Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Bebé

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Reyes Martel, xuíza de menores en Las Palmas de Gran Canaria

É durísimo denunciar ao teu fillo pero, se non dás o paso, non lle fas ningún favor

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 26 de Febreiro de 2019

A violencia filio-parental, a que exercen os fillos sobre os seus pais e nais, crece en España. Son casos cada vez máis habituais en xulgados de menores como o de Reyes Martel, xuíza de menores do Xulgado número 1 de Las Palmas de Gran Canaria. Neles apréciase que hai “unha falta tremenda de valores” e na familia “falta autoridade, comunicación, empatía”. Para Martel, como recomendan os expertos nestes casos, non hai que esperar para actuar. “Desde pequeno, ten que aprender quen é o pai e a nai” e hai que dicirlle “non” moito antes de que cumpra 14 anos, a idade penal. Afírmao con rotundidade e claridade nesta entrevista onde, ademais, a xuíza recoñece que aos fillos “hai que facerlles comprender que teñen dereitos, pero tamén obrigacións”. Martel tamén fala da #UP2Ou Project, unha asociación da que ela é presidenta e coa que se traballa a reinserción destes mozos.

Que ven os xuíces de menores nos xulgados en canto á violencia filio-parental?

Cada ano hai máis delitos desta violencia doméstica. Pero, pola afectividade dos pais cara aos seus fillos, vemos que, do mesmo xeito que a violencia de xénero, denúnciase tarde, cando o problema está cronificado. E non se trata dun problema de familias desestructuradas, senón que aumenta progresiva e fundamentalmente en familias cun nivel medio-alto. Está a fallar a familia e a sociedade.

En que?

“Non lles ensinamos a porse no lugar do outro nin o valor das cousas”Os técnicos (psicólogos, traballadores sociais, educadores…) que asisten aos menores indícannos que hai unha falta tremenda de valores. Somos unha sociedade cada vez máis consumista, onde cosificamos o afecto dos nosos fillos, e isto xéralles unha falta de capacidade de frustración. Dáse un egoísmo absoluto. Estamos a crear tiranos, nenos chave que entran e saen de casa, mentres os pais permanecen longas xornadas laborais para darlles ese todo que cremos necesitan. Falta comunicación. Eles viven nun mundo dixital que aos pais non nos deu tempo a asimilar. O panorama é desalentador. Estamos desconectados deles e, o que é peor, démoslles o mando e o empoderamiento dos fogares. Entón, cando chega un problema, unha recriminación, pedímoslles que colaboren e esixímoslles que teñen que cumprir cunhas obrigacións, o problema estala de forma violenta.

Falta autoridade?

Falta autoridade, comunicación, empatía… Non lles ensinamos a porse no lugar do outro nin o valor das cousas. Todo está ao alcance da súa man con só pedilo. E no noso afán de esquecer tempos pasados, esquecémonos deses valores que aprendemos en casa, pero que eles non aprenderon; hai que recuperalos, porque se non, estamos perdidos.

Esta violencia vívese de maneira máis acusada en España, quizais por iso?

No noso país dáse un enorme complexo que debería quedarnos bastante lonxe e telo perfectamente superado: unha época de restricións e de ditadura. O cambio foi meteórico para o bo e o malo. Hai cousas importantes que xa non contan, como saber perder, gañar, valorar as cousas, a comunicación… Xa non saudamos nin ao veciño! Pasamos dun excesivo chismorreo, ao polo oposto do “non me importa o que che sucede”. Vímolo coa violencia de xénero. Tivemos que facer campañas para que a xente denuncie, non mire para outro lado e non cale. Isto mesmo temos que facelo cos nosos mozos. Eles son vítimas do que fixemos. É incrible que, con tanta campaña de concienciación, o aumento de violencia de xénero entre os menores sexa tan bestial. E eles tomarán as rendas no futuro.

Algunhas leis non axudan.

“O 80 % destes nenos que están en situación crítica, xa con medidas xudiciais, recupéranse”Co Goberno de Rodríguez Zapatero eliminouse do Código Civil, onde se regulan os dereitos e as obrigacións de pais e fillos, o poder corrixir razoable e moderadamente ao teu fillo. E pasaron gobernos de distinta cor e non se fixo nada. E o neno entende así que non podes corrixirlle nin castigarlle sen saír, porque se non, denúnciache. Isto é un disparate. Hai que facerlles comprender que teñen dereitos, pero tamén obrigacións. Porque cando alguén lles di que están a incumprir coa súa obrigación (recoller a habitación, axudar en casa, baixar o lixo, estudar), eles pensan que non. Esa burbulla na que crecen é unha utopía. Hai que facerlles ver que non se teñen que facer as cousas porque eles o digan. Ás veces pérdese, e non por iso imos pegar á xente, a insultala… Pero non teñen a culpa. Témola os maiores. Algo temos que facer na sociedade. Todos.

Algunha lei que axude?

Existe o delito de atentado, cando te enfrontas a un profesor no exercicio das súas funcións (dar clase ou as notas). Os nenos e os pais teñen que sabelo, pois eles teñen a responsabilidade civil solidaria dos seus fillos e deberán pagar as indemnizacións.

Que se fai con estes maltratadores?

Están a facerse cousas positivas. O 80 % destes nenos que están en situación crítica, xa con medidas xudiciais, recupérase: poden levar unha vida normal, sa, e no día de mañá ser uns cidadáns que traballen, paguen os seus impostos…

E o resto?

Non é irremediable. A esa idade teñen gran capacidade física e psíquica de amoldarse, adaptarse, cambiar… Aínda se pode actuar. De feito, con traballadores sociais, psicólogos… creamos unha asociación sen ánimo de lucro (Up2Ou Project) a través da que tentamos complementar esas ferramentas que utilizamos para traballar con estes menores con problemas.

Condenoulles “” a facer o Camiño de Santiago. Como foi a experiencia?

“A adolescencia é como un monstro que se traga ao teu fillo e logo, depende do que fagas, devólvecho, ou non, e devólvecho en que estado”O ano pasado fixemos o Camiño 225 persoas, deles 106 menores, algúns cos seus pais e por diversos motivos, non só que cometeran delito de violencia doméstica. Sumamos a ruta xacobea que une o sur da illa de Gran Canaria (San Bartolomé de Tirajana) e o norte (Gáldar) ao camiño inglés que discorre da Coruña a Santiago para conseguir que os menores aos que propuxemos facelo obtivesen a Compostela e que puidesen participar doutros xulgados de España para poder cambiar o destino destes mozos. A experiencia foi marabillosa. Queriamos que fose unha actividade integradora, e foino. Eran de distinta clase social, lugares, idades… que descubriron outras realidades e a oportunidade que lles daba a vida. Estableceuse un feedback bonito de post-Camiño que permanece. E os rapaces tiveron unha evolución moi boa: cumpriron as súas medidas de forma satisfactoria, reordenaron a súa vida, volveron a casa, outros aos seus estudos, á súa formación ocupacional… E os maiores tamén están contentos. Así que imos repetilo.

Como chegan a propor esta medida xudicial?

As medidas xudiciais están deseñadas na Lei de Responsabilidade Penal do Menor, pero esta non as especifica. Dentro do programa de intervención educativa e de lecer saudable destes mozos, os xuíces de menores consideraron que facer este Camiño era bo para traballar a empatía, a solidariedade, a loita por unha meta, a capacidade de frustración, compartir, respecto do medio ambiente… todo o que significa o Camiño.

Que outras medidas xudiciais poden tomar?

O programa de intervención é a vida do menor, polo que en cada caso hai unha parte dedicada á formación integral da persoa. Por unha banda, é educativa, así que, tentamos que siga os estudos ou buscamos que faga unha formación ocupacional segundo os seus gustos. Tamén poderá facer unha actividade deportiva de lecer saudable. E se consome drogas, terá que entrar nun programa de deshabituación.

Volvendo aos malos tratos… cando dicir “basta”?

“Cando un neno ve violencia familiar, é dobremente vítima: polo que recibe e por aquilo no que se está transformando”A idade penal comeza aos 14 anos, pero os problemas empezan antes. Ata a puberdade adiantouse! Hai que comunicarse con eles e dar explicacións adaptadas á súa idade. E haberá un momento no que haberá que dicir “non”. Eles entenden, pero non queren entender. E se seguen enrabietados, pois lle diremos “non, porque o digo eu, que son o teu pai ou a túa nai, e punto”. Non hai que ter complexos. Somos os seus pais, e eles non están preparados aínda para tomar decisións. Estarano cando teñan 18 e, sobre todo, cando eles poidan e queiran desenvolverse por eles mesmos; se a esa idade queren facer o que lles dea a gana, pois que o fagan, pero fóra de casa. E sobre o móbil e a wifi, quen a paga? Como pais, temos dereito a controlalo, a facelo cando haxa motivos. E dirémosllo. Eu digo que a adolescencia é como un monstro que se traga ao teu fillo e logo, depende do que fagas, devólvecho, ou non, e devólvecho en que estado.

Pero se con 14 anos non se avanza, hai que denunciar?

Hai que actuar antes. Hai que dicirlle “non” moito antes. Pero se con 14, o teu fillo rebélaseche, empeza a ameazarche, insultarche, vexarche, dar portadas, emprendela cos mobles… si.

Non é pola adolescencia.

Non, non se pode tolerar. Doe, é durísimo para un pai denunciar ao seu fillo porque estache maltratando. Pero se non dás o paso, non lle estás facendo ningún favor, nin a nós mesmos. Os mozos que maltratan á súa nai terminan maltratando a outras persoas. E cando maltratan é porque viron maltratar e repiten condutas. Ollo! Porque cando un neno ve violencia familiar, é dobremente vítima: polo que recibe e por aquilo no que se está transformando. Eses nenos van crecer cun odio terrible persoal, pero tamén na súa personalidade. Eles son o que nós (a sociedade) estamos a facer que sexan. Por iso tamén as empresas teñen que achegar a esa suma que a Administración achega. Eles son o fututo, e é necesario un cambio desde o profundo, onde todos temos que achegar.

En Francia acábase de aprobar que a autoridade parental debe exercerse sen violencia. Que opina da losqueada?

Bofetón sempre foi delito. É uns malos tratos reais sen sentido e cruel cara a un menor. O foi, o é e o será sempre. Unha cousa é dar unha losqueada ou unha nalgada e outra, que maltrates ao neno ou que lle deas sen razón de ser nin control todos os días. Delito? Depende. Se lle dás un bofetón nada máis chegar a casa e case lle estampas contra a parede, porque ese día tes os cables cruzados porque che ha ido moi mal no traballo, é recriminable. Pero se rozas ao teu fillo, porque falsificou as notas, fuxiuse de clase, está a consumir porros, está todo o día ao teléfono, non dá golpe, contesta mal, rompe a porta da habitación… Non se ten que chegar a eses extremos. Desde pequeno, ten que aprender quen é o pai e a nai. No colexio aprenden cousas, convivir, compartir, pero é en casa onde hai que educalos.

Para acceder a máis contidos, consulta a revista impresa.

Etiquetas:

violencia


Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións
Fundación EROSKI

Validacións desta páxina

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación do W3C indicando que este documento é XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto