Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Síndrome de intestino permeable, outro timo dietético?

A idea de que unha mala dieta poida debilitar o revestimento intestinal ata anular a inmunidade e xerar enfermidades como a esclerose múltiple ou o autismo non ten fundamento científico

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 30deAbrilde2014

A chamada “síndrome de intestino permeable“, que en teoría xera unha longa lista de trastornos tanto agudos como crónicos, gañou popularidade. Pero, é real? En setembro de 2013, os doutores Matt Odenwald e Jerrold Turner, do Departamento de Patoloxía da Universidade de Chicago, revisaron esta cuestión. No seu artigo, publicado na revista oficial da Asociación Americana de Gastroenterología (Clinical Gastroenterology and Hepatology) os investigadores declararon que a existencia da devandito síndrome non se demostrou. O presente artigo analiza en que consiste esta suposta síndrome, se é certo que pode xerar outras enfermidades, cales son os riscos de modificar a dieta en base a suposicións e por que certas doenzas ficticias calan tan fondo na opinión popular.

Img intestino permeable
Imaxe: Lisa Brewster

Síndrome de intestino permeable, que é?

A síndrome de intestino permeable, que non aparece en ningún tratado médico de referencia, é unha teoría sen suficiente base científica como para tomala en serio. Quen a empuñan mesturan verdades (como que a barreira intestinal impide que moitos xermes pasen ao torrente sanguíneo) con hipótese sen demostrar (como que a esclerose múltiple ten a súa orixe no intestino). Aínda que a mucosa intestinal pode lesionarse por algunhas enfermidades, a causa do abuso do alcol ou por un uso frecuente de determinados fármacos, non é certo que unha mala dieta afecte o revestimento intestinal ata o punto de anular a inmunidade e xerar fatiga crónica, asma, lupus, esclerose múltiple ou autismo, segundo afirman determinados terapeutas alternativos.

É importante ter en conta que aínda que o intestino pódese danar por mor de doenzas (como a enfermidade celíaca) ou tratamentos (medicamentos para a quimioterapia), isto non funciona ao revés: un intestino danado non fai que contraiamos o VIH.

NHS Choices, o maior portal sanitario do Reino Unido, vinculado ao seu Sistema Nacional de Saúde, detalla que a lista de produtos que venden quen defenden estas teorías inclúe libros redactados co obxectivo de converterse en top-vendas (e enriquecer ao seu escritor), complementos dietéticos, numerosos alimentos especiais (por exemplo, sen glute) e diversas dietas milagre, como “dietas depurativas” ou “dietas antifúngicas”. Nin os libros nin ningún dos tratamentos teñen sostén científico, segundo NHS Choices.

É verdade que esta síndrome orixina outras enfermidades?

Os defensores da “síndrome de intestino permeable” afirman que restaurar a impermeabilidad da barreira intestinal curará as enfermidades subxacentes, algo que non se demostrou en ensaios clínicos. De feito, Odenwald e Turner citan investigacións que mostran que a perda da barreira intestinal, por si soa, é insuficiente para iniciar as enfermidades citadas polos terapeutas que apoian a existencia desta síndrome. Mesmo poida que suceda ao revés, que a maior permeabilidade observada nun paciente estea causada pola enfermidade subxacente. Así, deberíase tratar a enfermidade para mellorar a permeabilidade intestinal.

Pero non só os terapeutas alternativos queren sacar proveito desta síndrome, xa que a industria farmacéutica tamén se apuntou. No mercado existen fármacos deseñados para esta síndrome, que en teoría restaurarían a barreira intestinal. A súa eficacia está, para Odenwald e Turner, por demostrar. Por iso ambos os científicos insisten en que “os tratamentos actuais para a disfunción da barreira [intestinal] deben dirixirse á enfermidade subxacente”; isto é, á verdadeira causa.

É perigoso modificar a dieta pola suposta síndrome?

Tomar complementos dietéticos non sempre é seguro, tal como detallou o texto ‘Complementos dietéticos: coidado co “natural”‘, publicado en EROSKI CONSUMER. Tampouco o é tomar fármacos de dubidosa eficacia ou realizar complicadas dietas afastadas dun patrón de alimentación saudable. NHS Choices subliña que, “polo xeral, a eliminación dos alimentos da dieta non é unha boa idea, a menos que sexa estritamente necesario (por exemplo, se vostede padece unha enfermidade celíaca)”. Dita supresión pode xerar desequilibrios e deficiencias nutricionais de incerto final.

En caso de padecer unha enfermidade que altere a mucosa intestinal, o primeiro é acudir ao médico de cabeceira, que decidirá se é necesario o asesoramento dun gastroenterólogo. É moi probable que sexa necesario o apoio de dietistas-nutricionistas, que adaptarán a dieta do paciente para diminuír os síntomas.

Por que triunfan estas formulacións paracientíficos?

Se o funcionamento do intestino humano é difícil de entender, as patoloxías que lle afectan non lle van á zaga en complexidade. Son patoloxías que dan nome a materias universitarias, a tratados médicos de centos de páxinas e a decenas de revistas científicas especializadas. Para facerse unha idea, basta con comprobar que no últimos cinco anos publicáronse máis de 75.000 investigacións relacionadas con enfermidades intestinais, segundo recolle a base de datos PubMed. É esta complexidade, en parte, a que explica o éxito que obteñen moitos falsos gurús cando se inventan enfermidades cuxo orixe está no noso intestino.

E é que no ámbito das terapias alternativas pasa que canto máis difícil é comprender unha enfermidade, máis altas son as posibilidades de que apareza un autodenominado “experto” para abordala. Vangloriarase de atopar as causas e a solución da doenza. O tratamento será rápido, sen esforzo e, sobre todo, estará exento de todo rigor científico, que é o que debe sustentar calquera aspecto relacionado coa saúde pública.

Outro factor que xustifica por que teñen éxito as enfermidades intestinais “inventadas” é o feito de que nos últimos anos incrementou de forma notable o coñecemento do intestino. Pasou de ser un órgano que tan só dixería, transportaba e eliminaba os alimentos que inxerimos, a participar no sistema inmune. No entanto, Odenwald e Turner, no artigo antes citado, mostran que os estudos sobre esta participación non achegan respostas definitivas. Débese seguir investigando, pero cunha actitude cauta ante mensaxes que só fan engrosar a carteira de alguén pouco interesado no medicamento baseado na evidencia.

Etiquetas:

Dieta

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións