Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Tomates para todos os gustos

A infinidade de variedades de tomates e as súas propiedades nutricionais convertérono nun ingrediente imprescindible
Por mchavarrias 28 de Outubro de 2011
Img tomates

O tomate (Lycopersicum esculentum Mill.) é o froito dunha planta herbácea da familia das solanáceas á que tamén pertencen outras hortalizas como a berenjena, a pataca ou o pemento. Como tantos outros alimentos típicos da dieta mediterránea, o tomate é orixinario do continente americano e non chegou a Europa ata o século XVI como planta ornamental. Desde o punto de vista nutricional, o tomate destaca polo seu contido en beta-carotenos e en vitamina C.

Os beta-carotenos que conteñen os tomates transfórmanse en vitamina A en o organismo e tamén actúan como antioxidantes, polo que unha inxesta elevada deste nutriente relacionaríase cun menor risco de enfermidades cardiovasculares e algúns tipos de cancro. Doutra banda, a vitamina C do tomate protexe as células do dano oxidativo e contribúe ao normal funcionamento dos sistemas nervioso e inmunitario. Á vez, facilita a absorción do ferro non-hemo e o rendemento do metabolismo enerxético.

Fonte de licopeno

A cantidade de licopeno que conteñen os tomates depende da variedade, o grao de madurez e o cultivo

O tomate é rico en licopeno. Este carotenoide e pigmento (responsable da cor vermella) carece de actividade provitamínica A, aínda que si ten un alto poder antioxidante. A falta de máis estudos que permitan extraer conclusións sólidas e definitivas, a literatura científica actual apunta a que o consumo de froitas e hortalizas ricas neste composto relaciónase cun menor risco de padecer enfermidades cardiovasculares e algúns tipos de cancro, en especial, o de próstata.

A cantidade de licopeno que conteñen os tomates depende da variedade, do grao de madurez e do tipo de cultivo. Os tomates pera conteñen dez veces máis licopeno que as típicas variedades de ensalada e os exemplares maduros son máis ricos neste composto que os verdes. Ademais, os tomates cultivados en invernadoiro ou madurados fóra da planta teñen menor cantidade. O feito de triturar e cociñar o tomate e aderezalo con aceite facilita ao organismo a absorción de licopeno.

Principais variedades de tomates

Resulta imposible describir todas as variedades de tomate, aínda que só preténdase tratar as máis habituais. Unha aproximación a algúns dos tipos de tomate que se poden atopar no mercado é:

  • Tomate corazón de boi. Tamén coñecido como corazón de touro. A orixe da denominación é de fácil dedución pola súa característica forma e tamaño, que lembran a este órgano e pode chegar a pesar ata medio quilo. De cor vermella intenso, a súa pel é moi fina e a froita é moi carnosa e con poucas sementes. O sabor do tomate corazón de boi é moi doce, motivo polo cal é unha variedade adecuada para as ensaladas.

  • Tomate pera. Tal e como indica o seu nome, é un tomate cunha forma que lembra a esta froita ou a unha lámpada. O froito desta variedade, de tamaño considerable, pode estar baleiro ou cheo. Algunhas variedades de cor vermella menos intenso, máis ben rosado, son idóneas para consumir soas, con aceite de oliva, xa que o seu sabor é moi pronunciado. Estas teñen un cultivo moi esixente e son pouco produtivas, pero esta limitación compénsase polo seu excelente sabor e rusticidad. Outros tipos de tomate pera, de vermello máis intenso, teñen o seu uso máis habitual nas cocciones, entre outras, para facer salsa de tomate ou sopas como o gazpacho. Esta variedade, máis frutífera, é a que utiliza a industria conserveira.

  • Tomate de rama. De tamaño pequeno e forma esférica, as variedades máis útiles son as de froito carnoso e pel grosa, óptimas para elaborar o típico “pa amb tomàquet”. A gran vantaxe deste tomate é que, almacenado nun lugar fresco e seco, consérvase durante longos períodos de tempo.

  • Tomate cherry ou cereixa. Como o seu nome indica, caracterízase polas súas diminutas dimensións e a súa forma redonda (aínda que tamén se distingue o tomate cherry pera, máis alongado). Estas características, xunto co seu sabor afrutado, convértena nun elemento decorativo de pratos e ensaladas.

  • Tomate negro de Crimea. O seu nome fai referencia á cor dos seus froitos, unha mestura de vermello escuro e marrón, con estrías verdes na parte superior. De sabor máis doce, é idóneo para degustar cun bo aceite de oliva. É unha variedade adaptable a diferentes situacións climáticas e o seu peso pode chegar ao medio quilo. Non debe confundirse esta variedade co kumato, que é unha marca rexistrada de tomate negro, propiedade dunha multinacional de sementes.

  • Tomate Montserrat. De maduración tardía con froitos baleiros (pouca pulpa) e bastante grandes, o cal o converte nunha variedade apta para encher. A súa forma lembra a dunha cabaza, pero a súa cor é rosáceo.

  • Tomate Bodar. É unha variedade híbrida moi produtiva, resistente a moitas pragas, polo que é fácil de adquirir durante todo o ano en mercados e supermercados. O seu prezo é máis alcanzable que outras variedades, pero o sabor é moito menos pronunciado. Tanto os seus froitos redondos como a súa cor vermella son moi uniformes.

  • Tomate raf. De sabor moi cobizado, este tomate almeriense caracterízase por un elevado grao de azucres (glicosa e fructosa), un aspecto carnoso e gusto moi doce. De tempada curta, as siglas refírense a “resistente a Fusarium “, un dos patógenos que máis destrúen as plantacións. Coñécese tamén co nome muchamiel.

O MELLOR MOMENTO DE CONSUMO E COMO ESCOLLELOS

En España hai unha gran variedade de tomates. O cultivo desta hortaliza representa unha parte importante do sector hortícola. Iso permite consumilos durante todo o ano, aínda que, sen dúbida, a época por excelencia dos tomates son os meses de verán, xa que a temperatura óptima de desenvolvemento para as súas plantas oscila entre 20ºC e 35ºC e requiren moita luminosidade. Co fin de optimizar o seu sabor, ademais de consumilos no seu xusto punto de maduración e na época adecuada, é aconsellable escoller variedades autóctonas, que resultan máis saborosas, comparadas cos híbridos.

Unha vez no mercado, débese escoller unha peza de pel lisa e o peciolo fresco. Tamén debe prestarse especial atención na consistencia, que non debe ser nin demasiado branda nin demasiado dura. A cor vermella uniforme indica que se colleitou no punto óptimo de maduración.