Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Economía doméstica

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

A “cláusula do redondeo”, unha práctica abusiva

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Sábado, 30deMarzode2002

Hoxe en día o préstamo hipotecario é un instrumento imprescindible para facilitar aos cidadáns o acceso á vivenda digna á que a Constitución española dános dereito (artigo 47). Os elevados prezos do mercado inmobiliario imposibilitan un pago en man e obrigan a financiar a súa adquisición a través dunha hipoteca que nos une á entidade de crédito por un longo lapso de tempo (en moitos casos 20 ou 25 anos, pero tamén 30, 35 e mesmo 40 anos), da que resultan non soamente as obrigacións derivadas do préstamo hipotecario senón outras moitas que se van creando ao abrigo desta operación: contas correntes cos seus correspondentes cartóns, domiciliación de nóminas, seguros de vida ou amortización, plans de pensións e outros produtos que demostran que o préstamo hipotecario é, para as entidades de crédito, ademais de rendible, un instrumento de fidelización dos clientes.

Un préstamo hipotecario pódese contratar a tipo de interese fixo ou a tipo de interese variable, pero a denominada “cláusula de redondeo” só se aplica en préstamos hipotecarios a tipo de interese variable. A finalidade do convenio de variación de tipos de interese é tentar manter durante a vixencia do contrato a equivalencia das prestacións iniciais entre ambas as partes que podería verse perturbada pola modificación do prezo do diñeiro que sen dúbida vai producirse ao longo da vida do préstamo. Con todo, lonxe deste loable fin están os “pactos de redondeo á alza” mediante os cales se determina que, no momento da revisión, ao tipo de interese oficial previsto (Míbor, Euribor ou outro) sumaráselle o diferencial pactado na escritura (+0,5, +0,75, +1, etc.) e á cifra decimal resultante redondearáselle á alza ao máis próximo cuarto ou fracción de punto.

A orixe da “cláusula de redondeo” está nas dificultades que existían hai anos para realizar cálculos con decimais. Esta razón carece de sentido na actualidade tendo en conta dos medios tecnolóxicos con que contan as entidades de crédito, tal como demostrou a pacífica introdución do euro en España que non é outra cousa que un sistema monetario decimal. No entanto, a ilegalidade da cláusula de redondeo non deriva do carácter obsoleto da súa xustificación, senón do desequilibrio que inxustificadamente causa en prexuízo do consumidor posto que non se prevé ao máis próximo cuarto ou fracción de punto, sexa á alza ou á baixa, senón sempre á alza, é dicir, en prexuízo do consumidor.

Este tipo de cláusulas infrinxe claramente a normativa de protección ao consumidor que establece un sistema polo cal ha de reputarse como abusiva e, por tanto, terse por non posta, toda cláusula que cause en prexuízo do consumidor un desequilibrio inxustificado entre os dereitos e as obrigacións das partes. A esta previsión xeral de declaración de ilicitud destes pactos únese a concreción, a través dunha lista ejemplificativa, de modelos de cláusulas que deben ser consideradas inválidas. A inclusión nesa lista desta cláusula sería unha boa saída para o compromiso adquirido polo Goberno de acabar coa chamada “cláusula de redondeo”, tal como anunciou hai uns días o Vicepresidente económico, Rodrigo Rato, en resposta a unha pregunta formulada polo senador da Entesa Catalá de Progrés, Ramón Espasa.

A cláusula de redondeo á alza é, ademais dun pacto eticamente reprochable, absolutamente contraria á exactitude e transparencia que debe rexer en materia de prezos dos bens e servizos e infrinxe claramente a normativa de protección ao consumidor tal e como foi recoñecido o 11 de setembro de 2001 polo Xulgado de 1ª Instancia número 50 de Madrid que, aceptando as teses defendidas pola Asociación de Usuarios de Banca (Ausbanc), declarou contraria a dereito a cláusula de redondeo en préstamos hipotecarios establecida por Caixa Madrid nos seus contratos, aínda que foi recorrida pola caixa demandada.

Á marxe deste necesario recoñecemento xudicial resulta verdadeiramente significativa a calorosa acollida e decidido apoio á iniciativa dos propios cidadáns e da clase política. En defensa dese interese xeral, Ausbanc presentou demandas contra diversas entidades que manteñen nas súas ofertas a “cláusula de redondeo”.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións