Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Suplementos vitamínicos

Salvo en casos moi concretos, a súa inxesta non é necesaria
Por miren 19 de Novembro de 2002

Abarrotarse de suplementos vitamínicos paira combater situacións de tensións, esgotamento físico e mental ou una dieta desequilibrada é una práctica cada vez máis frecuente en España. Estímase que o 10% da poboación consome estes produtos, case sempre pola vía da automedicación. Os expertos aclaran que, salvo en casos moi concretos, a súa inxesta non é necesaria, aínda que hoxe en día o seu consumo vai en aumento. O mellor, din, é optar por unha alimentación sa que achegue as vitaminas nas cantidades suficientes paira o organismo. Antes de lanzarse ao consumo de complexos vitamínicos, convén buscar a asesoría dun especialista.

Dietas desequilibradas

As vitaminas son elementos reguladores do organismo que aínda que non teñen ningún achegue calórico son importantes en innumerables procesos biolóxicos. A súa inxesta é fundamental porque o sistema orgánico non as produce, por tanto hai que incorporalas a través de certos alimentos.

En países en vía de desenvolvemento, segundo explica Irene Bretón, médico adxunto da Unidade de Nutrición Clínica e Dietética do Hospital Gregorio Marañón de Madrid e especialista en endocrinoloxía e nutrición, é onde máis se aprecia a deficiencia dalgunhas vitaminas, situación que ás veces constitúe un verdadeiro problema sanitario. Nos países desenvolvidos, en cambio, tal circunstancia practicamente non se dá. Con todo, hai casos moi concretos nos que é necesaria a inxesta de suplementos vitamínicos paira corrixir deficiencias.

Segundo a doutora Bretón, entre eses casos cítanse as dietas desequilibradas, como ocorre con pacientes que padecen algún tipo de alerxia alimentaria, ou cos vegetarianos que non consumen ningún derivado animal. A longo prazo, estas persoas poden sufrir a falta de vitamina B12.

As mulleres embarazadas e os nenos con deficiencia de vitamina D e K tamén requiren suplementos farmacolóxicos. Os anciáns, polo tipo de alimentación que levan e porque adoitan asimilar con máis dificultade as vitaminas, igualmente necesitan estes produtos. As enfermidades que afectan o aparello dixestivo ou as intervencións cirúrxicas do estómago, así como insuficiencias renais tamén poden ser una boa razón paira inxerir suplementos. Ou o consumo de medicamentos que interactúan coas vitaminas e poden producir déficits.

Crenza errónea

Se se separan os segmentos da poboación nos que realmente se require inxerir achegues suplementarios, o resultado, explica a doutora Bretón, é que a maior parte das persoas non se atopa en ningún deses grupos. É dicir, teoricamente non necesitan talles produtos paira o seu organismo. Pero aínda así, o seu uso é cada vez máis habitual.

Estamos ante unha industria millonaria cuxas vendas supuxeron en 2001, segundo datos da Asociación Nacional de Especialidades Farmacéuticas Publicitarias (ANEFP), 28.434.667 euros. O pasado ano vendéronse 5.399.300 envases de polivitamínicos. Os máis utilizados son os que veñen baixo a presentación de multivitaminas.

O consumo masivo de suplementos vitamínicos é una práctica importada de Estados Unidos, onde se iniciou fai uns quince anos. “Nese país hai suplementos vitamínicos até para cada día da menstruación”, comenta un experto. En España, nunha mostra de 1.000 individuos de máis de 15 anos, comprobouse que o 28% tomara algún tipo de suplemento vitamínico no ano anterior, segundo Nuria Llata, especialista da Asociación Española de Dietistas e Nutricionistas. Con todo, Llata asegura que neste país a utilización de suplementos (un 10% da poboación) non é tan estendida si tómase como referencia o que ocorre en Alemaña, (un 43% da poboación toma suplementos), Reino Unido, (un 39%), e Italia, (un 37%).

“Eu adoito tomar suplementos vitamínicos na primavera e outono. Non sei si é lóxico ou non pero noto un cambio. Recoñezo que debería tomar alimentos que me acheguen as vitaminas de forma natural, pero polo meu estilo de vida non é posible. Non teño tempo. Ademais, noto que como mal porque levo un ritmo moi intenso”, conta Susana Hidalgo, una xornalista afeita á inxesta de polivitamínicos.

Casos como este son frecuentes. A doutora Llata afirma que polo estilo de vida actual é fácil crer que consumindo suplementos vitamínicos aguántase mellor o ritmo frenético ao que ás veces nos sometemos. Iso, di Llata, “é una crenza errónea”. “A xente pensa que no canto de seguir una alimentación sa pode recorrer a unha farmacia a comprar un suplemento. Estamos ante unha especie de efecto tranquilizador de conciencias. O mellor nestes casos é recorrer sempre a unha dieta adecuada”, engade Irene Bretón.

O abuso pode ser prexudicial

Varios estudos explican, segundo a doutora Bretón, que as persoas que toman menos cantidade de vitaminas teñen probabilidade de desenvolver enfermidades. Pero o que non está comprobado, di, é que a inxesta de suplementos evite tal posibilidade. “A recomendación sempre é tomar alimentos ricos en vitaminas, non pastillas”, insiste.

Os produtos nos que se mesturan varias vitaminas non adoitan levar efectos secundarios. Nas vitaminas unitarias, en cambio, hai máis riscos, afirma a especialista do hospital Gregorio Marañón. O consumo excesivo da vitamina A, por exemplo, pode producir enfermidades do fígado e no caso das embarazadas supor problemas paira o feto ou abortos. A vitamina D tamén pode xerar toxicidade en cantidades elevadas.

Carmen Flores, portavoz da Asociación do Defensor do Paciente, con sede en Madrid, cre que, en xeral, a poboación “abusa dos complexos vitamínicos”. Iso sucede, di Flores, por “o pouco control administrativo” que recae sobre estes produtos. “Eu creo que se debería crear a obrigación de levar receitas paira adquirir os polivitamínicos. Paréceme que hai moi pouco coñecemento sobre os complexos vitamínicos”, sinala.

Nese sentido, Nuria Llata resalta o feito de que os polivitamínicos non só se poidan adquirir en farmacias e herbolarios, senón tamén en supermercados. “É evidente que os suplementos son moi útiles en determinadas situacións paira mellorar a calidade de vida do individuo cando este o necesita, pero non cando os emprega como una moda sen ser do todo consciente de como actúan no seu organismo”, afirma Llata.

A doutora Irene Bretón tamén advirte de que os produtos vitamínicos que se venden en herbolarios “non son necesariamente saudables”. E engade: “Non hai que asociar natural a inocuo e beneficioso. Os produtos naturais ás veces son precursores de medicamentos”. Tanto Llata como Bretón recoñecen que os suplementos vitamínicos poden axudar a persoas con dietas insuficientes, pero sempre se aconsella consultar ao médico antes de decidir o seu consumo.