Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Quen che dá consellos sobre a túa dieta?

O endocrino, o dietista-nutricionista, o teu farmacéutico, o fisioterapeuta... un coach? Se preocúpache a túa saúde, queres baixar de peso ou mellorar a túa alimentación, elixir ao profesional idóneo é clave

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 14 de Febreiro de 2020
dietista adelgazar Imaxe: Getty Images

A situación non pode ser máis cotiá. Todo o mundo experimentou ou coñece o caso de alguén que subiu de peso, de alguén a quen as analíticas lle reportaron un mal prognóstico en forma de exceso de colesterol ou azucre ou, pola contra, de alguén ao que esa analítica lle confirmou un déficit dalgunha vitamina ou mineral. É entón cando o concepto “dieta” sae a relucir e preguntámonos quen, entre os profesionais sanitarios, débese encargar de darnos o mellor asesoramento en cada circunstancia.

Esta realidade, ademais de habitual, tamén pode tornarse especialmente delicada. Por exemplo, nos casos de síndrome de intestino irritable (sobre o que planea un complexo e personalizado tratamento dietético). O mesmo pasa con outras patoloxías nas que a “dieta” –entendida como a parte do tratamento baseado en recomendacións alimentarias adecuadas a cada patoloxía– desempeña un papel primordial, como a enfermidade celiaca, diabetes, alerxias ou intolerancias alimentarias. E é frecuente que nos asalte a dúbida respecto diso de quen é o profesional sanitario que nos pode asesorar. Todo iso sen esquecer que, cando se fala de “tratamento”, referímonos a a mellor das pautas dietéticas que se poidan achegar en cada caso, tendo en conta tanto as características propias de cada patoloxía como as circunstancias de cada paciente.

As dúbidas dos pacientes

Boa parte dos consumidores non saben cales son as competencias e atribucións propias de moitos profesionais da saúde, polo menos no que se refire ao aspecto dietético. Ademais, adóitase asumir que determinadas titulacións “son máis” que outras, algo que no plano académico pode ser comprensible (hai formacións con maior carga lectiva), pero que no terreo práctico carece de sentido.

Por moi prolijos que sexan os coñecementos dunha determinada titulación, é máis que posible que outras carreiras poidan ofrecer –tal e como sucede na realidade– un coñecemento máis especializado en determinados aspectos. Existe un conxunto de profesionais sanitarios que comparten unha formación común pero que, con todo, difiren na profundidade e a orientación da súa especialización. Que é o que distingue a cada profesional no manexo das cuestións dietético-alimentarias?

A formación oficial

medico paciente endocrino
Imaxe: Getty Images

Existen tres titulacións oficiais que están intrinsecamente relacionadas coa dietética e a nutrición:

  • 1. Médico especialista en endocrinoloxía e nutrición.

Este profesional encárgase de diagnosticar e tratar as enfermidades hormonais (como a diabetes ou as alteracións das glándulas tiroides), do metabolismo e dos problemas nutricionais. Ao tratarse dunha especialidade médica, deben contar coa licenciatura ou grao en Medicamento. É unha titulación verificada polo Consello Nacional de Especialidades Médicas que, por suposto, tamén se atopa recollida na Lei de Ordenación de Profesións Sanitarias 44/2003 (LOPS).

Entre as súas competencias xerais e formativas a lei recoñece “o coñecemento teórico e práctico das correspondentes técnicas diagnósticas, medidas dietéticas e terapéuticas, así como as normas de medicamento preventivo relacionadas con estes campos. O especialista en endocrinoloxía e nutrición é o competente para atender, tanto de forma ambulatoria como hospitalaria, todas as patoloxías que corresponden á especialidade ao longo de todo o ciclo vital”.

Ademais, é o único profesional dos analizados que pode recetar fármacos. Neste caso a formación está enmarcada nun plan a máis longo prazo. A pesar diso, o certo é que estes especialistas están, polo menos no que refire a a súa formación regulada, a anos luz de obter as perspectivas xerais e, ao mesmo tempo detallistas sobre nutrición.

  • 2. Graduado Universitario en Nutrición Humana e Dietética.

Segundo a LOPS, estes profesionais sanitarios desenvolven actividades orientadas á alimentación da persoa ou de grupos de persoas, “adecuadas ás necesidades fisiológicas e, no seu caso, patolóxicas, das mesmas, e de acordo cos principios de prevención e saúde pública”. Este grao oficial pódese cursar a día de hoxe en máis de vinte universidades españolas. As materias impártense en catro cursos. As materias están enfocadas a comprender o acto alimentario tanto desde unha perspectiva comunitaria e de saúde púbica como desde unha vertente personalizada.

Ademais do coñecemento íntimo dos alimentos a partir de materias como bromatología (estudo dos alimentos, desde a súa composición e propiedades ata a súa fabricación e conservación) ou tecnoloxía alimentaria (disciplina que investiga as características físicas, químicas e biolóxicas dos produtos alimenticios), o dietista-nutricionista adoita ter unha formación significativa en cociña, de forma que, a priori e baseándose no seu currículo formativo, é o profesional idóneo para dar un consello alimentario e intervir na alimentación das persoas.

  • 3. Técnico Superior en Dietética.

Trátase de estudos de Formación Profesional de grao superior. Conta con carácter oficial e pódese exercer en todo o territorio nacional. Esta titulación adóitase realizar en institutos e centros de Formación Profesional e ten unha duración de dous anos. Tamén está incluído na LOPS 44/2003 e a súa competencia xeral é “elaborar dietas adaptadas a persoas e/ou colectivos e controlar a calidade da alimentación humana, analizando os seus comportamentos alimentarios e as súas necesidades nutricionais; programar e aplicar actividades educativas que melloren os hábitos de alimentación da poboación, baixo a supervisión correspondente”.

Este último aspecto sinala un matiz diferencial con respecto ao resto das titulacións oficiais, de forma que os técnicos superiores en dietética deberán contar coa supervisión dun facultativo para realizar o seu labor. É dicir, un profesional cunha titulación superior neste ámbito, como pode ser un médico ou un dietista-nutricionista.

Achegamento á nutrición

Nas paredes de certas consultas colgan outras titulacións oficiais. Moitas son sanitarias, e contaron no periplo formativo con algunhas aproximacións (en comparación, sobre todo, coas dúas primeiras categorías) a conceptos dietético-nutricionais. É o caso de graos como os de Farmacia ou Enfermaría e, nalgún aspecto tangencial, os de Fisioterapia ou Ciencias da Actividade Física e o Deporte. En moitos destes casos o tratamento destes contidos realízase a partir de materias illadas, relativamente curtas e, en ocasións, optativas (é dicir, non son obrigatorias para o alumno).

Tamén proliferan estudos de máster ou posgrao nos que a nutrición e dietética poden ser materias principais. Pero neses casos, desde un punto de vista académico e formal, os títulos non serán nunca “profesionalizantes”, non facultarán para o exercicio da profesión como os dous primeiros abordados nesta tipoloxía.

E, por último, existe unha extensísima oferta de cursos, cursos, formacións ou actualizacións que convidan a crer que aquelas persoas que os posúen son, dalgún modo, profesionais da nutrición e dietética. Nada máis lonxe da realidade. Este tipo de titulacións ofrécense a través de academias e centros de formación e o seu título non é oficial, polo que a garantía non é a mesma. Estamos ante a clase de titulación que adoitan esgrimir algúns coaches ou asesores nutricionais dos que convén fuxir.

Etiquetas:

Dieta

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións