Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Perseo: as escolas contra a obesidade

O seis comunidades autónomas con maior prevalencia de obesidade infantil puxeron en marcha un programa piloto escolar sobre alimentación sa

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 14deFebreirode2008
Img melocoton Imaxe: Bruce Tuten

O Ministerio de Sanidade e Consumo e o de Educación e Ciencia puxeron en marcha unha iniciativa sobre promoción de hábitos alimentarios saudables que desenvolveron conxuntamente seguindo as directrices da Estratexia para a Nutrición, Actividade Física e Prevención da Obesidade (NAVES). Trátase do Programa PERSEO (Programa piloto escolar de referencia para a saúde e o exercicio contra a obesidade), cuxo obxectivo principal é promover a adquisición de hábitos alimentarios saudables e estimular a práctica de actividade física regular entre os escolares, mediante a realización de intervencións sinxelas nos centros escolares. Leste mesmo obxectivo ten a Escola para previr a obesidade infantil de CONSUMER EROSKI, que ofrece de maneira en liña unha ferramenta para aprender a alimentarse de forma sa, equilibrada e divertida.

O programa Perseo, nesta primeira fase, conta coa participación das Consellerías de Sanidade e Educación de seis comunidades autónomas (Andalucía, Canarias, Castela e León, Estremadura, Galicia, Murcia) e as cidades de Ceuta e Melilla, as de maior prevalencia de obesidade infantil, segundo datos do Estudo enKid (2001) de Alimentación infantil e xuvenil. A poboación diana son alumnos e alumnas de educación primaria, de entre 6 e 10 anos, de 67 centros escolares, unha poboación duns 14.000 alumnos. En 34 dos centros escolares poranse en marcha as medidas que constitúen a intervención, e os outros 33 centros servirán como control.

A idea é que o programa sirva como modelo para outras actuacións de maior envergadura, xa que se se obteñen resultados positivos estenderase a outros centros educativos e a outras comunidades.

Medidas antropométricas
Un dos obxectivos do programa é a detección precoz da obesidade e a súa prevención
Para o desenvolvemento da complexa metodoloxía do Programa PERSEO contouse co asesoramento dun equipo de expertos de prestixio con experiencia en didáctica, saúde pública e nutrición comunitaria. Un dos obxectivos específicos do programa é detectar precozmente a obesidade e evitar que progrese. Para iso, a todo o alumnado dos centros escolares participantes realízaselle ao comezo do curso a exploración antropométrica, é dicir, tómase nota de distintos indicadores que permiten avaliar o seu estado nutricional e coñecer se o seu peso está dentro dos parámetros saudables para a súa idade.

A exploración antropométrica inclúe peso, talla, pliegues cutáneos e perímetros (brazo, boneca, cintura e cadeira). As medicións tomaranse ao comezo e ao final do programa. Cos resultados obtidos tras estas medicións pódese identificar o problema e, por tanto, previr o sobrepeso producido por un exceso de graxa.

Caderno da Alimentación Saudable
Os alumnos de primaria dispoñen dun caderno de apoio, o ‘Caderno da Alimentación Saudable’, para aprender diversos conceptos de alimentación saudable. O programa inclúe unha Guía para o profesorado sobre os mesmos temas. A través deste material, que contén 10 unidades didácticas, preténdese estimular nos pequenos a reflexión sobre os problemas alimentarios que máis lles afectan, como é o almorzo, o consumo de froitas e verduras, o consumo de peixe , unha comida equilibrada, a cea, as comidas, os xantares e merendas, así como a afección por comer alimentos moi enerxéticos como snacks e chucherías.

O fin último é motivarlles para que mostren interese sobre temas de alimentación e nutrición. As intervencións no medio escolar desenvolvéronse coa máxima de ser participativas e amenas. A través de xogos, recortables, quebracabezas e cómics trátase de fomentar alimentos pouco ou nada habituais para os nenos nos xantares e merendas, ou nos menús de comidas e ceas, como é o iogur, a froita, os bocadillos variados e os froitos secos.

Unha das actividades propostas máis suxestivas é a visita a unha frutería. Os alumnos teñen que apuntar as froitas e verduras que viron na tenda e anímaselles a probar distintas variedades, e a puntualas segundo a súa percepción do cheiro, do sabor e de se estarían dispostos a comelas máis a miúdo.

Para traballar cos nenos o tema dos snacks e as chucherías expónselles a actividade de interpretar a etiqueta dunha bolsa de gominolas. Deben descifrar os ingredientes cos que se elaboran as chuches, que nutriente é o que está en maior cantidade, e se ten aditivos e cales son. Ademais os nenos e nenas deben levar a cabo no colexio unha ‘Campaña anti-chuches’, a través dun anuncio que anime aos nenos e nenas do cole a comer menos chuches, e a comer outros alimentos a cambio como froitas, froitos secos, zumes ou iogures.

Caderno de Actividade Física Saudable
Dado que a promoción da actividade física é outro dos puntos fortes desta iniciativa, o material didáctico tamén inclúe o ‘Caderno Actividade física saudable’. A particularidade desta intervención é que se pon en coñecemento aos pais e nais da actividade física que realizan os seus nenos no centro, así como de se a súa forma física atópase dentro dos parámetros considerados como saudables para cada idade.

O caderno, que o neno levará a casa, inclúe actividades para que sexan respondidas tamén os pais e nais, co fin de que eles mesmos tamén avalíen o seu grao de actividade física, e comprométanse a buscar alternativas para ser máis activos con axuda de distintas propostas incluídas no caderno, como o ‘Circuíto de actividade física de papá ou de mamá’. O caderno inclúe a ‘Pirámide da Actividade física’ e termina coa avaliación que cada neno e nena debe facer sobre si mesmo acerca da súa melloría respecto dunha maior actividade física en comparación coa realizada ao comezo de curso.

Ambos os cadernos, o da alimentación e o da actividade física, inclúen actividades que implican ás familias, é dicir, parte dos talleres están expostos como traballo para realizar en casa xunto cos pais e nais. Para as familias tamén se editou unha ‘Guía da Alimentación Saudable’, co fin de que se continúe en casa o aprendido en clase e no comedor escolar.

Programa Movi

Img deporte3 art
Movi é o nome da intervención de actividade física de tempo libre (AFTL) dirixida a escolares. Trátase dun proxecto de investigación levado a cabo entre os anos 2004-2006 por investigadores do Centro de Estudos Sociosanitarios da Universidade de Castela-A Mancha. O seu obxectivo foi valorar a eficacia dun programa de actividade física de tempo libre para previr o sobrepeso/obesidade e outros factores de risco cardiovascular en escolares. Para iso expoñen exercicios monitorados co fin de aumentar a actividade física nos alumnos mediante traballo cardiorrespiratorio, exercicios de forza muscular e de flexibilidade.

Para levar a cabo este estudo seleccionáronse 20 centros escolares de Educación primaria da provincia de Conca. Dez colexios escollidos ao azar constituíron o grupo de intervención, no que se realizou o programa de actividade física de tempo libre (Movi), e os outros 10 colexios representaron ao grupo control, no que se seguiu coa súa actividade habitual.

En todos os colexios levaron a cabo 3 medicións, unha medición basal en outubro de 2004, unha segunda en maio de 2005 e a última en maio de 2006. A todos os nenos que aceptaron participar determináronselles as seguintes medicións: peso, talla, Indice de Masa Corporal (IMC), porcentaxe de graxa corporal, grosor do pliegue cutáneo tricipial, perfil lipídico (colesterol total, triglicéridos, Apo A-I, Apo B…), presión arterial sistólica e diastólica, calidade de vida (determinada mediante cuestionario homologado), nivel de actividade física, condición física e gasto calórico.

Segundo os responsables do proxecto, a avaliación efectuouse tras o primeiro ano de intervención, e os resultados foron satisfactorios. O programa Actividade Física no Tempo Libre (AFTL) foi efectivo para reducir a taxa de sobrepeso/obesidade nun 6% nas nenas e un 2% nos nenos, e observouse melloría no perfil lipídico dos nenos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións