Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Toman demasiado sal os nenos?

En España, a maioría dos menores consome máis sal da recomendada pola OMS e os profesionais sanitarios

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 02 de Agosto de 2017

Nos últimos anos, toda a atención sobre os malos hábitos alimentarios na infancia centrouse no azucre, sobre todo no azucre oculto nos alimentos. Este tema fixo reflexionar a unha sociedade enganchada ao sabor doce e provocou respostas tímidas na industria alimentaria, que rebaixou nalgúns produtos a súa concentración de azucre ou a substituíu por edulcorantes sintéticos. O desexo de inxerir produtos doces, de momento, segue intacto. Pero e o sal? Os nenos toman demasiado sal? Neste artigo achéganse datos preocupantes sobre o consumo de sal entre os máis pequenos, lémbrase por que é bo tomar pouco sal e danse varios consellos acerca da súa inxesta.

Imaxe: oksun70

Ao parecer, o sal está a escaparse do seguimento dos sanitarios ou, polo menos, non está a recibir a mesma atención que os azucres libres, os lácteos e outros alimentos (como o pan, o arroz, a pasta ou as patacas, nos que predominan os hidratos de carbono). O protagonismo destes últimos é moi relevante nos medios, no mundo académico e nos blogues de Internet.

O sal e os nenos: cifras que preocupan

Pero non hai razóns para esquecerse do sal, pois o consumo que realizan os nenos é moito maior do recomendado. Así o demostra un estudo realizado por investigadores da Universidade Complutense de Madrid, que mediu en pequenos con idades comprendidas entre 7 e 11 anos a cantidade de sodio excretada nos ouriños durante 24 horas. Este dato reflicte a inxesta de sal de maneira máis fiel que as enquisas dietéticas que se fan na maioría dos traballos científicos.

No estudo comprobouse que a inmensa maioría (84,5%) dos menores de 10 anos inxerían máis de 4 g de sal ao día e o 66,7% dos maiores de 10 anos tomaban máis de 5 g ao día. Tamén atoparon que os nenos que tiñan sobrepeso inxeriran máis sal que os de peso normal, o que pode explicarse porque a inxesta de sal aumenta o apetito e a sede, incrementando así a cantidade total de enerxía.
O dietista-nutricionista Xullo Basulto tamén incide no tema ao lembrar que canto máis sal consomen os pequenos, máis bebidas azucaradas beben, baseándose en investigacións recollidas nas prestixiosas revistas Hypertensión e Pediatrics.

Lembremos que o sal é cloruro sódico e que, ata hai pouco, en moitas etiquetas, no canto de estar a palabra "sae", figuraba "sodio". Para saber o contido proporcional de sal en 100 g de produto, había que multiplicar por 2,5 o valor do sodio, impreso no envase.

Por que é bo tomar menos sal?

O principal beneficio de reducir a cantidade de sal da dieta de nenos (e adultos) é a baixada da presión arterial e a diminución do risco de padecer enfermidades cardiovasculares, accidentes cerebrovasculares (ictus) e infarto de miocardio. No estudo comentado, ata un 12,7% dos menores presentaban xa hipertensión, o que lles pon no alto risco de sufrir esas enfermidades na idade adulta. Hai que ter en conta que, en España, o 50% dos homes e un 37% das mulleres teñen hipertensión, o que supón unha incidencia moi alta.

Outras enfermidades relacionadas coa inxesta elevada de sal son: a osteoporose, a formación de "pedras" no ril, o cancro de estómago e cambios no metabolismo da glicosa.

Canto é moito sal?

A Organización Mundial da Saúde (OMS) recomenda non exceder as seguintes cantidades de sal por día:

  • Adultos: 5 g (un pouco menos que unha cucharadita de té).
  • Nenos entre 2 a 15 anos: menos que os adultos, de maneira proporcional ás necesidades enerxéticas do pequeno. Nalgunha publicación concrétano con estas cifras:
    • Entre 7 e 10 anos: non exceder os 4 g/día.
    • Entre 2 e 7 anos: non chegar a 3 g/día.
  • Nos lactantes de 0 a 2 anos: non se recomenda ningunha cantidade, é dicir, que non é aconsellable guisar con sal para este período de idade, nin ofrecer alimentos que a conteñan en exceso e, moito menos, engadir sal aos pratos e preparacións, sobre todo en menores dun ano.

Como orientación ao ter que elixir produtos, hai que saber o seguinte:

  • Un alimento contén moito sal: se leva 1,25 g por cada 100 g ou máis.
  • Inclúe pouco sal: se leva 0,25 g por cada 100 g ou menos (aínda que se permite etiquetar como "baixo en sal" con 0,30 g por cada 100 g).
  • Para que se poida etiquetar como alimento sen sal, non debe pasar de 0,0125 g por cada 100 g.

Tamén hai que ter en conta que moitos fabricantes usan a frase "Contido reducido de sodio/sae" para captar a atención do consumidor. Isto significa que ten unha redución do 25% en comparación con outro produto similar. Agora ben, se este produto ten moito sal (por exemplo, 2 g por cada 100 g), o "reducido" tamén a seguirá tendo (1,5 g por cada 100 g). Moitas veces, esas frases resaltadas con cores rechamantes e moi visibles no frontal obrigan a mirar directamente a cantidade de sal na composición (que xa non estará tan visible).

De todos os xeitos, non hai que estar cunha calculadora todo o día, xa que a maioría de alimentos saudables son baixos en sodio ou non levan apenas: verduras, froitas, froitos secos sen procesar, legumes, sementes... Por tanto, a mellor maneira de cumprir as recomendacións da OMS é consumir preferentemente todo este tipo de alimentos, incluíndo, en menor proporción, outros produtos frescos como ovos, leite, peixe e carne branca, se non se é vexetariano.

O sal que non se ve

Do mesmo xeito que sucede co azucre, o problema é que o sal -e outros aditivos que conteñen sodio, como o glutamato monosódico- está oculta en moitos alimentos, sobre todo precocinados e hiperprocesados. Determinouse que ata un 72% do sal que se inxere ten esta orixe, mentres que o resto correspóndese co sal que se engade ao guisar ou coa que se pon directamente no prato mediante o salero da mesa.

Imaxe: genkur

Aínda que o salero desapareceu de moitas mesas, cumprindo o consello que durante anos demos os sanitarios, o consumo de sal subiu nestes últimos 20 anos polo empeoramento sufrido nos hábitos alimentarios, como comer fóra de casa moitas veces ou a inxesta habitual de patacas fritas de bolsa e outros aperitivos salgados similares (ganchitos, triángulos, ondas...); tamén poden ter moito sal os queixos (mellor elixir variedades con baixo contido) e as carnes procesadas como o bacón, o xamón, o fuet ou as salchichas.

O pan segue sendo unha fonte oculta e habitual de sal na dieta, xa que, a pesar de que se reduciu de forma progresiva o seu contido en sal nos últimos anos, a súa inxesta diaria -en ocasións varias veces ao día- en moitos nenos e adultos supón unha sobrecarga importante de sodio, polo que é prudente escoller, se é que se consome, variedades con pouco sal ou sen sal.

Os cereais de almorzo, as galletas, a pastelería, as pizzas precocinadas (ou as caseiras se se "afogan" en queixo e salami ou xamón), o kétchup ou a maionesa son tamén unha fonte enorme de sal, aínda que o sabor de moitos produtos deste estilo pareza máis doce que salgado. É o resultado do traballo de expertos en bromatología, capaces de atopar as doses xustas de azucre, graxas e sal que fagan moi saborosa a inxesta dos produtos así deseñados.

Dous consellos para acabar:

  • 1. O uso de herbas aromáticas (ourego, tomiño, sarxa, perexil, albahaca, menta) ou de especias (pementa, noz moscada, cravo, comiño, canela) pode suplir ao sal sen ningún problema, tendo en conta que nalgunhas presentacións mestúranse varias especias que a conteñen, polo que sempre é necesario ler as etiquetas.
  • 2. É moi conveniente que o sal que se utilice, tanto en casa como nos restaurantes, estea yodada, como recomenda a OMS neste documento.

RSS. Sigue informado

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións
Fundación EROSKI

Validacións desta páxina

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación do W3C indicando que este documento é XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto