosa gastronomía, e que tamén se comercializa en distintos formatos en herbodietéticas ou en Internet. Outros fungos, menos populares na nosa cultura, son recoñecidos polas súas aparentes cualidades curativas nos medicamentos orientais. Por exemplo, o fungo Tochukaso (Cordyceps sinensis) é recomendado polos herboristas chineses polas súas cualidades adaptógenas, revitalizantes e energizantes similares ao ginseng (Panax quinquefolius).

Pero o que se comercializa como Cordyceps sinensis en moitas ocasións é outro fungo distinto do auténtico. De feito, coñécense máis de 350 substitutos, sendo o máis empregado Cordyceps militaris, de maneira que gran parte dos complementos dietéticos deste produto resultan fraudulentos. Ao fungo Reishi (Ganoderma Lucidum) coñéceselle como o fungo da inmortalidade, e tamén destacan polas súas aparentes cualidades beneficiosas outros fungos como o Fu Ling (Poria cocos) ou o yesquero multicolor (Trametes versicolor), que se comercializan encapsulados con distintos fins.

O coñecemento en profundidade das propiedades nutricionais e sanitarias destes fungos está en estudo, de maneira que se recomenda máxima prudencia e cautela co consumo xeneralizado e sen asesoramento de todo tipo de complementos dietéticos, por moi convincentes que resulten as explicacións do prospecto.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións