Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

O novo concepto de ‘obesidade pasiva’

O ambiente 'obesogénico' da sociedade actual é, en gran parte, o responsable do problema crecente da obesidade
Por Núria Llavina Rubio 6 de Novembro de 2007

Un estudo do goberno inglés volve pór de manifesto o crecemento das taxas de obesidade. O traballo tamén sinala o aumento das cifras de obesidade no resto de países de Europa. As solucións a longo prazo que expón o Reino Unido tras o estudo integran a todos os sectores relacionados coa alimentación. A obesidade non se dá de forma illada, senón que xa é un problema a nivel mundial, que interrelaciona moitos factores e cuxo aumento se debe, en parte, ao ambiente de obesidade xeneralizada no que vivimos.

A obesidade no Reino Unido aumenta. De continuar coa tendencia actual, no ano 2050, o 60% dos homes, o 50% das mulleres e o 25% dos nenos británicos serán obesos. É un dos puntos crave do informe ‘Tackling Obesities: Future Choices’, estudo de dous anos de duración subvencionado polo goberno británico e realizado polo organismo científico gobernamental Foresight. A investigación pretende sinalar os novos factores que propician a obesidade e as accións necesarias para minimizar o problema. Tras os resultados, o Reino Unido considera imprescindibles políticas de goberno dirixidas aos consumidores, pero chama tamén á acción da industria alimentaria e a todos os sectores relacionados coa alimentación.

Ambiente ‘obesogénico’

A responsabilidade individual, a última palabra de cada un e a predisposición xenética desempeñan un papel moi importante no problema da obesidade. Pero tamén é significativo, e máis do que parece, o ambiente no que vivimos. A evolución tecnolóxica dos últimos anos situounos nun ambiente de desenvolvemento constante, abundancia e comodidade. Por dicilo noutras palabras, e tal e como sinala o informe británico, atopámonos nun ambiente ‘obesogénico’ que propicia a expansión da xa chamada epidemia da obesidade. Os cidadáns sofren o que os investigadores denominan ‘obesidade pasiva’.

Segundo David King, director do proxecto e asesor científico na Oficina Gobernamental británica para a Ciencia, a obesidade «está a converterse nunha consecuencia da vida moderna». Os puntos crave na expansión da epidemia inclúen, por exemplo, a inactividade física no traballo e na vida cotiá. E é que o desenvolvemento dos medios de transporte dá como resultado un estilo de vida motorizado cando se une ao aumento continuado de empregos de natureza sedentaria.

Outro dos motivos, remarca o estudo, é a abundancia de alimentos, existente en realidade desde hai relativamente poucos anos. Son, ademais, alimentos de alto valor enerxético. Así mesmo, a facilidade de acceso aos mesmos é cada vez maior, tanto por puntos de compra como por prezo.

Un problema de alto nivel

O ambiente de obesidade xeneralizada leva a que os cidadáns sufran o que os investigadores chaman ‘obesidade pasiva’

Tras a publicación dos resultados do informe, o Ministro de Sanidade británico, Alan Johnson, comparou a crise da obesidade cos problemas causados polo cambio climático. Certamente, o problema da obesidade podería supor un custo social e sanitario moi elevado, sobre todo polos problemas derivados e o maior risco de enfermidade, especialmente diabetes tipo 2, enfermidade cardiovascular, cancro e artrite.

Postos a relacionar o cambio climático coa crecente obesidade, e tal e como afirma o estudo, as accións gobernamentais deberían poder ‘matar dous paxaros dun tiro’. A redución da conxestión do tráfico mediante a potenciación da bicicleta e a creación de comunidades sustentables que diminuísen o sedentarismo poderían, por exemplo, favorecer a actividade física e, ao mesmo tempo, reducir a emisión de gases contaminantes.

Neste sentido, o estudo Foresight asegura que as iniciativas individuais para combater a obesidade son inútiles dada a complexidade e interrelación dos factores que contribúen ao aumento da mesma. Como sinala King, os gobernos deberían elaborar e aplicar unha «estratexia a longo prazo que reúna a diferentes sectores e facer fincapé na prevención e non no tratamento».

Máis vale previr que curar

Img obesidad1O traballo ‘Prevalencia de obesidade en España’, elaborado recentemente pola Sociedade Española para o Estudo da Obesidade (SEEDO), sitúa os niveis de obesidade de España nun punto intermedio entre os países do norte de Europa, Francia e Australia (coas proporcións de obesidade máis baixas), e EE.UU. e os países do leste europeo (coas taxas máis elevadas).

Con todo, datos do estudo enKid, investigación nutricional levada a cabo en nenos de 2 a 24 anos entre 1998 e 2000 baixo a dirección dos doutores Lluís Serra Majem e Javier Aranceta Bartrina, pon de manifesto que a obesidade na poboación infantil e xuvenil española está a adquirir grandes dimensións. De feito, son precisamente os países da rexión mediterránea os que presentan as taxas máis altas de crecemento, xunto co Reino Unido e EE.UU.

O problema a obesidade, por tanto, xérase con frecuencia xa na infancia, momento no que, precisamente, se incuban os grandes factores de risco (obesidade, hipertensión, diabetes, colesterol) que provocarán despois enfermidades cardiovasculares, unha das primeiras causas de morte no mundo. Por tanto, a poboación infantil e xuvenil configura o principal grupo de risco, clave desde o punto de vista da prevención da obesidade.

Neste sentido, o Ministerio de Sanidade e Consumo, a través da Axencia Española de Seguridade Alimentaria (AESA), impulsou no 2005 a creación da Estratexia para a nutrición, actividade física e prevención da obesidade (NAVES). Ten como finalidade mellorar os hábitos alimentarios e impulsar a práctica regular de actividade física de todos os cidadáns, pondo especial atención na prevención da obesidade durante a etapa infantil, principal grupo de risco.