Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Tres décadas sen frear o avance da obesidade

Case un terzo da poboación mundial ten exceso de peso na actualidade, unha cifra 2,5 veces superior á que había en 1980

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 24 de Xuño de 2014

En 1980 había no mundo 857 millóns de persoas con exceso de peso. Hoxe a cifra ascende a uns 2.100 millóns, case un terzo da poboación. O número de homes con sobrepeso ou obesidade pasou dun 28,8% a un 36,9%. Entre as mulleres sucedeu algo similar: o 29,8% que se observaba en 1980 ascendeu a un 38% en 2013. Estes son os principais resultados dunha extensa investigación publicada na revista Lancet, onde se valora o avance da obesidade nos últimos 33 anos en 188 países, incluída España. Non son datos novos e inesperados. Si o é que ningún país conseguise frear nin reverter a tendencia. O seguinte artigo profunda nesta situación.

Imaxe: colros

Tsunami de obesidade

En febreiro de 2011, a doutora Sonia Anand e o doutor Salim Yusuf, tamén na revista Lancet publicaban a seguinte reflexión: "O tsunami da obesidade afectará, a longo prazo, a todas as rexións do mundo". Só tres anos despois xa temos datos que confirman a predición destes investigadores pertencentes á Universidade McMaster en Canadá.

En España, o 62,3% dos homes e o 46,5% das mulleres teñen exceso de peso

Por que escolleron a palabra "tsunami"? Seica é tan demoledor o efecto da obesidade sobre a saúde da poboación? Si o é: o exceso de peso é unha epidemia que incrementa o risco de padecer unha longa lista de doenzas, algunhas moi coñecidas, como a diabetes tipo 2, o cancro ou a enfermidade cardiovascular, e outras non tanto, como as enfermidades renais, a osteoartritis ou os problemas no embarazo (para a nai e para o feto). Calcúlase que este "tsunami" foi responsable, en 2010, de 3,4 millóns de mortes (a maior parte, por enfermidades cardiovasculares).

Estados Unidos é o país con máis porcentaxe de persoas con obesidade (o 13% de persoas con este problema son estadounidenses). De feito, só tres países suman a metade da poboación con obesidade no mundo: Estados Unidos, Brasil e México. En España, a prevalencia de sobrepeso e obesidade en menores de 20 anos ascende a un 27% dos homes e a un 23,8% das mozas. En adultos, a cifra é bastante superior: un 62,3% dos homes e un 46,5% en mulleres padecen exceso de peso.

Ningún país pon freo ao avance da obesidade

Hoxe sabemos que Anand e Yusuf tiñan razón en 2011, pero tamén temos constancia de que ningún país conseguiu reducir as súas taxas de obesidade en 33 anos. Peores aínda son os agoiros do doutor Christopher JL Murray, un dos principais asinantes do estudo, e director do Instituto para a Métrica e Avaliación Sanitaria (Universidade de Washington en Seattle). Murray considera que a obesidade seguirá en aumento de forma constante a medida que aumenten os ingresos dos países de baixos e medianos ingresos. Só existe, na súa opinión, unha vía de escape: tomar medidas urxentes "para abordar esta crise de saúde pública".

Existe un dato positivo, segundo a investigación: a epidemia parece retardarse entre os adultos dos países desenvolvidos. Esta boa noticia, con todo, debilítase ao coñecer outra nada halagüeña: o incremento do exceso de peso en nenos e adolescentes avanza sen visos de mellora.

Obesidade en nenos, incremento dun 50%

Máis grave aínda é o que ocorreu co sobrepeso nos menores de idade nestes anos. En países desenvolvidos pasouse do 16,9% ao 23,8% en nenos, e do 16,2% ao 23,8% en nenas. A taxa de pequenos con sobrepeso ou obesidade aumentou no mundo case un 50% entre 1980 e 2013, segundo o novo estudo publicado en Lancet . Nunha entrevista, a doutora Marie NG, primeira asinante da investigación, subliñou que a obesidade infantil carrexa graves efectos na saúde no futuro, como as enfermidades cardiovasculares, a diabetes e varios tipos de cancro. "Debemos pensar agora como reverter esta tendencia", sinalou.

A Organización Mundial da Saúde (OMS) non só quere reverter a tendencia, quere "acabar" con ela. En maio de 2014, presentou o seu 'Plan de acción da Comisión para acabar coa obesidade infantil'. Esta estratexia redactará as liñas mestras para abordar esta cuestión. A principios de 2015 estará listo o informe que sustentará as recomendacións da Asemblea Mundial da Saúde.

Se a OMS está alarmada por esta situación, non o está menos a súa directora xeral, a doutora Margaret Chan. A conta de Twitter da OMS recollía estas recentes declaracións da súa directora: "Estou profundamente preocupada polo aumento na prevalencia de obesidade infantil en todas as rexións do mundo".

Por que este aumento imparable de obesidade?

O artigo detalla que o aumento do sobrepeso e a obesidade foi "substancial, xeneralizado e produciuse nun curto período". Resulta difícil dilucidar por que se xerou esta situación, xa que é multifactorial. En todo caso, os investigadores do estudo recentemente publicado sinalan catro factores importantes:

  • 1. A excesiva inxesta de calorías.
  • 2. A inactividade física.
  • 3. A falta de estratexias efectivas por parte dos países para frear esta epidemia.
  • 4. A promoción activa do consumo de alimentos por parte da industria alimentaria.

A doutora Chan coincide con este último punto, ao considerar que "o aumento na prevalencia de obesidade débese, presumiblemente, á cada vez maior dispoñibilidade de alimentos moi palatables e moi ricos en enerxía".

Posibles solucións ao problema da obesidade

Diversas axencias internacionais puxéronse de acordo para enfrontarse a este problema, tal e como detallaron Gortmaker e colaboradores nunha interesante investigación publicada en 2011 na revista Lancet. Así que existen esperanzas.

Estes novos datos axudan a comprender a magnitude do problema e é moi posible que contribúan a espertar o interese de sectores políticos que antes se escudaban na falta de datos. Neste momento, débense implementar sen falta todas as medidas correctivas necesarias para frear a pandemia de obesidade no mundo. Nas próximas décadas, esta abordaxe debe formar parte da política de saúde pública de todos os países. Unha política que non debe esquecer o papel dos e as dietistas-nutricionistas, tal e como xustificou o documento 'Incorporación do dietista-nutricionista no Sistema Nacional de Saúde'.

Con todo, frota no aire unha pregunta difícil de responder. Expúxoa o profesor Klim McPherson xusto despois de publicarse o estudo de Marie NG e colaboradores. Existirá unha vontade internacional para actuar de forma decisiva contra a obesidade, se iso restrinxirá o crecemento económico? McPherson detalla que para reducir o peso dos británicos ás cifras de 1980 faría falta unha diminución da inxesta calórica dun 8% en toda a poboación, o que xeraría unhas perdas de 8.700 millóns de libras anuais por parte da industria alimentaria. Un paso complicado no noso competitivo mundo.

Mentres tanto, non debemos esquecer o papel que desempeñamos nós mesmos como temoneiros da nosa saúde. Seguir uns bos hábitos de vida e esquivar as tentacións que nos convidan ao sedentarismo, á inxesta excesiva e desequilibrada, ao tabaquismo ou ao alcoholismo, non é só responsabilidade da contorna, tamén é responsabilidade persoal.

RSS. Sigue informado

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións
Fundación EROSKI

Validacións desta páxina

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación do W3C indicando que este documento é XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto