Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Alimentación

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Vitamina B3 e colesterol

Unha terapia nutricional con niacina, ou vitamina B3, é eficaz para reducir o colesterol prexudicial e aumentar o beneficioso

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Venres, 14deMarzode2008
Img colesterol listado Imaxe: NLM

A niacina, coñecida como vitamina B3, nicotinamida ou acedo nicotínico, é unha vitamina esencial para a formación de diversas coenzimas. Estas son sustancias que fan posible o aproveitamento no organismo dos hidratos de carbono e das graxas, ao facilitar a súa conversión en enerxía nas células. Ademais, trátase dun inhibidor da síntese de lipoproteínas, utilizado desde a década dos 50 para o tratamento da hipercolesterolemia. Ademais, demostrouse como a sustancia máis eficaz para aumentar o colesterol HDL (beneficioso).

Aínda que a vitamina B3 consérvase durante a manipulación previa dos alimentos (lavado, cortado…) e o tratamento culinario con calor, está comprobado que o escaldado nos vexetais provoca ata un 15% de perdas de niacina. Tamén durante a maduración da carne, é dicir, o tempo que pasa desde o sacrificio ata que a carne é apta para o consumo, tamén se cuantifican perdas de niacina de entre o 25% e o 30%. No entanto, só cunha dieta na que se contemplen a diario, tanto alimentos ricos en niacina como en triptófano, ten as súas limitacións no tratamento das dislipemias.

As inxestas diarias recomendadas (IDR) de niacina para a persoa adulta son de entre 15 e 20 miligramos diarios (máis en homes que en mulleres), que se cobren dun 60% a un 70% por medio da síntese endóxena a partir do triptófano da dieta, un aminoácido esencial e abundante en alimentos de orixe animal. Así, 60 miligramos de triptófano convértense en 1 mg de niacina. As mellores fontes alimenticias desta vitamina son as vísceras (fígado, riles), peixes, cereais integrais, froitos secos (en especial os cacahuetes), fermento de cervexa, sementes de sésamo e orejones de albaricoque e pexego.

Complemento á dieta

A inxesta de niacina como complemento á dieta contémplase como unha terapia nutricional eficaz e potente para regular os niveis de colesterol, ao observarse efectos na redución das lipoproteínas LDL (colesterol ‘prexudicial’) e os triglicéridos, e no aumento das lipoproteínas HDL (colesterol ‘beneficioso’). As lipoproteínas son os compostos encargados de transportar o colesterol polo sangue. Segundo diversas investigacións, aínda é máis efectivo o resultado se se asocia a niacina a estatinas, os fármacos máis efectivos e habituais no tratamento das dislipemias.

Cabe sinalar que o consumo, en doses elevadas, de vitamina B3 non vén exento de potenciais efectos secundarios, que convén coñecer antes de comezar a terapia nutricional, e sempre baixo instrucións médicas.

En forma de suplemento

Os estudos suxiren que son precisas doses moi elevadas de niacina para que esta sustancia teña os efectos esperados

Desde 1998, a terapia nutricional con niacina no tratamento das dislipemias foi estudada en diversos ensaios clínicos e en todos eles confirmouse a capacidade deste composto como protector cardiovascular, aínda que con certas limitacións polos seus potenciais efectos secundarios. Os beneficios da niacina para reducir os triglicéridos e as LDL, conséguense por medio de dúas vías metabólicas: por unha banda, pola diminución da mobilización dos ácidos grasos ao sangue desde os depósitos de triglicéridos no tecido adiposo; e por outra, pola inhibición da encima hepática (diacilglicerol-acil-transferasa) necesaria para a síntese de novos triglicéridos.

Pola súa banda, o mecanismo de acción para o aumento das HDL é por medio da redución do catabolismo -proceso de degradación de sustancias- da HDL apoAI, a proteína maioritaria nas HDL. O chamado colesterol ‘prexudicial’ tende tendencia a depositarse nas paredes dos vasos sanguíneos e aumenta cando se come moita graxa de orixe animal e coa inxesta de graxa trans, abundante en pastelería industrial. O coñecido como colesterol ‘beneficioso’, encárgase do retorno do colesterol, desde os vasos sanguíneos ao fígado, onde se degrada e elimínase polas feces.

Os estudos suxiren que son precisas doses moi elevadas de niacida -entre 50 e 75 veces ou máis respecto da inxesta diaria recomendada- para que esta sustancia teña os efectos esperados. Neste caso, máis que dun suplemento dietético, pódese dicir que se trata dun “medicamento”, para o que a prescrición médica é imprescindible, xa que hai constancia de efectos secundarios por tan elevadas doses en determinados colectivos.

O risco de HDL baixo

Segundo a Fundación Española do Corazón, ter baixos os niveis de HDL (inferior a 35 mg/dl) constitúe un importante factor de risco cardiovascular, tanto como ter descompensado o LDL (superior a 100 mg/dl). A herdanza xenética e o estilo de vida (sorbre todo, sedentarismo) son as principais causas para ter baixos os niveis do protector HDL. Desde o punto de vista preventivo, a posta en marcha de medidas que inflúan no estilo de vida, como facer exercicio regular (por suposto, prescindir de hábitos tóxicos como o tabaco e o alcol) é o que máis impacto ten na mellora dos niveis de HDL.

Respecto da dieta, o consumo habitual de aceite de oliva virxe extra, como fonte esencial de acedos grasos monoinsaturados, resulta ser o mellor consello dietético. Coa adición tan só de dúas cucharadas por día de aceite de oliva virxe extra comézanse a notar os efectos na mellora do perfil de lípidos ás 6 semanas de seguir as indicacións dietéticas. Se o dietista confirma que a dieta non é suficiente para normalizar a dislipemia, o médico pode estimar oportuna a inxesta dun suplemento de niacina, sustancia estudada a fondo por ser a terapia nutricional máis efectiva na elevación do HDL colesterol.

CON PRECAUCIÓN

Img
Constatáronse evidencias científicas para desaconsellar o consumo de doses elevadas de niacina en determinados casos, polo que a prescrición médica deste composto é fundamental. Os efectos secundarios con máis frecuencia descritos son enrojecimiento da pel -sobre todo de face e pescozo-, dor de cabeza e malestar de estómago. As molestias dependen en parte da elección do preparado e da dose.

Hai fórmulas de liberación máis lenta, de maneira que o paso ao sangue é máis sostido e os síntomas, se os houbese, son menos intensos. Segundo os especialistas, as altas doses de niacina deben evitarse en persoas con insuficiencia hepática ou con antecedentes familiares de enfermidade hepática, e suxiren precaución en caso de diabetes.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións