Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Revisión á fibra

Os expertos da FAO e da OMS propoñen revisar a actual definición de fibra dietética, o que pode afectar as alegacións nutricionais dos alimentos

A mensaxe sobre o contido en fibra que aparece no envoltorio de moitos produtos podería ser revisado se se cambia a definición do que se considera fibra. Actualmente, o comité de nutrición e alimentos para usos dietéticos especiais do Codex Alimentario está a redefinir que é a fibra. Se se adopta unha nova definición, os suplementos que incorporan análogos de fibra, como o almidón resistente (polisacáridos de cereais, legumes ou castañas) e oligosacáridos poderían ter que ser avaliados independentemente, xa que non entrarían no paquete conxunto do que ata agora se veu chamando fibra.

Actualmente existe unha definición de fibra que nos últimos anos veuse discutindo a necesidade de modificar para adaptarse ás novas circunstancias. Unha desas circunstancias é que os traballos epidemiolóxicos que demostran que a fibra é beneficiosa para a saúde baséanse en dietas que conteñen froitas, vexetais e cereais en gran. E hai compostos que actualmente se consideran fibra sobre os que non hai a mesma evidencia de efectos saudables.

Segundo os expertos da Organización das Nacións Unidas para a Agricultura e a Alimentación (FAO) e da Organización Mundial da Saúde (OMS) a definición de fibra debería estar máis claramente vinculada aos vexetais, froitas e grans de cereais. Por iso é polo que a última definición proposta, dada a coñecer ao longo dunha reunión o pasado ano en Xenebra, é a que di que fibra dietética son «os polisacáridos intrínsecos das paredes celulares das plantas». Desta forma, din os expertos, a fibra dietética defínese como o compoñente natural da comida, sen necesidade de máis criterios engadidos.

Unha proposta anterior complexa
Os expertos manifestan que non hai evidencia suficiente dos efectos saudables de análogos de fibra usados en suplementos

A outra definición proposta anteriormente para definir a fibra é bastante máis complexa. Di que a fibra dietética son polímeros carbohidratos cun grao de polimerización non menor que 3, que non son dixeridos nin absorbidos no intestino delgado. Un grao de polimerización non menor de 3, di a definición, supón a exclusión do mono ou disacáridos. A fibra dietética pode consistir nun ou máis dos seguintes elementos: polímeros carbohidratos comestibles que se dan de forma natural nos alimentos; ou ben os polímeros carbohidratos que se obtiveron dos alimentos como materia prima mediante métodos físicos, encimáticos ou químicos; ou polímeros carbohidratos sintéticos.

A definición incluía tamén que as propiedades da fibra son a diminución do tránsito intestinal e o incremento do volume das feces, que é fermentable pola microflora, que reduce os niveis de colesterol total e do considerado negativo (LDL), e que reduce a glicosa postandrial e os niveis de insulina.

Con todo, esta definición pode incluír moitos compostos, polo que o comité do Codex advertía que, de usarse esta definición, habería que considerar que se a fibra non provén de plantas (hai algúns espesantes e gelificantes que son polisacáridos, considéranse fibra pero teñen unha orixe animal) habería que telo en conta á hora de establecer a etiquetaxe, xa que os consumidores normalmente interpretan que a fibra ten unha orixe vexetal. Outro aspecto que se debía considerar é que os efectos fisiológicos citados poden variar entre os diferentes compostos considerados fibra.

A última proposta

Pero meses máis tarde, na citada reunión de expertos en Xenebra, en xullo de 2006, expertos da FAO e da OMS propuxeron a nova definición que resume fibra como os polisacáridos intrínsecos das plantas. «Esta aproximación é preferible á determinación de todas as compoñentes individuais dos materiais celulares das plantas, o que non é práctico e non incorporaría a mensaxe nutricional que se ofrece ao centrarse no feito de que son polisacáridos de vexetais», di o borrador da proposta, dada a coñecer o pasado xaneiro e que debía recibir comentarios ata o pasado marzo.

Doutra banda, os expertos manifestan que non hai evidencia suficiente dos efectos saudables de análogos de fibra usados en suplementos, e que a evidencia epidemiolóxica dos efectos beneficiosos da fibra non poden ser extrapolados a estes suplementos.

Andreu Palou, membro da Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA, nas súas siglas inglesas) e profesor da Universidade de lles Illes Balears, explica que o gran problema da fibra é que se trata dun material moi diverso. «Confórmana moitos tipos de polisacáridos, ligninas, fibras funcionais máis ou menos solubles ou viscosas de orixe diversa, acompañadas doutros compoñentes». Os efectos, engade, poden variar dunha fibra a outra e, doutra banda, os métodos analíticos non son moi refinados.

Se se adoptase a nova definición, que fai énfase no aspecto da fibra como os polisacáridos «intrínsecos das células dos vexetais», outros compostos como o almidón resistente, os oligosacaridos e os suplementos de fibra deberán ser avaliados para demostrar os seus efectos beneficiosos sobre a saúde e, de telos, que estes poidan figurar polos seus propios méritos.

UNHA HISTORIA DE IDA E VOLTA

Img
Orixinariamente, nos anos 70, a fibra definiuse como «a parte do alimento derivada das paredes celulares das plantas que non son dixeridas ou son moi pouco dixeridas polos seres humanos», explica Andreu Palou, experto da Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA). Pero o coñecemento de que certos polisacáridos engadidos aos alimentos, principalmente hidrocoloides, podían ter efectos similares fixo que se redefinise a fibra como os «polisacáridos e lignina que non son dixeridas no intestino humano». O abanico quedou así aberto a compostos análogos á fibra que non eran estritamente de orixe vexetal, xa que hai, por exemplo, hidrocoloides que poden ter orixe animal.

Desde entón, detalla Palou, discutiuse moito, tanto respecto dos efectos de diversos materiais que están incluídos na definición como respecto de que método de análise é o máis apropiado para a fibra, xa que segundo o método que se aplique algúns compostos quedarían excluídos da definición de fibra. No ano 2005, o Comité de Nutrición dos EEUU (Ou.S. Nutritition Board) estableceu que «fibra dietética total» era a suma de dous tipos de fibra, a «fibra dietética», intrínseca dos vexetais, e a «fibra funcional», hidratos de carbono non digeribles illados que se engaden aos alimentos polo seu efecto beneficioso. «A clave do tema é que mentres a fibra dietética considérase saudable de entrada, a funcional non», aclara Palou. Para que a funcional poida considerarse parte da fibra dietética total debe haber evidencia científica suficiente do seu beneficio, e debe demostrarse caso por caso. «O interese dos produtores de fibra funcional é que se teña en conta este tipo de fibra que sería igualmente beneficiosa».

A proposta da FAO e a OMS vai na mesma liña. Como nunha historia de ida e volta, trataríase de volver recuperar o espírito orixinal da primeira definición da fibra, definida como produto intrinsecamente vexetal, e deixar que a fibra engadida, os suplementos que teñen análogos de fibra non estritamente vexetais, ou compostos illados e despois engadidos, como o almidón resistente (que se extrae de cereais, legumes ou castañas) e outros oligosacáridos, poidan presentarse nas alegacións de produto cos seus propios méritos. Mentres tanto, cando se fala dos beneficios da fibra como un menor risco de exceso de peso, menor risco de diabetes tipo 2 e prevención das enfermidades cardiovasculares, o consumidor fará ben en lembrar que se trata da fibra vexetal.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións