Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Quen controla as noticias e bulos en Internet sobre alimentación e saúde?

Moita información falsa sobre alimentación que reciben menores e adultos chegan polas redes sociais e Internet. Pero diversas iniciativas e divulgadores axudan a combater eses bulos

O documental ‘O dilema das redes sociais’ (Netflix) deixa ao descuberto a gran verdade de Internet: os algoritmos de Google non buscan a verdade. Limítanse a proporcionar a información máis afín a cada usuario. Mediante un mecanismo de aprendizaxe automatizado, o buscador detecta os gustos ou ideoloxía da persoa e prioriza aqueles resultados do seu agrado. Si é negacionista, recibirá máis resultados negacionistas. Se cre que hai que comer chuletón a diario, o predictivo indicaralle a conveniencia para comer carne vermella todos os días. Si é vegano, os resultados apostarán pola proteína vexetal. Google non coñece verdades ou mentiras. Só proporciona resultados. Pero as mentiras existen. Os bulos circulan polas redes con total impunidade e as medias verdades ou inexactitudes confunden á poboación, sobre todo á máis nova. Mira como poder sortealos en Internet e as redes sociais.

Fronte aos bulos en Internet, información contrastada

O pasado ano, o Colexio Oficial de Médicos de Madrid (ICOMEM) creaba o Observatorio Dixital paira localizar e desmentir bulos aparecidos en prensa. “Contamos coa colaboración da Axencia EFE e RTVE. Se detectan noticias de saúde incorrectas ou falsas, contáctannos. Nós contrastámolas, buscamos a información en institucións oficiais e en literatura científica e, máis tarde, pedímoslles que desmintan se realmente hai probas de que o devandito non é verdade. Tamén aclaramos certas informacións que, sen ser bulos, non se sabe a súa veracidade real porque non hai estudos suficientes no momento actual”, declara Jaime Barrio, médico de familia e membro do Observatorio Dixital do Colexio Oficial de Médicos de Madrid.

Fóra das nosas fronteiras, Health On the Net é una organización sen ánimo de lucro que conta co apoio de diversas asociacións médicas, a Organización Mundial da Saúde (OMS) e a Comisión Europea (CE). O seu obxectivo é velar polo rigor na información sanitaria. O seu comité de médicos analiza a veracidade das webs que así o solicitan e, se logran ser validadas, poden engadir a palabra HONcode nos termos de procura SEO. Entre as súas recomendacións aos internautas está a de acudir sempre a fontes oficiais e fiables, como hospitais, universidades e axencias gobernamentais. Outras formas de asegurarse informacións veraces é buscar outros selos de acreditación, como Web Médica Acreditada ou Distintivo AppSaludable.

Mentiras a alta velocidade polas redes sociais

Moita da información sobre alimentación que reciben os menores chega a través das redes sociais, como TikTok, Instagram ou Twitch. A pesar de que a idade mínima paira abrir una conta na maioría desas plataformas é de 13 anos e algunhas especifican que até os 18 deben facer uso só acompañados dun adulto, en realidade os menores navegan con bastante liberdade polas redes. E é un dos escenarios nos que se concentran e divulgan máis bulos.

Controlalos é complicado pola inxente cantidade de información que flúe a diario. Limitala é legalmente controvertido. O xurista experto en dereito dixital, Borja Adsuara, explica que a Constitución española prohibe expresamente a censura previa de contidos (antes de publicarse) e o seu secuestro ou supresión (una vez publicados) só pode producirse por resolución xudicial. “Con todo, existen nas redes sociais os ‘Termos de uso’ ou ‘Normas da comunidade’ que deixan en mans —non de expertos nin de xuíces—, senón de empresas privadas como Twitter ou Facebook, a posibilidade de pechar una conta ou borrar certos contidos”, acentúa.

Os internautas, pola súa banda, non teñen a opción paira denunciar una conta por difundir bulos. Os algoritmos de TikTok detectan e borran contas sen avisar si revelan palabras malsonantes ou contidos ofensivos. Os bulos, ao non responder a un formato ou palabra crave concreta, pasan por baixo do radar.

En busca de tuits serios en Twitter

Carlos Mateos, coordinador de #SaludsinBulos, una iniciativa que combate as mentiras sobre saúde con profesionais sanitarios e o aval de 40 sociedades científicas, asume que “a nutrición é o campo da saúde que máis bulos xera. Hai moito interese en comer ben, pero tamén, moito descoñecemento”. O Instituto #SaludsinBulos, a Asociación de Innovadores en eSalud (AIES) e Health 2.0 Basque asinaron hai un ano un acordo de colaboración paira fomentar información veraz de saúde dixital. Tanto desde as contas de Saúde Sen Bulos como desde o seu propio perfil en Twitter (carloscomsalud) dedícase a desmontar mentiras e achegar informacións veraces acerca de saúde e nutrición.

Por suposto, non todo o que flúe polas redes é bulo. Moitos profesionais do ámbito da saúde, a nutrición ou a investigación divulgan a diario informacións relevantes que combaten esas mentiras. Que sexa un profesional da saúde, que avale as súas ideas con estudos científicos independentes e que conte co respaldo maioritario doutros colegas de profesión é un bo indicio paira darlle credibilidade. Se non goza de respaldo profesional, só preocúpase por difundir as súas propias mensaxes ou busca confrontar paira aumentar a súa repercusión e seguidores, hai que desconfiar. “Hai que ter pensamento crítico, pero non baseado en desacreditar a outros profesionais ou entidades”, agrega Carmen Pérez, presidenta da Sociedade Española de Nutrición Comunitaria (SENC). Perfís como a tecnóloga dos alimentos Beatriz Carballos (beatrizcalidad) ou o tecnólogo Miguel A. Lurueña (gominolasdpetro) son algúns deses paladines contra os ciberbulos.

Nesta liña, a iniciativa PorcentajeJusto analiza en Twitter a proporción real deses ingredientes que a industria publicita como o máis destacado e que, en  moitas ocasións, non alcanzan nin un 1 %. “Hai una industria alimentaria que tenta porse o máis bonita posible paira a foto, pero lle pasa como en Instagram: abusa tanto dos filtros e afástase tanto da realidade que che está mostrando una cousa que non é”, insiste a xornalista Laura Caorsi, autora do PorcentajeJusto.

Para acceder a máis contidos, consulta a revista impresa.

Etiquetas:

bulos redes sociais

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións