Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Obesidade: vivimos nunha contorna obesogénico?

A contorna ou ambiente obesogénico causa e facilita o sobrepeso e a obesidade
Por mchavarrias 29 de Xullo de 2011
Img obesos
Imagen: colros

A obesidade é unha enfermidade multifactorial que afecta, sobre todo, a persoas cunha predisposición xenética e sobre a que actúan determinados factores ambientais e culturais que favorecen o seu desenvolvemento. De acordo con esta premisa, considérase que pode chegar a ser obesa a persoa cunha determinada carga xenética desfavorable para esta enfermidade e que viva nun ambiente onde predomina o exceso calórico e o sedentarismo.

O exceso de enerxía é algo habitual no noso medio. Cando se investiga a relación entre a dispoñibilidade alimentaria e a inxesta dietética, evidénciase o ambiente obesogénico. Os estudos indican que a presenza e proximidade de puntos de venda de froitas e hortalizas asóciase cun unha poboación con menor Índice de Masa Corporal (IMC). Tamén se detecta que unha maior densidade de locais de comida rápida garda relación cunha poboación máis afectada polo exceso de peso.

Moitos elementos ambientais por controlar

Numerosos factores ambientais favorecen contornas propicias para adoptar hábitos que non son saudables

Historia e tradición, influencia familiar, nacionalidade, relixión e moral, factores psicolóxicos, o custo dos alimentos e os ingresos son algúns dos factores que determinan as eleccións alimentarias e, ao final, a inxesta calórica e nutricional. Con todo, hai moitos máis elementos ambientais relacionados co comportamento alimentario e a actividade física que teñen influencia e que, con máis ou menos facilidade, poden modificarse.

Os deseños urbanísticos (transporte público, transporte privado, carril-bici, rutas para pasear ou parques), os arquitectónicos (ascensores, escaleiras, controis remotos, etc.) ou a lexislación (publicidade dos alimentos superfluos, taxas aos alimentos azucarados ou seguridade pública) son aspectos que están en mans das administracións e que poden favorecer contornas propicias á adopción de hábitos saudables ou, pola contra, a construír ambientes obesogénicos.

Regulación da publicidade obesogénica

Segundo o Ministerio de Sanidade, os nenos españois ven unha media de 54 anuncios publicitarios ao día. Moitos deles son de alimentos e, a maioría, de produtos ricos en azucre, sal e graxas saturadas. Por iso, a Organización Mundial da Saúde (OMS), consciente de que existe certa evidencia científica acerca de como a publicidade afecta as preferencias alimentarias, as demandas de compra de produtos e, ao final, o comportamento alimentario, insta os Estados membros a desenvolver estratexias conxuntas coa industria para restrinxir a cantidade de anuncios e controlar o contido da publicidade alimentaria dirixida a menores.

En España, baixo o paraugas da Estratexia NAVES, desenvólvese desde 2005 o Código PAOS (Código de Autorregulación da Publicidade dirixida a menores), que conseguiu mellorar de forma notable a calidade da publicidade de alimentos destinada ao público infantil e reducir o número de reclamacións por infraccións nestes anuncios. Tamén a recente aprobada Lei de Seguridade Alimentaria e Nutrición inclúe un capítulo dedicado á publicidade de alimentos, que regula varios aspectos deste importante elemento de influencia.

REDE ESPAÑOLA DE CIDADES SAUDABLES

Esta iniciativa enmárcase no proxecto europeo de cidades saudables, dirixido pola Organización Mundial da Saúde, e constitúe un bo exemplo, aínda que máis amplo e global, do oposto a unha contorna obesogénico. Segundo a Rede Española de Cidades Saudables (RECS), unha sección da Federación Española de Municipios e Provincias (FEMP) constituída no ano 1988, defínese este modelo de poboación como aquela que mellora de forma constante o seu contexto físico e social, amplía os recursos da comunidade que permiten aos cidadáns realizarse e mellorarse en todos os aspectos da vida e desenvolve ao máximo o seu potencial.

Moitas das accións que se desenvolven nas cidades saudables teñen que ver coa planificación urbanística, ao crear contornas que facilitan a adopción de hábitos saudables, como espazos de lecer e relación que favorecen, ademais, a práctica de actividade física de maneira cotiá, fácil e agradable. Se se ten en conta o papel transcendental que desempeña o sedentarismo no desenvolvemento da obesidade, as melloras neste aspecto son transcendentais para a prevención desta enfermidade.