Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

O neno non presta as súas cousas? Ensínalle a compartir

Cinco consellos prácticos para que os pequenos aprendan a compartir os seus xoguetes e sexan máis xenerosos
Por Marta Vázquez-Reina 30 de Marzo de 2012
Img compartir listadop
Imagen: melanie b

“Non quere compartir nada”, “é imposible que preste as súas cousas”. Algúns pais desespéranse ante esta actitude egoísta dos seus fillos cos demais, en especial, con outros nenos de pouca idade e cos seus irmáns. Con todo, este comportamento non é anormal. Máis ben é unha actitude xeneralizada entre os pequenos de dous a tres anos, que responde a unha etapa evolutiva específica pola cal todos deben pasar.

O egocentrismo infantil

“É meu”. Despois de papá “” e “mamá”, este pronombre posesivo é unha das primeiras expresións que aprenden a pronunciar os máis pequenos. Ao redor dos 18 meses, xorde nos nenos un forte sentimento de posesión, tanto dos obxectos como das persoas máis próximas, que fai que se neguen con rotundidade a prestar ou compartir as súas cousas cos demais. Esta actitude non é anómala, nin representa un motivo para que os proxenitores preocúpense de forma excesiva porque os seus fillos se mostren como auténticos “egoístas”.

Segundo o psicólogo Jean Piaget, o egoísmo é unha conduta pasaxeira, que mostra o seu grao máis elevado ata os 24 meses

Pola contra, é algo xeneralizado, que responde ao que o prestixioso psicólogo Jean Piaget denominou como “etapa de egocentrismo infantil”, durante a cal o neno considera que todo xira á súa ao redor e que o único punto de vista que existe é o seu. Por tanto, todas as súas accións están orientadas a satisfacer os seus desexos, non os dos demais. Segundo o psicólogo suízo, esta é unha conduta pasaxeira, que mostra o seu grao máis elevado ata os 24 meses, aínda que se pode prolongar ata o catro ou cinco anos.

Pódese ensinar a ser xeneroso

A xenerosidade tamén se aprende. Distintas investigacións sobre a capacidade dos nenos de comportarse de forma altruísta, ou de mostrar a vontade de compartir cos demais, evidencian que se lles pode ensinar a prestar as súas cousas. Aínda que haxa unha predisposición natural a non querer compartir, un ambiente no fogar, o colexio e noutros círculos sociais nos que predominen as situacións de empatía e xenerosidade cos demais pode influír de forma significativa nos pequenos, xa que son capaces de absorber e imitar o modelo de conduta que aprecian á súa ao redor.

Por iso, durante esta etapa natural e ata que os nenos adquiren a percepción de que compartir é algo divertido (xa que máis que un “problema” supón unha escusa perfecta para xogar con outros nenos e facer máis amigos), é preciso que os pais lles mostren certas pautas de comportamento que lle axudarán a superar o seu “egoísmo” dunha forma menos traumática e ensinaranlle o camiño para ser unha persoa xenerosa no futuro.

Aprender a compartir: cinco consellos para os pais

  1. Diferenciar entre compartir, turnarse e prestar: se se di ao neno que ten que compartir e isto implica que ten que quedar sen o seu xoguete de forma obrigatoria para que outro xogue con el no seu lugar, é evidente que asociará esta actitude cunha situación de perda. Con todo, se se lle explica que poden establecer unha sesión de quendas (de modo que o outro neno xogará un intre co obxecto “de desexo” e logo leste volverá a el), asociará o préstamo a unha experiencia menos desagradable.

  2. Incentivar os xogos en grupo: se o neno íllase ou xoga sempre con xoguetes individualistas, é difícil que se dean situacións propicias para modelar o seu comportamento cara a unha actitude máis xenerosa. Para conseguilo, é preciso fomentar que participe en actividades e xogos con máis nenos, xa sexa en casa ou no parque, que impliquen en moitos casos compartir un mesmo obxecto (pelota, cordas, balóns…) para que o xogo sexa divertido.

  3. Ensinarlle o que é seu e o que é de todos: nalgúns casos, o sentimento de posesión leva a que o neno perciba como seu non só o propio, senón tamén obxectos comúns e mesmo os dos demais. Os pais deben axudarlle a distinguir estas diferenzas entre as propiedades. Se se sobe a unha randeeira e non deixa que o use ningún outro neno, é preciso explicarlle que ese obxecto non lle pertence, que pode usalo un intre, pero logo debe deixalo libre para os demais, non compartilo ou prestalo, xa que non é seu.

  4. Non obrigarlle: obrigar ao neno a prestar o seu obxecto máis prezado a outro neno (mesmo a un descoñecido) pode ser un gran acto de crueldade, pois a orde ademais dálla alguén a quen el quere por encima de todo e representa para el a máxima autoridade. É necesario, por tanto, distinguir entre os obxectos ou cousas que poden representar unha forte carga emocional para eles e outros que son máis fáciles de compartir ou prestar.

  5. Non ameazar: “Se non o prestas, non deixareiche xogar a ti”, “se non compartes, xa non quéroche”. Ameazas deste tipo non teñen polo xeral ningún efecto positivo sobre o neno. Por iso, é mellor evitalas. Ante as situacións nas que se nega a compartir, resulta máis efectivo explicar ao pequeno as consecuencias positivas que se poden derivar do seu comportamento e non as negativas: “se o prestas, prestarache o seu xoguete e poderás cambiar de xogo”, “se o compartes, poderedes xogar os dous xuntos” ou “déixallo, que se porá moi contento”.