Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Bebé

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Como mellorar o comportamento dos fillos en tempos de pandemia

Co confinamento os nenos e adolescentes adquiriron hábitos e condutas que un ano despois aínda preocupan aos pais. Dous expertos cóntannos como reverter esta situación

hija comportamiento conducta Imaxe: Anrita1705

A pandemia cambiou a nosa maneira de relacionarnos cos nosos familiares e amigos, no traballo, no colexio…, pero tamén en casa cos nosos convivientes, cos nosos fillos. A última enquisa do Centro de Investigacións Sociolóxicas (CIS) centrada en saúde mental dos españois dá boa conta da factura que este ano tan atípico deixou no comportamento dos menores de idade, nas súas relacións cos seus proxenitores e irmáns e nos seus hábitos diarios. Nas seguintes liñas analizamos o máis destacado con dous expertos e que facer como pais en cada situación.

O confinamento tivo os seus efectos no plano emocional dos nosos fillos: tensión, alteracións de soño, episodios de rebeldía, rabietas, cambios de humor, pelexas entre irmáns… E tras el, secuelas como ansiedade, medo, trastornos obsesivos ou depresivos e até regresións fixéronse frecuentes en moitos nenos e adolescentes. Un ano despois, varios destes comportamentos instauráronse nos nosos fillos, a tenor da última enquisa do CIS.

Comportamentos de nenos e adolescentes en pandemia

Segundo o estudo, baseado nunha mostra de 3.083 entrevistas realizadas en febreiro, na maioría das familias (52,2 %) os pais e nais recoñecen que notaron cambios na maneira de ser e de comportarse dos seus fillos e fillas. Sobre todo, consideran que modificaron a súa conduta (80,2 %), os seus hábitos diarios (78,6 %), con alteracións do humor (72,7 %) e na forma de mostrarse ante os demais (60,8 %).

  • Nas súas condutas, venlles menos sociables (62,20 %) e retraídos. E na mesma liña, observan que teñen medo a saír ou relacionarse. En menor medida, volvéronse máis esixentes e algo agresivos (41,8 %).
  • En casa nótanlles máis irritables (77,2 %), que protestan por calquera cousa, que contestan continuamente cando son reprendidos e que se mostran máis desobedientes. Tamén no fogar algúns rapaces íllanse con facilidade (53,6 %) e outros reclaman moita atención (65,2 %).
  • Cos irmáns, pícanse por calquera cousa e mostran celos. E menos, pero ocorre, péganse con facilidade.
  • Os seguintes cambios de humor son destacables: irritables (76,4 %), quéixanse por calquera cousa por pequena que sexa e móstranse máis esixentes cando piden algo e caprichosos. Están nerviosos ou con ansiedade (60 %) e recoñecen que non poden parar.
  • As tecnoloxías absórbenlles: pasan moito tempo ante a tele, xogan demasiado á tableta e usan moitas horas o móbil. En cambio, un 41 % di que non fan exercicio.
  • En canto ao soño, o 66,7 % dos pais confesa que aos seus fillos cústalles durmirse.
  • A súa relación coa comida non cambiou moito, pero comen menos e son máis caprichos cos alimentos nunha porcentaxe que oscila entre o 42 % e o 48 %.

aislamiento hija comportamiento conducta
Imaxe: sweetlouise

Estas condutas non difiren demasiado do que adiantaba en outubro o estudo ‘Adolescentes, familias e COVID-19: convivencia ou supervivencia?’, realizado o pasado verán tamén mediante entrevistas a 1.500 pais de mozos de entre 14 e 18 anos por Amalgama7 e a Fundación Portal. “Partiamos da hipótese de que o confinamento sería una oportunidade de ouro para que pais, nais e fillos mellorarían en aspectos como as tarefas domésticas ou as escolares e os hábitos alimentarios. Pero nos levamos una sorpresa. O noso estudo dá a coñecer que non reportou cousas positivas desde a perspectiva da convivencia na maioría das familias. E desde o posconfinamiento adquiríronse hábitos que custan moito reverter”, apunta Jordi Royo, director clínico da entidade de atención terapéutica e educativa de mozas e as súas familias Amalgama7. Cales? O tamén vicepresidente do Clúster de Saúde Mental de Cataluña pon dous exemplos:

  • En canto ao illamento dos adolescentes, antes do confinamento a metade abusaba das horas de pantallismo (adicción ás pantallas), peche nas súas habitacións e da pouca comunicación. No confinamento colocouse sobre os 80 puntos e agora baixou ao 60 %.
  • Con respecto ás malas contestacións, antes case uno de cada tres mozos respondía aos seus pais, una circunstancia que no confinamento subiu a case 60 % e que tras el se quedou nun 53,3 %.

Pero hai máis. O estudo explorou máis condutas dos adolescentes con respecto a: colaboración en tarefas domésticas, cumprimento das tarefas escolares, insultos cara aos pais, respostas de agresión física cara aos pais, hábitos alimentarios e consumo de tabaco, alcol e derivados do cannabis (marihuana, haxix). E excepto nas agresións aos pais, que apenas houbo cambios (baixou una décima con respecto a antes do confinamento), no resto o crecemento foi notorio, sobre todo no caso de non colaborar coas tarefas domésticas (cun 7,9 % de aumento), insultos cara aos pais (5,9 %) e malos hábitos alimentarios (5,5 %).

Por que o meu fillo compórtase así?

Por que se produce esta situación? Amaya Prado, psicóloga educativa e vogal da Xunta de Goberno do Colexio Oficial da Psicoloxía de Madrid, considera que, aínda que non hai una única causa, a principal é fatígaa pandémica, ese cansazo psicolóxico de ver que a actual situación non ten fin próximo. “Os nenos non son alleos a esta sensación. E veno coas restricións. E até ás veces téñense que confinar e non ir a clase”, sinala. “Este ano de limitacións contribúe á irritabilidad, ao malestar”, apunta Jordi Royo, quen pensa que tamén nos adolescentes ten moito que ver o feito de que parece que ultimamente “só é delito aquilo que ten consecuencias”, polo que aposta con menos multas e máis tarefas de reparación á sociedade paira comportamentos contrarios ao respecto humano, como os botellóns, o vandalismo ou o pillaje.

Moitos nenos viron como os seus pais perden o emprego, familiares morren, os seus pais separáronse… circunstancias da pandemia que tamén marcan. E, ademais, fomos máis permisivos con eles. “É difícil ser pais, pero o que acentuou o confinamento foi a sobreprotección e o permisivismo. Si, por exemplo, faise a vista gorda e a técnica da avestruz cando un fillo non colabora coas tarefas domésticas, e facémolas por el, esta sobreprotección leva una inxustiza: que os pais e as nais temos máis deberes, e eles máis dereitos”, comenta o psicólogo.

Amaya Prado tamén coincide en que aos nenos déuselles “máis concesións lóxicas e propias polas circunstancias que estabamos a vivir”. E iso, unido a que as relacións se viron deterioradas pola distancia social e non puideron adestrarse en habilidades sociais, agora cando se relacionan “esixen e piden esas prebendas que tiveron”, asegura.

Consellos de expertos paira mellorar o comportamento dos fillos en pandemia

hijo comportamiento conducta
Imaxe: ottawagraphics

➡️ Se se mostran máis illados e menos sociables…

Se observamos que ten medo a relacionarse ou mostra certo retraimiento nas relacións sociais cos seus iguais, hai que propiciar eses encontros gardando as medidas sanitarias. “Os adolescentes teñen que saír, necesítano. As súas relacións, a súa vida, o seu desenvolvemento evolutivo están na rúa cos seus iguais. Pero hai que facerlles partícipes da solución deste problema, dicíndolles que teñen que saír, pero como moito con cinco amigos, con distancia de seguridade, sen compartir vasos ou outras cousas, coa máscara…  Se deixamos que sexa o outro o que se teña que coidar e protexer, acabará saltándose as normas sanitarias: botellón, festas…”, asegura Amaya Prado. E si néganse a saír e refúxianse nas tecnoloxías? A súa proposta: saír con eles a facer exercicio físico ao aire libre (pasear, correr…)

Por outra banda, Prado sinala que nos nenos, nenas e adolescentes que se retraen, “é importante facerlles ver que respectamos os seus espazos, a súa distancia, pero que estamos dispoñibles paira todo aquilo que precisen”.

➡️ Se están máis irritables, desobedientes, esixentes, ansiosos…

Os sentimentos teñen que aparecer. É adecuada a expresión das emocións. Pero a psicóloga puntualiza: “Son as reaccións as que hai que reconducir”. Como? Neste caso, é conveniente escoitar por que o neno está a sentirse así e axudarlle a que identifique o que sente paira modificar o seu comportamento. E haberá que tratarlle desde a paciencia, con tranquilidade e facéndolle ver que lle entendemos e que lle imos a axudar na necesidade que precise, sostén.

Pero “como pais e nais non debemos perder a verticalidad da relación, porque paira educar correctamente aos nosos fillos necesitamos ter autoridade”, lembra Jordi Royo. “Impera a idea de ser amigos dos fillos. Pero eles xa teñen amigos. Necesitan pais. Na horizontalidad, os nosos fillos pretenden ser os nosos iguais, e isto confúndelles. Na familia, cada un ten o seu rol. Se non constrúes una cultura de respecto en casa ao redor dos oito anos de idade, isto reverte á contra”, explica. Por iso, ante as súas esixencias e caprichos, Prado engade que cabe a firmeza, pondo límites de maneira clara e constante dentro das circunstancias, pero con paciencia e agarimo.

E que facemos cos máis nerviosos? Tentaremos que saian ao aire libre a realizar actividades paira poder acougarse e cansarse. E si hai que estar en casa, a alternativa será aquelas en as que tamén permitan movemento.

➡️ Se se pelexan máis cos irmáns…

Hai que tratar que sexan eles mesmos os que resolvan os seus propios problemas, mentres que os pais estaremos aí de maneira arbitraria e neutral. Pero se o conflito “débese a que uno deles abusa dunha conduta que mingua os dereitos do outro, hai que intervir”, comenta o psicólogo clínico, quen tamén recoñece que, desde a súa experiencia profesional, hai dúas condutas preocupantes que se poden dar entre irmáns:

  • Imitación: se a conduta que se imita do irmán é mala.
  • Rexeitamento. Hai fillos que se enfrontan aos pais recriminando a conduta do outro irmán, con frases como nos está amargando a vida a todos e a convivencia familiar é mala, porque lle consentides todo”. Este fillo xulga aos pais, considéralles débiles e que non adoptan o seu rol. “E pasa que cando o irmán cre que os seus pais non fan xustiza, lla toma pola súa conta”, advirte Royo.

➡️ Se abusan do móbil, a videoconsola, as redes sociais…

A psicóloga alerta de que están a ver moitas adiccións ás novas tecnoloxías. “Era o que os mantiña conectados co mundo exterior e os seus iguais, e agora toca porlles límites, orde… con menos tempo de pantallas e equilibralo con actividades ao aire libre”, suxire. “E como pais debemos dar exemplo. Na cea, pódese propor un pacto de móbiles fóra. Porque estamos conectados co de fóra, e estamos desconectados co de dentro”, manifesta Jordi Royo.

  • É hora de establecer límites aos teus fillos coas pantallas

➡️ Se lles custa durmirse á hora…

Se non dormen as horas que debesen pola súa idade, débese tentar levar a cabo actividades relaxantes e rutinas do soño antes de irse a durmir. Tamén vén ben facer actividades nas que se poidan cansar fisicamente. E si teñen algún medo ou inquietude, hai que falalo con eles. “E si non se pode reconducir, débese consultar con algún profesional da psicoloxía”, recomenda Amaya Prado.

  • Trucos para que os nenos váianse á cama pronto

➡️ Se adquiriron malos hábitos alimentarios…

No estudo de Amalgama7 e Fundación Portal definíronse malos hábitos alimentarios con tres condutas que marcan a antesala dun trastorno por anorexia, bulimia ou vigorexia: picoteo fóra de horas, non querer comer coa familia ou querer facer comidas alternativas ás da familia. “Cando un fillo empeza a ter dificultades coa comida, isto ten tendencia a progresar”, destaca o psicólogo.

Que facer? “Tentar manter as rutinas alimentarias e aínda que coman un pouco menos, que poidan comer variado”, sinala Prado. “E comer en familia —agrega Jordi Royo—. A cea tería que ser un momento fundamental, xa que igual é o único espazo que temos paira falar, vernos e facer algo xuntos. Se o malbaratamos con móbiles ou comendo por separado., a familia perde contacto e comunicación”.

Cando pedir axuda?

Ante estes problemas, segundo o CIS, o 12,6 % das familias acudiu a un profesional da saúde mental (psicólogo) solicitando axuda paira os seus fillos. E no caso do estudo de Amálgama 7 e Fundación Portal, ante un novo confinamento e dado un conflito de convivencia, un 55 % dos pais e nais pediría axuda exterior, na súa maioría psicolóxica (81,29 %), educativa (57,7 %) e médico-psiquiátrica (23,4 %).Cando recorrer a eles? Prado teno claro: “Cando non se poida reconducir desde a familia, os pais sentan desbordados e cun nivel de ansiedade elevado tanto neles como nos nenos ou estea a afectar a varias áreas da vida do menor. En ocasións, cando as consultas son nun momento inicial, a solución é máis rápida e con menos consecuencias psicolóxicas paira a familia”.Pola súa banda, Royo apunta que, en caso de mala relación cos fillos, hai un momento no que os pais xa non temos capacidade de reverter a situación e débese buscar axuda, porque se non, irá a máis: cando lle pidas que che dea o móbil, e non cho quere dar; cando lle dis “levántache para ir á escola”, e non se quere levantar; cando lle pides que deixe de chatear e apague a luz, porque se ten que levantar pronto, e non faiche caso… “E chega a violencia filio-parental, onde o fillo suplanta o rol dos pais, que xa non son os seus referentes morais”, asegura o psicólogo clínico.

Etiquetas:

conduta

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións