Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Riscos e beneficios do exceso de vitamina A

A longo prazo pode provocar efectos nocivos nos órganos que a metabolizan, como o ollo e o óso

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 28deAgostode2009

O consumo excesivo de vitamina A non está exento de riscos. Algunhas persoas abusan desta nos meses previos ao verán e durante a época estival co fin de conseguir un bronceado máis seguro. Pero hai evidencias científicas que demostran os seus efectos nocivos cando a inxesta é desmesurada. O achegue extra de complexos vitamínicos ou de vitaminas illadas pode afectar, a longo prazo, aos órganos que as metabolizan.

O consumo excesivo de vitamina A pode superar as necesidades biolóxicas. Estas estímanse en 800 Equivalentes de Retinol (RE) para mulleres adultas (unhas 2.667 Unidades Internacionais de retinol) e 1.000 Equivalentes de Retinol para homes adultos sans (3.300 Unidades Internacionais de retinol). A vitamina A é esencial para o bo funcionamento do organismo, pero ao ser soluble en graxa e almacenarse no fígado, as deficiencias deste complexo son pouco frecuentes.

O seu consumo excesivo considérase tóxico a longo prazo. Pode provocar efectos nocivos nos órganos que a metabolizan (ollos, ósos e fígado). A abundancia deste compoñente relaciónase con visión borrosa, perda de peso, falta de apetito e osteoporose, entre outros síntomas. Os suplementos de vitamina A, ou beta-caroteno, son motivo de preocupación para os profesionais da saúde, a pesar de que poden adquirirse sen receita médica en farmacias e en tendas de herbodietética.

Outras vitaminas, como o D, K, E ou C, o ácido fólico e a vitamina B12, tamén poden causar alteracións orgánicas se se toman en exceso, en forma de suplementos, sen xuízo médico.

Perigo de fractura ósea

O consumo de suplementos de vitamina A demostrouse perigoso para a saúde das persoas fumadoras

A documentación científica en persoas, aínda que aínda limitada, advirte de que o exceso de beta-caroteno estimula a resorción ósea “in vivo”, é dicir, a desaparición parcial ou total do tecido óseo ao inhibir a súa formación. En concordancia con estes datos, estudos observacionales recentes suxiren que unha inxesta elevada de vitamina artificial en forma de suplementos pode asociarse a unha menor densidade mineral ósea e a un maior risco de fracturas e de osteoporoses.

Só un estudo prospectivo (deseñado para determinar a relación entre unha enfermidade e unha característica compartida por algúns membros dun grupo) avaliou o efecto da suplementación con vitamina A en o recambio óseo e na masa ósea.

A investigación foi levada a cabo desde o Institute on Aging, da Universidade de Wisconsin, en Madison (EE.UU.). Nela avaliouse a densidade ósea en homes sans despois da suplementación coa maior dose de vitamina A dispoñible. Participaron 80 homes de entre 18 e 58 anos de idade. As mulleres non foron incluídas neste estudo debido ao potencial efecto teratogénico (malformacións no embrión ou feto) dunha dose elevada de vitamina A.

Durante o seis semanas que durou a proba, a metade dos homes recibiu coa cea un comprimido diario que contiña 7.576 microgramos (25.000 Unidades Internacionais) de beta-caroteno, en forma de palmitato de retinol. Ao resto administrouse placebo. A conclusión do estudo, coas limitacións dunha mostra pequena, foi que, a curto prazo, a inxesta da dose estudada en homes sans non altera os marcadores séricos -fosfatasa alcalina ósea, osteocalcina sérica, N-telopéptido do colágeno tipo 1-, que permiten identificar o proceso de remodelamiento do óso.

Por tanto, é pouco probable que a súa administración poida contribuír a curto prazo ao desenvolvemento da osteoporose. No entanto, o achegue de suplementos desta vitamina a longo prazo si podería ter efectos adversos na saúde ósea, polo que os expertos pretenden levar a cabo estudos prospectivos de maior duración para establecer o seu nivel seguro.

Exceso medido para a saúde ocular

Os suplementos de beta-caroteno utilízanse con éxito para tratar a enfermidade dexenerativa do ollo, coñecida como retinitis pigmentosa ou pigmentaria. Así se denomina a un grupo de desordes hereditarias do ollo que envolven a retina, a capa nerviosa sensible á luz que reviste a parte posterior do globo ocular e que causa unha progresiva perda da capacidade visual.

Dado o risco do exceso de vitamina A para outros órganos, como os ósos, a Foster Biomedical Research Laboratory, da estadounidense Brandeis University, informa dun estudo que avaliou a seguridade do consumo diario dunha dose de vitamina A inferior a 7.500 RE (25.000 Unidades Internacionais), en adultos de entre 18 e 54 anos de idade con retinitis pigmentosa e con boa saúde. As conclusións apuntan que doses superiores ás administradas considéranse tóxicas tras un consumo a longo prazo, como o que seguen estes pacientes para o tratamento da súa enfermidade dexenerativa.

O PERIGO NO EMBARAZO

O único estudo epidemiolóxico que determinou a teratogenicidad da inxesta dunha dose alta de vitamina A sintética en forma de suplementos publicouse fai máis dunha década na revista médica de referencia “New England of Journal Medicine”. A investigación, dirixida desde o Departamento de Medicamento da Boston University School of Medicine (EE.UU.), examinou entre outubro de 1984 e xuño de 1987 a 22.748 mulleres. Delas, 339 tiveran bebés con carencias de nacemento e a 121 dos nenos diagnosticáronselles problemas derivados da malformación na crista neural cranial (extremo cefálico do embrión), a parte do organismo que se ve afectada por unha sobredose de vitamina A.

Os resultados conclúen que o consumo diario de cantidades de beta-caroteno superiores ás 10.000 Unidades Internacionais aumenta de forma notable o risco de malformacións fetales. En concreto, segundo este estudo, estímase que un neno de cada 57 tiña probabilidade de sufrir unha malformación atribuíble ao suplemento. A maior frecuencia destas concentrouse entre os bebés nados de mulleres que consumiron altos niveis de vitamina A antes da sétima semana de xestación.

Expertos do Departamento de Obstetricia e Ginecología da Universidade de Rochester (EE.UU.), nunha revisión levada a cabo para determinar a cantidade de vitamina A con efectos teratogénicos, non observaron toxicidade nin en animais nin en humanos que consumiran altas doses. Con todo, a inxesta deste compoñente en forma de suplemento demostrouse perigosa para a saúde das persoas fumadoras, con maior risco de desenvolver cancro de pulmón. Así conclúen os investigadores do National Public Health Institute, en Helsinqui (Finlandia), e do Cancer Prevention Studies Branch, Division of Cancer Prevention and Control, National Cancer Institute, Bethesda MD (EE.UU.).

ALIMENTOS ENRIQUECIDOS

A alteración da concentración natural dun nutriente en calquera produto que se comercialice ten que atender ao Regulamento 1924/2006, relativo ás declaracións nutricionais e de propiedades saudables nos alimentos, posto en marcha o pasado 1 de xullo de 2007. Nos produtos enriquecidos, significa que, se van acompañados da mensaxe “alta contido en vitamina A”, conterán como mínimo dúas veces o valor establecido para a Cantidade Diaria Recomendada (CDR), que é de 800 microgramos. O consumidor debería ter coñecemento desta información para que lle axude a elixir os alimentos en función das súas necesidades e non teña deficiencias nutritivas, pero tampouco excesos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións