Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Novas aplicacións para vexetais

O desenvolvemento dunha nova xeración de cultivos encamíñase a xerar sustancias de interese sanitario e industrial

img_fito_p 1

Industria agrícola e alimentaria foron desde hai tempo as grandes beneficiarias da enxeñaría xenética. Pero novas investigacións neste campo permitiron aplicar a técnica para a obtención de fármacos e de biocomustibles. EEUU e Canadá encabezan a lista de países produtores de sustancias terapéuticas en plantas. De moi recente aplicación noutros países europeos, estímase que o sector de plantas como biofactorías seguirá crecendo nos próximos anos.


Resistencia a enfermidades, redución do uso de pesticidas, alimentos máis nutritivos e melloras no sabor e a calidade. Estes son algúns dos beneficios que, desde hai tempo, proporcionou a tecnoloxía aplicada á produción agrícola. Agora, a lista de beneficios da biotecnoloxía molecular vai ampliándose e, en resposta a un ámbito de investigación en constante evolución, non só crea plantas resistentes a insectos e pragas, senón que proporciona ferramentas para o desenvolvemento de microorganismos que producen compostos químicos, antibióticos, aminoácidos, encimas e determinados aditivos alimentarios e proteínas.

Neste sentido, a explotación dos recursos vivos abre novas perspectivas, especialmente en EEUU, onde nos últimos 35 anos produciuse un crecemento continuo e regular. A Asociación Nacional de Produtores de Millo estadounidense (NCGA, nas súas siglas inglesas) prevé para 2015 que se poderán satisfacer as necesidades de alimentos e de produción de etanol, biocombustible, case no 10% da demanda prevista do país. A Comisión Europea recoñecía hai uns anos que a biotecnoloxía agrícola permite mellorar a eficiencia dos procesos de produción de etanol e abre as portas para usar toda a planta de millo e os seus residuos a creación de enerxía renovable abundante.

Plantas factoría
As predicións indican que, no ano 2010, os fármacos obtidos a partir de fontes biolóxicas suporán un 35% do mercado farmacéutico
Dentro deste marco de investigación, expertos do CSIC/IRTA de Xenética Molecular Vexetal descubriron en células vexetais unha nova ruta de tráfico de proteínas que abre a posibilidade de deseñar o que denominan «plantas factoría» con capacidade para producir vacinas orais capaces de inmunizar contra enfermidades. O estudo, que aparece publicado no último número de The Plant Cell, «constitúe un primeiro paso para o desenvolvemento de plantas e algas que acumulen nas súas cloroplastos grandes cantidades de proteínas», admite Javier Pozueta, do Instituto de Agrobiotecnología e Recursos Naturais.

Outra das novidades presentadas é a introdución de xenes de plátanos con proteínas específicas podería axudar ao tratamento da febre tifoidea ou a rabia. Para Henry Milleiro, da Stanford University’s Hoover Institution, en EEUU, trátase de aproveitar as enormes vantaxes que ofrece o que denomina biofarmacia para o desenvolvemento de produtos farmacéuticos. O gran potencial desta práctica reside, asegura Milleiro, na redución dos custos (a enerxía procede do sol e a materia prima é bióxido de carbono), e na posibilidade de ampliar a produción con tan só aumentar a superficie dos cultivos. Ademais, as vacinas producidas con este método están deseñadas a ser «termoestables», co que queda resolto o problema loxístico relacionado co mantenimienot da cadea do frío.

O abanico de produtos que se poden obter é amplo e inclúe tratamentos para o cancro. En abril de 2006, a empresa californiana Ventria Bioscience divulgou os resultados clínicos dun arroz que contén dúas proteínas humanas, lactoferina e lisozima, para a produción de fármacos contra a diarrea pediátrica, unha enfermidade que afecta a menores de cinco anos, especialmente de países africanos e asiáticos, e que provoca uns dous millóns de mortes ao ano. O millo e a soia poden transformarse en fábricas naturais de produción de ingredientes como a sucrosa, lisina e metionina, que se utilizan como alimento para os animais. Jim Greenwood, presidente da Organización de Industria Biotecnológica de Washington, e Ken MacCauley, presidente da NCGA, fan fincapé en que coa biotecnoloxía os produtores poderán cultivar suficiente millo e outros cultivos para proporcionar curmás destinadas a biocombustibles e alimentos.

DA APLICACIÓN Á REGULACIÓN

Desde que empezou a desenvolverse, a finais de 1970, o potencial da manipulación xenética aplicábase non só aos microorganismos senón tamén a animais e plantas, unha aplicación con gran impacto no campo da saúde, a agricultura e o medio ambiente. Desde entón, se han ido creando e comercializando moitos produtos procedentes da biotecnoloxía encamiñados a mellorar e incrementar o rendemento dos cultivos en agricultura. Todo iso leva implícito o desenvolvemento dun paquete lexislativo adecuado que, por moi estrito que sexa, algúns expertos xa se adiantan a recoñecer que non evitará que se xere controversia sobre a idoneidade desta práctica.

Os que se opoñen aseguran que a nova técnica terá efectos na produción de alimentos derivada da contaminación. Pero Henri Milleiro admite que os riscos son mínimos, posto que a sustancia activa do fármaco tería que estar presente no alimento final, algo que non é fácil que ocorra xa que é improbable que este axente sobreviva a todo o proceso de produción e, finalmente, de cocción. Todo iso non exceptúa que deban tomarse precaucións en determinados produtos. As condicións de comercialización deste tipo de produtos en EEUU son moi rigorosas. A lei que impón o Departamento de Agricultura estadounidense (USDA, nas súas siglas inglesas) é altamente preceptiva: zonas de vixilancia entre o medio biofármaco e outras colleitas; restricións de uso do chan deste tipo de cultivos e tolerancia cero.

As condicións ás que se someten as «fábricas de cultivos» son actualmente similares ás dos transxénicos, e velan pola súa seguridade tanto do USDA como a Administración de Alimentos e Fármacos (FDA) e a Axencia de Protección do Medio Ambiente (EPA).

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións