Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Bebé

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

O que necesitas saber se queres ser da AMPA do colexio dos teus fillos

Formar parte da asociación de nais e pais do centro educativo non é obrigatorio, pero se queres ser socio debes solicitar por escrito a túa adhesión, aceptar os seus estatutos e abonar a cota

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 20 de Xuño de 2019

As familias dispoñen dun recurso ao alcance da súa man co que poder desempeñar un papel relevante na contorna escolar dos seus fillos. Detrás das coñecidas antes como APA (Asociación de Pais), hoxe en día denominadas AMPA (Asociación de Nais e Pais de Alumnos) ou AFE (Asociación de Familias de Escolares), hai miles de voluntarios que traballan por defender os dereitos dos estudantes nos colexios onde están escolarizados os seus nenos. Como formar parte destas entidades? De que poderiamos encargarnos os proxenitores? Neste artigo vémolo.

Imaxe: Natalia Ovcharenko

Para case o 70 % das familias con fillos, participar activamente na asociación de pais e nais do centro educativo dos seus fillos é importante, segundo esta enquisa de 2016 da Confederación Española de Asociacións de Pais e Nais de Alumnos (CEAPA), que aglutina a preto de 12.000 AMPA. Con todo, a realidade destas asociacións non casa con esa apreciación. A metade das AMPA de España funcionan coa participación activa de menos de 10 pais e nais, e só un 20 % contan con máis de 20 integrantes comprometidos. Ademais, as nais constitúen unha esmagadora maioría nestas entidades: 80 de cada 100 son mulleres. Por que esta implicación tan baixa?

No informe 'As AMPAs no sistema escolar español: como son, que necesitan e en que cren', presentado en 2018 pola Fundación de Axuda á Drogadicción (FAD) en colaboración co BBVA e a UNESCO, danse dúas razóns: implementar horarios máis flexibles para compatibilizar este voluntariado coa vida laboral (60,2 %) e a precariedade na que se desenvolven e que esixe un sobresfuerzo ás persoas que deciden comprometerse nelas. De feito, como se recolle nesta sondaxe realizada a 161 AMPA que representan a máis de 21.000 familias, non chega ao 5 % as asociacións de pais e nais de alumnos que teñen algún persoal auxiliar para o desenvolvemento das súas tarefas, mentres que o 50 % non dispón da mínima dotación estrutural, nin local propio, nin computador, nin teléfono.

Por iso é polo que, ademais de máis apoios económicos e dos centros escolares, estas asociacións pidan máis implicación ás familias. Coñecer como se organizan e as súas funcións pode axudar a que máis pais e nais tomen parte activa nelas.

Imaxe: Fort Worth Squatch

Que dereitos teñen as AMPA?


Como estipula a lei, estas asociacións poden utilizar os locais dos centros docentes para levar a cabo as súas propias actividades (reunións, gardar documentación). Para iso, a dirección dotaralles dun espazo que pode ser exclusivo ou non do AMPA. Ademais, como aparece no 'Manual de Participación para nais e pais' editado pola Xunta de Andalucía, "a dirección facilitaralles a integración das súas actividades na vida escolar, tendo en conta que non interfiran no normal desenvolvemento da actividade lectiva".

Na 'Guía para asesorar sobre o funcionamento das asociacións de nais e pais' publicada pola Xunta de Comunidades de Castela-A Mancha, sinalan, entre outros dereitos: participar na elaboración e revisión do proxecto educativo do centro; acceder a calquera documentación e información en relación coa vida do centro; presentar candidaturas cando se celebren eleccións ao Consello Escolar; e ata designar e substituír ao representante do Consello Escolar, aínda que non haxa eleccións. "Como AMPA temos un representante no Consello Escolar que traslada a posición da asociación nos distintos temas que se tratan. Pero coa LOMCE é só un órgano consultivo, sen poder de decisión, algo que como familias estamos a pedir que se cambie, para que teñamos poder de decisión xunto ao resto da comunidade educativa", aclara CEAPA.

De que se encargan as AMPA?


Ademais de facer uso dos dereitos que lles asisten, as AMPA tamén poden propor actividades extracurriculares para incorporalas á programación anual; participar nos procesos de avaliación interna e colaborar nos de avaliación externa do centro; e informar os socios nun espazo cedido polo centro. Por todo iso, entre os seus encargos máis comúns están pedir subvencións, xestionar actividades educativas, culturais, deportivas, recreativas e lúdicas, contratar seguros (responsabilidade civil e accidentes), pór en marcha servizos de préstamo de libros e ata contratar o transporte escolar, entre outros.

As actividades extraescolares "non son a misión principal das AMPA", tal e como recoñecen na Confederación de Asociacións de Pais de Alumnos (COFAPA), que representa a preto dun millón de familias no noso país. E é verdade. Este tipo de actividades poden estar programadas pola asociación de nais e pais, o colexio ou outras entidades. E o AMPA pode colaborar naquelas para as que se solicite a súa axuda. Con todo, en moitas ocasións -no 59 % das veces, segundo o estudo da FAD-, elas son as organizadoras. "En moitos casos somos as encargadas de ofertar as actividades, contratar os monitores e velar polo funcionamento correcto", apunta CEAPA. Pero en todos os casos, insiste COFAPA, "este tipo de actividades deben ter fins educativos e culturais e sen ánimo de lucro privado para a asociación".

Un aspecto distinto é o seu papel nos comedores escolares. Moitas destas agrupacións están a pedir participar na elección das empresas que prestan o servizo, así como no tipo de menús. Pero hai moitas diferenzas entre comunidades autónomas. "Como familias temos claro que a responsable do servizo é a Administración e nós temos que formar parte da xestión directa, pero sen cargar con responsabilidades que non nos corresponden", sinalan desde CEAPA. Por iso é polo que este tema xere tanta polémica, como ocorre en en o País Vasco.

Imaxe: monkeybusiness

É obrigatorio pertencer ao AMPA?


Formar parte desta asociación é decisión persoal das familias con fillos matriculados no centro. E os requisitos, tres: solicitar por escrito a adhesión, aceptar os correspondentes estatutos e abonar a cota prevista. Aínda así, non son poucos os concertados/privados que a cobren coa matrícula. Nalgúns casos, a achega págase por familia e noutros, por alumno. Como sinala o estudo de FAD, na maioría dos centros (62 %) os socios abonan entre 10 e 20 euros, mentres que nun 15 % poden chegar a 50 euros.

Máis da metade das AMPA non dispón de ningún apoio económico máis e quen si o recibe, tres de cada dez obtéñeno do concello e só un 10 % da comunidade autónoma correspondente. "Na maioría dos casos son subvencións para levar a cabo proxectos ou actividades específicas", puntualiza CEAPA.

Que dereitos e obrigacións adquiren os socios?


Unha vez cumprimentado e entregado o formulario de inscrición na sede do AMPA (ou vía en liña) e feito fronte á cota, o socio adquire unha serie de dereitos e deberes.

Como asegura COFAPA, entre os dereitos dos pais e nais está participar nas actividades propostas e nos órganos de goberno e representación; votar e asistir á asemblea xeral; ser informado acerca da actividade do AMPA; e a facer suxestións sobre os temas propostos nas reunións, entre outros.

Entre as obrigacións, destacan a de compartir os obxectivos da asociación e a de colaborar na medida das súas posibilidades, pagar as súas cotas e cumprir os acordos aprobados.

E se quero formar parte da directiva?


As decisións relevantes das AMPA tómanse en asembleas que, polo xeral, convócanse unha vez ao ano e ás que todos os asociados son convidados. Cada dous anos en asemblea extraordinaria débese constituír a xunta directiva na que, polo menos, debe haber, como aparece na guía de Castela-A Mancha:

  • Presidencia: representante legal da asociación. Convoca e preside as diversas reunións, executa acordos e ordena pagos.
  • Secretaría: encargado da documentación da AMPA e das actas e o rexistro de socios incluídos.
  • Tesouraría: responsable das contas e o orzamento da AMPA.
  • Tamén caben vicepresidencia (apoia o labor do presidente e substitúelle na súa ausencia) e vocalías que deciden cos outros cargos as xestións e actuacións da AMPA e lideran distintas comisións de traballo: representante no Consello Escolar, da Convivencia no centro, organización de actividades formativas para nais e pais, comunicación, coordinación de actividades escolares, responsable de comedor, transporte e biblioteca, relacións coa contorna...

Calquera pai ou nai asociado pode presentarse a calquera dos postos da xunta directiva no momento electoral e ata colaborar nas comisións de traballo.

Obrigacións fiscais das AMPA

As asociacións e todas as entidades sen ánimo de lucro, como as AMPA, teñen obrigacións e responsabilidades fiscais e contables similares a unha empresa. Neste caso, as máis importantes son, segundo a Confederación de Asociacións de Pais de Alumnos: darse de alta na Axencia Tributaria; declararse exentas de realizar o imposto de sociedades, se non realizan actividades económicas e non superen os 50.000 euros; facer cada ano a declaración de operacións con terceiros, se non se superan os 3.000 euros (IVE incluído); ou facer a declaración anual, se se reciben doazóns por parte de terceiros.

Etiquetas:

escola

RSS. Sigue informado

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións
Fundación EROSKI

Validacións desta páxina

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación do W3C indicando que este documento é XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto