Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Nutricionistas de peto, de verdade son estas apps unha ferramenta de poder?

As aplicacións que escanean alimentos para descubrir o seu perfil nutricional preséntanse como unha ferramenta que empodera ao consumidor, aínda que delegan as nosas eleccións alimentarias

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 10 de Xaneiro de 2020
Imaxe: Getty Images

As aplicacións para coñecer o perfil nutricional dos alimentos envasados han
irrompido con forza no mercado. Con
millóns de descargas en poucos meses e
centos de miles de produtos catalogados,
estas apps forman parte dun novo modo de entender a
alimentación… ou, mellor devandito, de tentalo. Porque, como
sinala a doutora Alba Santaliestra Pasías, presidenta
do comité científico da Academia Española de Nutrición e Dietética, o seu éxito “é consecuencia da nula ou limitada
educación alimentaria que ten a poboación, unida á
gran oferta de opcións que hai nos lineais dos supermercados
e ás campañas de mercadotecnia de produtos pouco
saudables, que dificultan a posibilidade de coñecer a mellor
opción de forma sinxela”.

Os trucos da etiqueta

Como resume Santaliestra, estas apps ofrecen ao consumidor
“información traducida” sobre os produtos
que ten previsto adquirir. Pero en realidade necesitamos
un tradutor nutricional? Seica a etiquetaxe non é o suficientemente
claro? “A información nutricional é clara,
pero existen datos adicionais que dificultan as eleccións,
fan fincapé en aspectos moi pouco relevantes desde
o punto de vista nutricional e impiden
ao consumidor prestar atención á información
relevante”, responde. Entre
os elementos que distraen atopamos
os reclamos de saúde, as palabras que
espertan evocaciones (como “natural”,
“artesán” ou “da avoa”), as imaxes
atractivas dos envases e, por suposto,
o feito de que a información
importante moitas veces preséntase en
letra pequena e con palabras técnicas. O
exemplo máis flagrante é a gran cantidade de sinónimos que se utilizan para substituír a palabra azucre: dextrosa, fructosa,
glicosa, maltosa ou sacarosa (hai que
prestar atención ás palabras que acaban
en -osa).

Ante esta opacidade, as aplicacións preséntanse
como unha ferramenta de empoderamiento
para o consumidor. Un simple clic co móbil
permite ao usuario abrirse paso entre as imaxes
coloridas, os eufemismos descoñecidos, as
tipografías diminutas ou as promesas de saúde,
e quedar coa información que de verdade lle
interesa; isto é, saber se un produto é saudable
ou non.

En contrapartida, depender dun algoritmo
para tomar decisións alimentarias podería
entenderse como unha perda de poder, máxime
cando non todas as apps analizan e puntúan os
produtos da mesma maneira. E é que, como se ve nesta exhaustiva comparativa de aplicacións nutricionais, as principais ferramentas do momento
teñen os seus trazos propios. “Fan un servizo,
pero deberían estar avaladas por entidades ou sociedades
libres de conflito de interese de ningún
tipo”, advirte Alba Santaliestra.

Diferentes formas de valorar

A falta de consenso é un aspecto para analizar. E hai outro non menos importante:
o tipo de información que ofrecen. “A app
que che indica se un alimento é saudable ou non debe
ser 100 % fiable e, a día de hoxe, sabemos que non hai
ningunha perfecta, porque non existe un criterio único
para determinar se un alimento é saudable ou non”,
observa Alma Palau Ferré, presidenta do Consello
Xeneral de Colexios oficiais de Dietistas-Nutricionistas (CGCODN).

Fonte: elaboración propia a partir dos resultados do escaneo destes produtos. Na columna ‘Veredicto de Consumer Eroski’ recóllese a conclusión dos expertos consultados: Gemma do Caño, Miguel Anxo Lurueña, Beatriz Carballos e Laura Saavedra.

Segundo Palau, máis da metade das aplicacións que podemos atopar en Internet son de moi baixa calidade. “Unha app
non pode suplir a educación alimentaria, nin tampouco
a información da etiquetaxe nutricional, que
apréndese a interpretar con educación”, sinala. Ademais,
só valoran produtos de forma individual, e non a compra no seu conxunto, polo
que, o menú completo pode
ter carencias e non seguir unha
dieta equilibrada.

En opinión de Manuel Moñino,
vicepresidente da mesma
institución e delegado en
a Federación Europea de Dietistas-Nutricionistas (EFAD),
aínda que as novas apps son unha
ferramenta máis para interpretar
a etiquetaxe nutricional,
non constitúen a clave, pois “se
corre o risco de simplificar en
exceso o valor nutricional dun
alimento”. Para entender esta
idea, Moñino desenvolve a seguinte
reflexión: “Algunhas penalizan
o procesado de alimentos
a favor da comida real,
cando a dieta mediterránea,
ademais de produtos frescos, integra a numerosos procesados como, por exemplo, o pan, as conservas
de peixes ou os legumes cocidos”. Para el, o uso
destas aplicacións “pode facilitar a elección de
alimentos saudables, pois nalgúns casos aplican
perfís nutricionais que están consolidados, como
o Nutri-Score. Pero, aínda así, poden dar valores que
sorprendan ao consumidor, por exemplo, puntuar de
forma negativa alimentos cuxo achegue graso parta
do aceite de oliva e non sexan fonte de azucre ou sal”.

Á súa vez, “a penalización dalgunhas en
canto ao contido en aditivos non contribúe á
educación en materia de alimentación, pois hai
produtos saudables que conteñen aditivos, cuxa
comercialización segura non sería posible sen eles”,
observa Moñino. A clave parece estar en aprender a
comer ben e a recoñecer os produtos que son sans
por nós mesmos. Respecto diso, Alba Santaliestra
sostén que é esencial investir en educación
nutricional de forma global. “Estas ferramentas
son utilizadas por grupos de poboación interesados
pola saúde, por mellorar os seus hábitos alimentarios
e, en xeral do seu estilo de vida, pero hai moitos
outros grupos poboacionais —por exemplo, aqueles
cun nivel socioeconómico menor—, nos
que será necesario educar para potenciar as boas
eleccións”, razoa. “Un punto débil destas
ferramentas é que se centran na identificación
e clasificación de alimentos procesados; e débense
facer todos os esforzos para encamiñar á
poboación aos produtos frescos e minimamente
procesados”. É dicir, os que non levan etiquetas.

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións