Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Rosaura Farré, presidenta do Comité Científico da Axencia Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición (AESAN)

O impacto negativo dos desequilibrios na dieta é superior ao de moitos contaminantes dos alimentos

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 04deNovembrode2011

Rosaura Farré é doutora en Farmacia pola Universidade de Barcelona. Foi profesora das universidades de Barcelona e Sevilla e catedrática de Nutrición e Bromatología da Universidade de Valencia durante máis de 25 anos. Na actualidade, é presidenta da Sociedade Española de Nutrición e do Comité Científico da Axencia Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición (AESAN), membro do consello asesor da Fundación Valenciana de Estudos Avanzados (FVEA) e da Real Academia de Farmacia de Cataluña. A súa docencia desenvolveuse nas licenciaturas de Farmacia e Ciencia e Tecnoloxía dos Alimentos, así como en programas de doutoramento e máster. O ámbito das súas principais investigacións é a biodisponibilidad mineral, as modificacións dos alimentos como consecuencia dos tratamentos tecnolóxicos e do almacenamento e a avaliación do estado nutricional de distintos grupos de poboación.

En primeiro lugar, parabén polo seu recente nomeamento como presidenta do Comité Científico da AESAN. Que supón este cargo? Que funcións desempeñará?

Grazas polo parabén, espero non defraudar a confianza dos compañeiros do comité científico que me elixiron para presidir, coordinar e moderar as sesións. O comité científico da AESAN está formado por vinte expertos, procedentes de centros públicos de investigación e universidades, cuxas áreas de coñecemento están relacionadas coa seguridade alimentaria e a nutrición. A principal función do comité é a avaliación de riscos alimentarios en función da natureza destes. Fórmanse grupos de expertos, que poden incluír a persoas coñecedoras do tema alleas ao comité. Como resultado da avaliación, elabórase un informe que se publica despois. Tamén é tarefa do comité elaborar estudos necesarios para o desenvolvemento das funcións da AESAN.

Como explicaría a alguén que non coñece a AESAN a que se dedica e que é a seguridade alimentaria?

A Axencia Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición (AESAN) é un organismo autónomo adscrito ao Ministerio de Sanidade, creado en 2001, cuxos obxectivos son garantir a seguridade alimentaria coa redución dos riscos de enfermidades transmitidas ou vehiculadas polos alimentos, promocionar a alimentación saudable favorecendo a accesibilidade de alimentos sans e previr a obesidade. Entre as funcións que permiten alcanzar os obxectivos, destaca a coordinación das administracións con competencias en seguridade alimentaria e nutrición, a coordinación do funcionamento das redes de alerta e a promoción das accións de información para consumidores e usuarios que se requiran.

Garantir a salubridade dos alimentos, é dicir, a seguridade alimentaria, é cousa de todos, xa que abarca toda a cadea alimentaria da granxa á mesa. Inclúe a agricultura, gandaría e pesca, a distribución, a industria, o comercio comerciante polo miúdo, os bares e restaurantes e os consumidores. Require a colaboración de todos os sectores, tanto públicos como privados, para conseguir que os alimentos sexan seguros e saudables. En seguridade alimentaria, é esencial unha información aos consumidores transparente e obxectiva.

Que relación hai entre a AESAN e a Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA)?

“Garantir a salubridade dos alimentos é cousa de todos”A AESAN representa a España no consello consultivo de EFSA, ao que pertencen as autoridades nacionais de seguridade alimentaria de todos os Estados membros da Unión Europea. Neste consello consultivo determínanse as prioridades e os temas de interese relativos á avaliación e a comunicación do risco e detéctanse os riscos emerxentes. No ámbito nacional, a AESAN é o punto focal de EFSA. Os puntos focales garanten o intercambio de información científica entre as autoridades competentes nos distintos Estados membros da Unión Europea e entre estes e a EFSA. Esta, pola súa banda, intercambia información cos Estados membros sobre actividades nacionais de avaliación de risco, plans de traballo e informacións propias de cada país. Por último, a AESAN participa nos traballos que realiza a EFSA na área da comunicación no correspondente grupo de traballo.

E entre a AESAN e as axencias de seguridade alimentaria autonómicas?

A relación mantense de forma continuada nos distintos foros técnicos e órganos da axencia.

Seguridade Alimentaria e Nutrición son dous grandes retos. Aínda que a poboación quizá non sente moi próximo o concepto teórico de seguridade alimentaria, si convive cada día con ela. Con todo, só é noticia cando algo falla: E. coli en pepinos, nitratos en hortalizas, mercurio en peixes. Son fallos ou hai riscos imposibles de evitar?

“O risco cero non existe, por iso é esencial avaliar riscos e adoptar medidas para a súa xestión e comunicación”

O risco cero non existe, é consustancial á vida, por iso é esencial avaliar riscos e adoptar medidas para a súa xestión e comunicación. En relación aos contaminantes mencionados, debe terse en conta que a presenza de nitratos en hortalizas ou de mercurio en certas especies de peixe, ricos en graxa e de maior tamaño, é difícil de evitar ao proceder da contaminación de chans e augas. Por este motivo, para reducir o risco, establécense contidos máximos de contaminantes nos alimentos e fanse recomendacións de consumo, en especial para as poboacións máis vulnerables, e isto é o que fixo AESAN.

O caso de E. coli en pepinos é distinto, debemos deixar de denominalo así, posto que os pepinos non están implicados, a súa presenza nos alimentos deberíase a unha mala práctica de produción e elaboración, un feito que pon de manifesto a importancia da implicación de todos os actores da cadea para a seguridade alimentaria. Ademais, aínda que a retirada do produto sospeitoso é sempre unha medida de cautela, no caso de E. coli, a xestión do risco foi inadecuada, posto que a xestión debe apoiarse no principio da responsabilidade e da confidencialidade.

De onde proceden os riscos alimentarios na nosa contorna? Cambiaron moito respecto dunhas décadas atrás?

Os cambios nos sistemas de obtención e produción de alimentos, o impacto da poboación sobre os sistemas ecolóxicos, a produción e distribución de alimentos a escala mundial influíron nos riscos alimentarios. Por outra banda, o control é hoxe maior que en épocas anteriores.

Que accións leva a cabo a AESAN e o seu Comité para evitalos?

A AESAN realiza actuacións cos sistemas produtivos e económicos, desenvolve un labor de coordinación entre as distintas administracións e presta asesoramento técnico, entre outros. Pola súa banda, o comité científico, segundo xa se comentou, realiza avaliacións de risco.

Respecto ao ámbito nutricional, é de supor que destaca a obesidade. Que accións exponse o organismo que preside para facer fronte á denominada epidemia do século XXI?

Debo aclarar que só presido o comité científico que pode propor criterios. É o Ministerio de Sanidade o que, a través da AESAN, desenvolve a Estratexia para a Nutrición, Actividade Física e Prevención da Obesidade (NAVES), coa finalidade de mellorar os hábitos alimentarios e impulsar a práctica regular de actividade física, pondo especial atención na etapa infantil.

Hai algún outro aspecto relacionado coa nutrición que, na súa opinión, merece unha atención especial?

“É primordial comunicar á poboación a importancia da alimentación no seu conxunto”Considero primordial comunicar á poboación a importancia da alimentación no seu conxunto. Demasiado a miúdo concédese especial interese a alimentos, nutrientes ou compoñentes illados da dieta e óbviase o conxunto da mesma. Estímase que o impacto negativo dos desequilibrios na dieta é superior ao que exercen a maioría de contaminantes dos alimentos, que adoitan preocupar moito máis aos consumidores. Tamén debe facerse énfase no feito de que a alimentación é só un compoñente do estilo de vida e conceder importancia ao sedentarismo como factor na epidemia de obesidade que nos afecta.

Durante a súa presidencia, dará prioridade a algún aspecto concreto no marco do ámbito nutricional?

En realidade, a dirección executiva da AESAN decide os temas que debe tratar o comité científico.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións