Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

O meu fillo está forte, non ten sobrepeso

En 2022, se se mantén a tendencia actual, o número de nenos con exceso de peso superará ao dos que sofren desnutrición e presentan un peso moi baixo

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 08 de Novembro de 2017

En 2022, se se mantén a tendencia actual, a obesidade nos nenos e adolescentes de 5 a 19 anos de idade será máis frecuente que a insuficiencia ponderal. Isto quere dicir que, por primeira vez na historia, o número de pequenos con exceso de peso (sobrepeso ou obesidade) superará ao dos que sofren desnutrición e presentan un peso moi baixo. Así o advirte un informe da Organización Mundial da Saúde (OMS), que ademais detalla a gravidade da tendencia: a cifra de nenos e adolescentes con idades comprendidas entre os 5 e os 19 anos que presentan obesidade multiplicouse por 10 no mundo no catro últimas décadas. Neste artigo analízanse os factores que dificultan o diagnóstico do sobrepeso infantil, danse as claves para poder diagnosticalo e achéganse consellos para previlo.

Imaxe: Brainsil

Non hai semana na que non se anuncie en prensa, radio ou televisión a gravidade do problema que supoñen os altos números de sobrepeso e obesidade infantil. No noso país, do mesmo xeito que noutros países da contorna, as cifras de exceso de peso infantil (EPI), que comprende tanto ao sobrepeso como á obesidade, hanse estancado ou sufriron unha lixeira diminución no últimos catro anos. Con todo, este leve descenso só produciuse en capas socioeconómicas altas, xa que nas familias con menos recursos seguiu subindo. Isto supón un grave problema social, ademais de sanitario.

Os números totais, segundo pode consultarse no último estudo Aladino, seguen sendo inaceptablemente altos. En España, o 41,3% dos nenos de entre 6 e 9 anos presenta sobrepeso ou obesidade.

A dificultade para diagnosticar o sobrepeso infantil

Un dos problemas aos que se enfrontan os sanitarios é a falta de recoñecemento do diagnóstico do exceso de peso infantil (EPI) por parte dos pais. Nunha investigación moi recente publicada en revístaa Pediatría de Atención Primaria, de 30 pequenos con obesidade só tres dos seus pais marcaron o debuxo que correspondía co seu verdadeiro Índice de Masa Corporal (IMC), que era superior -e nalgúns casos moi superior- ao percentil 97. É máis: a 24 familias (do total de 47 nenos con sobrepeso ou obesidade) non lles parecía que as súas vástagos tivesen nin tan sequera sobrepeso.

Os resultados obtidos, do mesmo xeito que sucede noutros estudos publicados con anterioridade, pon de manifesto que a maioría dos pais infravaloran, e moito, o exceso de peso dos seus fillos.
Unha das razóns para que isto suceda é que, debido á altísima frecuencia do problema, adoitámonos a ver normal algo que non o é. Nalgúns casos, a situación admítese de forma interna pero, coa mellor intención, non se actúa por non ter o ánimo suficiente para retirar a alimentación insana -pero lúdica e saborosa- e cambiar de hábitos, por temor a victimizar e estigmatizar aos seus propios nenos.

Aínda por riba, existe tamén unha baixa percepción do problema entre os mesmos sanitarios que atenden a menores. Isto quedou reflectido nunha investigación publicada en xullo do 2008 na prestixiosa revista Journal of Pediatric Gastroenterology & Nutrition: nela constátase que a terceira parte dos médicos non valorara de modo correcto o estado nutricional da mostra elixida (91 nenos de 5 a 18 anos).

Sen dúbida, a falta de compromiso político, a publicidade de comida insana dirixida aos pequenos, o tamaño das racións ou os cambios de hábitos de vida son factores importantes na xénese e mantemento desta epidemia de exceso de peso infantil.
Pero tamén hai que pensar na necesidade dunha mellor formación dos sanitarios que visitan menores a diario, sobre todo na atención primaria, para que poidan recoñecer canto antes o sobrepeso infantil e poder dar así -con empatía- bos consellos ás familias. É clave ter en conta sempre que o neno nunca é o culpable; as responsabilidades hai que buscalas na contorna sociopolítico, cultural e familiar no que está inmerso.

Como saber se un neno ten exceso de peso

Unha ferramenta que pode ser empregada polas persoas que teñan interese en saber se un menor ten exceso de peso é o documento 'Acabar coa obesidade infantil' que a OMS que publicou en 2016. Nas primeiras páxinas están as claves para poder diagnosticar o exceso de peso infantil, de acordo con gráficas e parámetros que foron adoptados por uns 130 países.

A Asociación Internacional de Pediatría e moitas outras asociacións profesionais nacionais e internacionais apoiaron a utilización destes patróns de crecemento da OMS. A Sociedade Europea de Gastroenterología, Hepatología e Nutrición Pediátrica (ESPGHAN) recomendou tamén o seu uso en Europa. As gráficas poden descargarse aquí e aquí.

Así, en nenos menores de cinco anos:

  • O sobrepeso é o peso para a estatura con máis de dúas desviacións típicas (SD nas gráficas) por encima da mediana establecida nos patróns de crecemento infantil da OMS.
  • A obesidade é o peso para a estatura con máis de tres desviacións típicas por encima da mediana.

Dos 5 aos 19 anos:

  • O sobrepeso é o IMC para a idade con máis dunha desviación típica por encima da mediana.
  • A obesidade é maior que dúas desviacións típicas por encima da mediana.

Para previr o exceso de peso infantil, os consellos ou recomendacións céntranse nas seguintes estratexias:

  • fomentar e alentar a lactación materna nos primeiros anos de vida.
  • aumentar o consumo de froitas, verduras e legumes, así como de cereais integrais e froitos secos. Estas opcións deberían de ser accesibles para todos, sobre todo para as capas máis desfavorecidas.
  • limitar a inxesta de azucres libres.
  • evitar os alimentos hiperprocesados nos que o azucre, as graxas non saudables ou o sal están en cantidades altas: pastelería (incluídas as galletas), patacas fritas e outros aperitivos similares, precocinados, comida rápida de cadeas multinacionais, etc.)
  • aumentar a actividade física de maneira que cada día estea presente.

Por último, no artigo 'Obesidade infantil que podemos facer os pais?' do dietista-nutricionista Xullo Basulto pódese atopar unha boa cantidade de consellos que serán de gran utilidade para familias que teñan no seu seo nenos con exceso de peso.

RSS. Sigue informado

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións
Fundación EROSKI

Validacións desta páxina

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación do W3C indicando que este documento é XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto