Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Obesidade infantil: cando o problema está nos pais

A súa obsesión polo peso dos fillos e a sobreprotección ao comer marcan a actitude negativa dos nenos cara aos alimentos

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 15 de Decembro de 2009
img_obesidad infantil 1

O papel dos pais na educación alimentaria dos seus fillos é clave. A súa influencia é reflexo, en gran medida, do seu propio comportamento alimentario e da valoración que fagan da comida, a selección dos alimentos, a súa forma de cociñado, o tempo e o coidado dedicado ás inxestas importantes do día. O recente ingreso dun neno galego con obesidade nun centro de menores tutelado onde “se lle controlará de forma adecuada a súa alimentación” activou o debate sobre as causas, as formas de tratamento e a súa eficacia, así como as consecuencias físicas e psicolóxicas para os nenos. A discusión obriga a analizar a responsabilidade dos proxenitores e da contorna (avós e familiares próximos, coidadores, profesores, sanitarios) no desenvolvemento da obesidade nun neno ata límites críticos para a súa saúde física e mental.


A obsesión dos pais polo seu peso e o dos seus descendentes, a sobreprotección cara aos nenos ao comer e o uso indiscriminado e erróneo dos premios e castigos coa comida marcan a actitude dos pequenos cara aos alimentos. Estas e outras cuestións de comportamento, unidas a unha tendencia xenética herdada cara á ganancia de peso, poden supor os cimentos da obesidade infantil. Desde a Escola para Previr a Obesidade Infantil posta en marcha por CONSUMER EROSKI en 2006, coa colaboración do Ministerio de Sanidade e Política Social, profúndase nas cuestións desta patoloxía cando o problema pode estar na mala educación alimentaria de pais a fillos.

Sobreprotección: erro xeneralizado
Algúns autores sinalan que os pais se preocupan en exceso se o seu fillo come pouco, pero non lle dan a mesma importancia cando come moito. Esta conduta mal canalizada identifícase os pais que incitan aos pequenos a comer máis co convencemento de que non lles falte de nada; sérvenlles racións de alimentos esaxeradas en comparación á cantidade que necesitan para a súa idade, sobre todo, no caso das proteínas (carnes, peixes. leite e lácteos). Son os pais que sobreprotegen aos seus fillos na cuestión alimentaria, aínda que ofrecer máis alimentos proteicos dos necesarios é tan pouco saudable como non estimular o consumo de froita e verdura. Igual de negativo é pretender que os pequenos inxiran toda a comida do prato cando dan mostras de estar cheos.

Ofrecer máis alimentos proteicos dos necesarios é tan pouco saudable como non estimular o consumo de froita e verdura

Outras veces, os pais deixan elixir os nenos o menú ou lles levan con demasiada frecuencia a comer a establecementos de comida rápida. É un problema que este tipo de alimentos (refrescos, fritos, doces, pizzas ou hamburguesas) formen parte case a diario da alimentación. Desde o punto de vista nutritivo, con estas actitudes se descompensa o achegue de nutrientes e calorías e está demostrado que se inflúe na xénese do exceso de peso e da obesidade infantil.

Unha análise realizada polo psicólogo clínico Esteban Cañamares, que participou na Escola para previr a Obesidade Infantil, concluíu que os pais tentan compensar con alimentos “algúns sentimentos de culpa” por non dar á pequenos tenrura, tempo, atención, protección ou xogo.

Obsesión polo peso e pola comida
No lado contrario sitúanse os pais obsesionados porque o seu fillo non gañe demasiado peso. Vixían que come e advírtenlle con mensaxes ou descualificacións como “coidado, vas engordar”, “isto engorda, non convenche”, “estás gordo, non comas iso”. Nunha entrevista recente en CONSUMER EROSKI, a catedrática de nutrición Ana Requejo asegurou que, con estas reaccións, pódese atacar a inconsciencia e seguridade do neno e, “co paso do tempo, pode sobrevir unha anorexia nerviosa porque tivo unha mala relación coa súa alimentación”.

Cando a comida se utiliza como castigo ante un comportamento, ademais de non conseguir sempre o fin que se pretende, facilítanse as fobias alimentarias. Psicólogos e pediatras admiten que as persoas asocian o alimento cun mal recordo. A sensación de continuo acoso por parte dos pais por probar e comer un determinado produto, ou a atención constante e esaxerada ante o acto para comer ou ante a propia a comida, son algunhas das causas.

Cañamares ofrece o seu punto de vista clínico e explica como “a obsesión coa comida e o peso pode levar a manter aos fillos a dieta estrita desde pequenos, a ser moi ríxidos no que a alimentación se refire”. Esta conduta responde, en xeral, a medos dos proxenitores respecto da educación dos seus fillos. Isto lévalles a obsesionarse co desexo de querer garantir a mellor atención e evitar que desenvolvan problemas de conduta alimentaria como anorexia ou bulimia nerviosas. Con todo, tal e como detalla Cañamares, moitos destes fillos, ao chegar á adolescencia, e a modo de rebeldía ou como forma de expresar a súa propia identidade, “adoptan formas de alimentación contrarias ás que os seus obsesivos pais pretenderon inculcarlles”.

A CONTORNA INFLÚE

Os nenos moi pequenos máis que aprender, imitan. Por iso, é fundamental que os proxenitores e a súa contorna (avós e familiares próximos, coidadores, profesores, sanitarios) teñan a mesma sintonía na educación de hábitos alimentarios, xa que na realidade cotiá resulta difícil. Os avós coidadores teñen unha influencia considerable nos costumes alimenticios dos seus netos. A permisividade de quen dan para comer de novo ao neno tras recollerlle na gardaría é un costume insana.

Obsequiar con chucherías ou pastelería industrial tamén é unha práctica habitual dos maiores que coidan dos nenos despois do colexio. Os avós deben facer todo o posible para que os seus netos adóitense a comer alimentos frescos e naturais, en lugar de chucherías e aperitivos.

COLEXIO E COMEDOR ESCOLAR

Respecto ao papel do colexio na formación e consolidación dos hábitos alimentarios infantís, os actores son varios e actúan en distinto ámbitos pero co mesmo fin. A materia de “alimentación sa” no ensino obrigatorio permitiría aos profesores transmitir estes coñecementos, aínda que xa nalgúns centros escolares esfórzanse en traballar este tema de maneira transversal e continuada ante o feito de que a obesidade infantil débese, en gran medida, á mala educación alimentaria.

O comedor escolar débese entender tamén como un servizo educativo complementario, con dietas equilibradas e onde se fomentan bos hábitos de alimentación. CONSUMER EROSKI analiza de forma periódica os menús escolares de distintos colexios da xeografía peninsular. No último informe de novembro de 2008 comprobouse que, aínda que a calidade nutricional dos menús escolares mellora, un de cada tres son aínda mediocres ou malos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións