Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Os aditivos alimentarios poden ser beneficiosos paira a saúde, segundo nutricionistas

Algúns eliminan riscos de intoxicación alimentaria e permiten manter o contido de vitaminas

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 16deOutubrode2002

Están practicamente en todos os alimentos e bebidas que inxerimos, aínda que o normal é que pasen desapercibidos. Forman parte da nosa vida cotiá, pero o cidadán do montón descoñece cales son as súas virtudes e defectos. Son os aditivos alimentarios: colorantes, conservantes, antioxidantes, emulsionantes, potenciadores do sabor, edulcorantes, aromas e un longo etcétera de sustancias que se unen á cadea alimenticia e que nun día como hoxe, no que se celebra o Día Mundial da Alimentación, non vén mal lembralos.

Os especialistas consultados defenden a lexislación actual e consideran adecuados os niveis de aditivos que se suman aos produtos de consumo diario, paira garantir o seu perdurabilidad e a súa calidade. Así o asegura desde o departamento de Tecnoloxía dos Alimentos da Universidade de Zaragoza Miguel Calvo, que engade que “o uso dalgúns aditivos pode ser mesmo beneficioso paira a saúde, xa que en moitos casos eliminan riscos de infección ou intoxicación alimentaria, e permiten manter o contido de vitaminas ou de acedos grasos esenciais”.

En España considéranse legalmente como aditivos a aquelas sustancias engadidas intencionadamente aos alimentos paira mellorar as súas propiedades físicas, sabor, conservación, etc. Naqueles casos nos que a sustancia engadida é eliminada ou a cantidade dela que queda no alimento non ten función algunha, non se considera un aditivo senón un axente auxiliar de fabricación.

Funcións

As funcións dos aditivos son, en palabras do bromatólogo do Complexo Hospitalario Carlos Haia de Málaga, Anxo Caracuel, garantir os niveis de salubridade e a conservación do produto; facilitar alimentos fóra de tempada, “algo especialmente importante nun mercado globalizado”; aumentar ou manter o valor nutritivo, potenciar a aceptación do consumidor e facilitar a preparación dos alimentos.

O uso destes produtos remóntase varios séculos atrás, segundo este especialista en Bromatología (ciencia que estuda os alimentos). Algúns, como o sal ou o vinagre úsanse desde a prehistoria. Os que máis se utilizan son o sal (cloruro sódico), o mono e diglicéridos (emulsionantes), o caramelo (colorante), o ácido cítrico (secuestrante e acidificante), o ácido acético (acidificante e conservante), o bicarbonato sódico (paira fermentos químicos), o ácido fosfórico e o glutamato sódico (potenciador do sabor).

Por exemplo, o fume, o salitre e o sal utilízanse desde tempos remotos, segundo indica Caracuel. Os afumados tómanse na actualidade polo seu sabor, pero empregáronse toda a vida; o vinagre e todos os encurtidos, escabeches ou adobos son aditivos cuxa función era nun principio conservar o produto e que agora se engaden máis por mellorar o sabor. Doutra banda, nas fermentacións (queixo, cervexa ou viño) tamén hai un engadido paira converter un produto noutro distinto. Os cociñeiros sempre engadiron espesantes, fermentos, colorantes como o azafrán… E tamén están os alimentos funcionais, como o calcio ou outros complementos que se lle poden engadir ao leite, por exemplo.

Pero á hora de etiquetar os alimentos xorden os problemas. As denuncias das asociacións de usuarios sobre incumprimentos de normas, anomalías nos envasados ou inclusión de sustancias tóxicas son una constante.

Códigos de identificación

Calvo estima que o sistema actual de identificación dos aditivos é bastante claro, “aínda que paira o consumidor existe o problema de que está posto en forma de código numérico, e iso dificulta a súa comprensión rápida”. De todos os xeitos, o especialista explica que calquera consumidor pode facerse facilmente coa lista de sustancias correspondentes a cada número, paira coñecer que vai consumir. Aínda que tampouco está garantido que o nome químico do produto engadido sírvalle de moito.

Sobre este asunto, Anxo Caracuel sinala que estes códigos son especialmente positivos “paira os inspectores de Sanidade, aínda que o consumidor que demostre verdadeiro interese terá os códigos na súa casa, polo que esta identificación é moi adecuada”.

No ecuador dos 90 entrou en vigor a lexislación española que controla a etiquetaxe dos alimentos, segundo o experto. Una lei coa que España se adapta á normativa europea e que obriga a especificar en todos os produtos alimenticios os seus compoñentes, en orde decreciente en canto a cantidade. Desta maneira, en palabras de Caracuel, “facilítaselle ao consumidor toda a información sobre aditivos, cunha letra E e un número de tres díxitos”, que como norma xeral leva o 100 no caso dos colorantes, o 200 paira os conservantes, o 300 paira os antioxidantes e o 400 paira os emulsionantes.

Desta forma garántese o coñecemento de todo o que se inxere. Pero o que xerou certa confusión, segundo Miguel Calvo, son “as patrañas que se difundiron de forma incontrolada, como a lista de Villejuif (unha listaxe con informacións falsas e alarmistas sobre os aditivos alimentarios), ou libros baseados nela. Está a pasar agora algo semellante cos transxénicos -agrega o experto-, cos que uns cantos irresponsables están a levar a inquietude ao consumidor facendo que se preocupe de riscos inexistentes, no canto de preocuparse polos reais”. Con todo, o risco paira a saúde non está nos aditivos nin nos transxénicos, en opinión de Calvo, “senón na salmonela”.

Lexislación restritiva

A lexislación española é moi restritiva en canto ao uso, a elección e as condicións de utilización dos aditivos alimentarios e adáptase á perfección á normativa dos países da UE e do resto do mundo.

“A lexislación é adecuada, aínda que quizais sería necesario aumentar a vixilancia nalgúns casos e zonas concretas. Pero non polos aditivos, senón por outros problemas. De todos os xeitos, a presenza de sustancias tóxicas por accidente ou uso ilegal non ten que ver cos aditivos, cuxo uso é legal e consciente. O problema do uso de sustancias ilegais céntrase no engorde do gando, non na industria de transformación dos alimentos”, precisan desde o departamento de Tecnoloxía dos Alimentos da Universidade de Zaragoza.

Seguridade Garantida

A presenza de aditivos nos alimentos pasa por numerosos controis e restricións que, en opinión Anxo Caracuel, garante a seguridade no seu consumo. O sistema europeo de avaliación realiza controis sobre as características toxicolóxicas do produto, incluíndo probas en seres humanos e animais. Logo obsérvase o nivel dietético máximo que non leve ningún efecto tóxico demostrable, nivel que se divide entre 100 e apróbase, en base aos estudos de poboación.

O futuro neste ámbito pasa polas axencias española e europea de seguridade alimentaria, que fará estudos de risco en poboacións concretas.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións