Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Bebé

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Irmáns maiores: demasiada responsabilidade?

O irmán maior pode axudar e colaborar no coidado do pequeno, pero a responsabilidade sempre debe ser dos pais

Ser o primeiro fillo da familia é unha honra e ten certos privilexios mentres se é o único. Pero, cando chega un novo bebé, o aínda neno pequeno cambia de categoría e pasa a converterse no “irmán maior”, o responsable. Neste artigo explícase o novo rol que adquiren os primoxénitos coa chegada dun irmán, como en ocasións se lles esixe unha responsabilidade que non é apropiada para a súa idade e cales son as actitudes responsables que lles corresponden en función da súa madurez.

Img familianumerosa articulo
Imaxe: Shauna Hawkins

O rol do irmán maior

A chegada dun segundo fillo implica numerosos cambios para a parella e a dinámica familiar, pero mentres os pais manteñen o seu papel como proxenitores, o primeiro fillo adquire un novo e significativo rol, o de “irmán maior”. Adaptarse a esta nova categoría non é fácil. Despois de gozar durante un tempo de toda a atención, dedicación e amor dos seus pais para el só, de súpeto ten que compartilo cun bebé e converterse en cuestión de días nun “neno maior”.

Mentres os pais manteñen o seu papel, o primeiro fillo adquire un novo e significativo rol, o de irmán maior

Esta perda de exclusividade dá lugar a novos sentimentos, sinalan na ‘Guía práctica para pais. Desde o nacemento ata os 3 anos’ da Asociación Española de Pediatría (AEP) as especialistas Dores García e Mª da Carmen Mendoza. Poden aparecer alteracións do comportamento que se consideran normais, como celos, cambios de humor ou unha etapa regresiva. Que este cambio na estrutura familiar realícese sen grandes traumas “depende dos pais e da súa contorna”. O irmán maior necesitará máis atención “para diminuír no posible a sensación de desprazado”, apuntan estas pediatras, que aconsellan tentar “manter na medida do posible as rutinas que se seguían antes do nacemento do bebé”.

O irmán responsable

Img mujeres hijos pension dinero hd
Imaxe: creatista

O “príncipe ou a princesa destronada” debe adaptarse non só a esta perda do monopolio dos seus pais, senón tamén á nova responsabilidade que adquire respecto do seu irmán pequeno. Por unha banda, convértese nun modelo de conduta para o recentemente chegado e, por outra, nunha figura encargada en parte da súa protección e coidado. Fomentar esta responsabilidade desde pequeno é beneficioso, pois, tal como recoñece a pedagoga Maite Vallet, autora de ‘Educar a nenos e nenas de 0 a 6 anos’ (Wolters Kluwer, 2011), “o ser humano empeza a responsabilizarse, ou a non facelo, desde a primeira etapa da súa vida”, pero sempre que se adecúe á idade e madurez do pequeno.

E é que, como en todo, os excesos non son bos. Expresións como “vixía ao teu irmán un momento” ou “coida de que o bebé non caia” dirixidas a un fillo de pouca idade, outórganlle unha responsabilidade para a que non está preparado. Ser responsable implica asumir as consecuencias e responder dos propios actos, de modo que se ao irmán maior responsabilízaselle dunha tarefa para a que non está capacitado e non a cumpre, crearalle unha culpabilidade que non lle corresponde a el, senón aos seus pais. “O fillo maior non é o responsable do seu irmán pequeno”, afirma Vallet, pois, de feito, “responsabilizar ao maior do seu irmán pequeno aumenta os celos e non lles axuda a ser autónomos a ningún dos dous”.
Responsabilidade en función da idade

A responsabilidade non é algo que se adquire dun día para outro; é un proceso paulatino e “hai que ir adecuándoa á idade e á capacidade do neno”. Así o recolle a guía ‘Como fomentar a autonomía e responsabilidade nos nosos fillos e fillas’ da Confederación Española de Asociacións de Pais e Nais de Alumnos (CEAPA). Os pais xogan un papel esencial neste sentido. Para que un pequeno aprenda a ser responsable, “os pais deben guiarlles, orientarlles, apoiarlles e facerlles partícipes nas tomas de decisións”.
A norma é aplicar o sentido común e ter en conta a idade, madurez e capacidades do irmán maior e do pequeno

A norma cando se tenta facer a un irmán responsable doutro é aplicar o sentido común e ter en conta non só a idade, madurez e capacidades do irmán maior, senón tamén do pequeno. En calquera caso, trátase de “implicar, sen delegar un exceso de responsabilidade, na atención e coidado do bebé”, tal e como o explica Enrique Arranz, catedrático de Psicoloxía da Familia da Universidade do País Vasco, no seu artigo ‘Interacción entre irmáns e desenvolvemento psicolóxico: unha proposta educativa’.

Estimular a relación entre irmáns

Img familia cocina hd
Imaxe: Persoal Creations

A relación do irmán maior co pequeno non debe ser, por tanto, de figura responsable, papel que corresponde aos pais, senón máis ben de acompañante e referente. “O tipo de interacción que se produza entre o neno e o recentemente nado dependerá en gran medida de como os seus pais se relacionen con el e co novo irmán”, asegura Arranz, quen sinala diferentes criterios educativos para construír unha interacción familiar estimuladora. Estes son algúns dos máis destacados:

  • Desenvolver experiencias nas que un irmán actúe como base de seguridade para o outro, como a incorporación ao colexio ou ir durmir a casa dun familiar.
  • Fomentar os efectos beneficiosos da imitación e estimular o xogo cooperativo.
  • Evitar a comparación directa entre irmáns, pór a un deles como modelo ou humillar ou culpabilizar a uns diante doutros.
  • Cando se delegue a responsabilidade de coidar a un irmán menor, non deixar ao pequeno sen ningún papel, a mercé do maior.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións