Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Bebé

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

“O agarimo é o principal factor nutricional do cerebro dos nenos”

Álvaro Bilbao, neuropsicólogo, conferenciante, formador e escritor

Imaxe: Plataforma Editorial

Como pais e nais ás veces sentímonos un pouco perdidos na crianza dos nosos fillos. Álvaro Bilbao sábeo. Este doutor en Psicoloxía, neuropsicólogo e experto en plasticidad cerebral é pai de tres nenos. “Se comprendes como funciona o cerebro do neno e educar tómascho como algo que gozar, irá ben”, aconsella aos que se lanzan por primeira vez á experiencia de ter un fillo. E para ensinalo, este firme defensor da educación en positivo publicou en 2015 o libro ‘O cerebro do neno explicado aos pais’, e nos seus cursos e conferencias non deixa de insistir niso. Charlamos con el sobre que ocorre no cerebro dos nenos cando teñen unha rabieta, pero tamén, como veremos nesta entrevista, doutros estímulos para o cerebro, como as novas tecnoloxías ou as actividades extraescolares, ademais do confinamento, a pandemia e ata deste Nadal. 

Saber que ocorre no cerebro dun neno nunha rabieta fará que actuemos de forma diferente e máis acertada a como os nosos pais fixérono. Pero antes eles contaban con tíos, avós, veciños… na educación. Agora todo nos parece difícil.

Antes os nenos pasaban máis tempo sós xogando na rúa cos seus irmáns, ocupábanse uns de outros…. e dalgunha maneira a responsabilidade dos pais quedaba máis diluída en irmáns maiores, curmáns, avós… Agora as cousas resúltannos máis difíciles de xestionar porque é máis un man a man e vémonos máis sós ante o perigo. Pero sempre houbo rabietas. O único que agora vivimos nunha sociedade na que hai moitos estímulos que ao neno chámanlle moi poderosamente a atención: a tele, o móbil, todo o que hai no supermercado, os escaparates da tenda de xoguetes…

Demasiada información que procesar para o cerebro?

Hai demasiados estímulos, información e cousas que fan que o cerebro do neno esperte a eles. E como a nós, pódelles apetecer. Pero necesitar? O 90 % das cousas que temos e queremos non son necesidades, senón caprichos. E é bo que os nenos entendan a diferenza entre necesidade que se debe cubrir e un capricho que pode esperar.

Hoxe en día os nenos teñen de todo e a capacidade de tolerar a frustración é máis complicada. Que efectos pode ter neles que non se autocontrolen e teñan tantos estímulos?

Estímase que os nenos nados a partir de 2008 serán a primeira xeración que cando cumpra 25 anos terá menos cociente intelectual que os seus pais. E niso teñen moito que ver as horas de televisión e videoxogos que dedican, que lles facemos menos tolerantes á frustración… Sabemos que tantas pantallas lles fai menos tolerantes á frustración, que haxa máis fracaso escolar, máis obesidade, máis sedentarismo, máis déficit de atención, máis problemas de autocontrol dos impulsos… Son os efectos que teñen nun cerebro en desenvolvemento normal e san.

Pero desde ben pequenos nos colexios as novas tecnoloxías utilízanse como unha ferramenta educativa máis.

Hai que diferenciar. Na pandemia, as tabletas e computadores viñeron moi ben para estar conectados cos compañeiros e profesores. Hoxe en día un neno tense que confinar e pode seguir conectado. O problema non é tanto o uso que facemos das tecnoloxías para falar, mandar un documento… senón o uso que se fai en canto a videoxogos, Youtube…. Canto máis tempo nestas tecnoloxías, máis negativo é o seu efecto sobre os nenos.

En pandemia moitos pais non poden botar man de extraescolares para conciliar, estaba a abusarse diso? É recomendable apuntalos desde idades temperás?

Depende. A principal pauta é que antes do cinco-seis anos, nada de extraescolares. O importante é que estean en casa cos seus pais, que vaian ao supermercado, que se aprendan as froitas, que dean un paseo ata a tenda, que lles axuden coas cousas, que ruban polas randeeiras do parque… Iso é o mellor que pode facer un neno ata o cinco anos. Pero outra cousa é que se polo meu traballo debo deixarlle facendo algunha actividade. Cando entra en Primaria, os beneficios do parque son menores, polo que aí si é importante que faga extraescolares, pero que lle gusten e que el mesmo elixa. E se por motivos laborais témoslle que apuntar e non lle gusta ningunha, apuntámoslle. Tampouco é unha traxedia. O problema está en que teña extraescolares de luns a domingo. Estamos a ensinar ao neno a convivir nun nivel de tensión demasiada alto para calquera persoa.

Que non fagan nada e abúrranse é bo.

Que estean en casa xogando enredando e vendo como se entreteñen eles sós sen tele é bo. Pero se me dás a elixir entre que vaia inglés, aínda que non lle guste moito, e que estea en casa enchufado á tele, será mellor que vaia a inglés e non estea en casa. Hai que buscar un equilibrio: nin levarlle a unha chea, nin a ningunha porque diga Álvaro Bilbao que é malo. Pode ir a unhas cantas, ou non; o que se queira.

O cerebro do neno está máis preparado que o dun adulto a unha pandemia e as súas limitacións?

Os nenos adáptanse fenomenal e moi ben a todo. E hai que aproveitar esa capacidade de adaptación para adoitarlles a que se adapten ás cousas. Porque hoxe en día teñen que ser todoterreo. Non poden ser nenos que estean nunha urna de cristal e entre algodóns. A pandemia tivo moitas cousas malas para eles, sobre todo porque ven menos aos avós, pero adaptáronse. Lembrarán toda a súa vida que foi un ano raro. O cerebro saca proveito de todo: do bo e do malo. E, nese sentido, sacará proveito desta situación.

Desde ben pequenos ensinamos aos nosos fillos como deben coidar a súa saúde física (que comer, practicar exercicio, a importancia de lavarse os dentes, etc.), pero igual deixamos a súa saúde mental máis de lado. Como podemos coidar do seu cerebro?

Dándolle moito agarimo. O cerebro dos nenos nútrese de agarimo, necesítao. É o principal factor nutricional do cerebro. O afecto dos pais segrega no neno unha serie de neurotransmisores que fan que poida desenvolver máis conexións cerebrais. Se a un neno deixámoslle abandonado á súa sorte, con pais moi severos, e a outro lle damos un pouco de agarimo, veremos que o neno con afecto vai ter un maior desenvolvemento intelectual, emocional e un cerebro un pouco máis desenvolvido.

Que máis recomendacións daría aos pais para coidar do cerebro dos seus fillos?

Pouca tensión. É bo que os nenos teñan certo nivel de tensión; non é bo que cheguen a casa e non fagan nada. É dicir, está ben que teñan actividades, que teñan un irmán que lles toque os narices e ata un profesor que sexa un pouco duro. Pero en xeral, pouca tensión. Nada de berros, nin ameazas. Necesitan un fogar que sexa acolledor e positivo.

Deporte?

O exercicio físico é fundamental para coidar do cerebro toda a súa vida. Un neno de 5 anos ten as arterias limpas, pero aos 70 aparecen os ictus (a segunda causa de morte no noso país), o alzhéimer… E o que nos protexe diso é ter as arterias limpas, e isto conséguese sobre todo con exercicio físico. Outro factor importante para coidar do seu cerebro é o soño. É fundamental que os nenos se vaian pronto á cama e instalar bos hábitos de soño desde pequenos. E non tanto porque con seis anos váiano a sufrir. Está a pasar que con 16 anos están a durmir seis horas ao día e iso é unha auténtica barbaridade.

E en canto ás emocións?

Hai que axudarlles a xestionar emocións difíciles como a frustración ou a tensión. Como? Reducíndoas, é dicir, non expóndolles a situacións moi difíciles, porque teñen que crecer e madurar antes de vivir certas situacións. Por iso é importante que non vexan películas de medo nin certas escenas das noticias cando son moi pequenos. Hai que protexer a súa sensibilidade, porque se pode malograr con facilidade a estas idades. Pero, á vez, débese dedicar todos os días moito tempo a charlar con eles das cousas que nos pasan, dos seus sentimentos, do colexio, dos amigos… Cada vez que veñan a nós, o máis importante que podemos facer por eles e para o seu desenvolvemento é escoitarlles e deixarlles que nos conten e tamén devolverlles o que nos contan, que non ten por que ser solucionar un problema, senón simplemente escoitarlles.

E ser creativo como pais. No seu libro dá bastantes ideas de como axudarlles a desenvolver o seu potencial emocional.

No libro conto cousas que eu fago, que fai a miña muller e outras que sei que son boas para o cerebro dos nenos. Pero hai pais que fan outras. Unha delas pode ser subir ao monte cos fillos, unha actividade na que estás a facer exercicio físico, quitándolle de tensión, tensión… e, ademais, é un intre no que seguro haberá conversación. Outros traen a casa unha mascota, e a mascota é unha escusa para que o neno teña as súas responsabilidades. Cada un faino á súa maneira, pero o importante é que haxa conversación, pouco tempo de pantallas, moito afecto e que fagamos exercicio físico con eles. E co exercicio, ademais, iranse antes a durmir, algo que lles custará máis se están enchufados á tele.

Algún consello para este Nadal tan diferente?

Nada diferente a outro Nadal. Tentemos facer actividades nos exteriores, porque en interiores van acabar estando máis horas ante a tele. E gocemos das cousas sinxelas, xa que igual non imos tanto de compras. Podemos aproveitar o Nadal para estar máis en familia con xogos de mesa ou xoguetes para facer en familia. O confinamento ensinounos a poder estar en casa xuntos e non entreternos sós. Non esquezamos todo o que aprendemos durante o confinamento. Recuperemos ese costume de pasar tempo xuntos e tranquilos, sen moitos estímulos, porque é algo que o cerebro dos nenos agradéceo.

Como estiveron os nenos no confinamento?

En xeral, a maioría estivo moi ben. Dependeu moito de como estivesen os seus pais, pero atopámonos que os nenos que estaban tensos e eran máis ansiosos estiveron máis tranquilos. Máis problemas tiveron os nenos con tendencia a ser obsesivos coas cousas e ao control, pero, aínda así, unha porcentaxe tamén estivo máis tranquilo. Aos nenos sentoulles ben estar en casa, estar tranquilos e ternos con eles todos os días e iso, seguramente, é o máis importante que podamos facer por eles.

E que lles recomendaría a uns pais primerizos?

Que pensen que será o máis bonito que lles vai a pasar e que teñen que facer dúas cousas: gozalo e darlle moito agarimo. Se xa teñen esas dúas cousas en mente, o resto de problemas vanse a ir solucionando aos poucos. Que o tomen como unha ocupación a tempo completo e que o fagan con moita ilusión.

E sen sobreprotegerles.

A sobreprotección é un mal dos nosos días. Deben tomarllo con calma. É normal que os nenos choren, enfádense, tiren cousas ao chan… Aconséllolles que tenten ver todas as cousas que lles ocorre aos nenos como algo bastante normal e que dentro diso góceno. Vivirán a súa paternidade ou a súa maternidade dunha maneira distinta. Os pais da nosa xeración xa se están implicando máis, e é importante que sigan así, enganchados aos seus fillos, e gocen. Se comprendes como funciona o cerebro do neno e educar tómascho como algo que gozar, irá ben.

Etiquetas:

cerebro emocións


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións