Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Economía doméstica

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Absentismo laboral virtual

A metade das consultas en Internet que realizan os traballadores durante o seu horario laboral son de tipo persoal, razón suficiente paira ser despedido

Uno dos novos indicadores que se empezan a tomar en consideración paira medir o desenvolvemento dun país ou una comunidade, ademais dos índices económicos tradicionais, é o número de usuarios de Internet. O uso da Rede no traballo é un factor claro de modernidade e competitividade, ademais dunha potente ferramenta que axuda aos traballadores a realizar mellor o seu traballo. Con todo, fronte a todas as vantaxes que supón o seu uso no ámbito laboral, ten un gran inconveniente. O correo electrónico e Internet son utilizados en moitos casos de forma abusiva e inadecuada, consumindo moitas horas de traballo nunha práctica que xa foi bautizada co nome de “absentismo virtual”.

Absentismo presencial

/imgs/2008/02/absentismovirtual.jpg

En moitas empresas detectouse un bo número de empregados que están no seu posto de traballo, aparentemente realizando a súa tarefa con normalidade, pero que en realidade se dedican a xogar co computador, segundo indica o experto Jesús Francisco Molinera Mateos, quen engade que outros moitos pasan as horas conectados a páxinas de Internet sen relación algunha co seu labor, ou usando o correo electrónico paira comunicacións alleas á empresa. Segundo este experto, esta actitude tamén pode denominarse “absentismo presencial”, porque o traballador está presente no seu posto de traballo pero non está a realizar as súas tarefas laborais. O funcionamento dos computadores, e a rapidez con que se pode facer desaparecer o que está en pantalla substituíndoo por un documento de traballo, “coloca en situación vantaxosa a aqueles empregados pouco escrupulosos co cumprimento das súas obrigacións”.

Causa de despedimento

Aínda que resulta moi difícil coñecer de certo as horas de traballo perdidas diante da pantalla dun computador, empeza a xeneralizarse certa preocupación entre moitos empresarios, que temen un descenso na produtividade dos seus empregados. Por iso é polo que moitos estean a tomar medidas paira exercer un maior control sobre estes que, nos casos máis graves, pode mesmo desembocar no despedimento do traballador que realice un uso inadecuado de Internet.

Hai dous motivos que poderían lexitimar o despedimento polo uso desproporcionado do correo electrónico e Internet, segundo os expertos Francisco Marco e David Escamilla, autores do libro ‘O control na empresa’. “A trasgresión da boa fe contractual supón un abuso de confianza no desempeño do traballo, ademais da indisciplina e desobediencia por parte do traballador. Isto refírese principalmente ao incumprimento das obrigacións de fidelidade, dilixencia e lealdade, así como daquelas obrigacións exixibles en cumprimento dos intereses empresariais”. No entanto, o empresario deberá emitir previamente ordes por medio de comunicacións cara aos traballadores advertíndolles de que os equipos informáticos só poden utilizarse paira traballar.

As sentenzas xudiciais coinciden en estimar que contravenir a normativa interna ou causar danos económicos á empresa poden ser motivo de despedimento

Son considerados procedentes estes despedimentos por parte dos xuíces? A xurisprudencia española dispón xa dun importante número de sentenzas ditadas respecto diso. Cada caso que chega aos tribunais é distinto e con circunstancias específicas que poden sancionarse como faltas leves, graves ou despedimento. Pero en todos os casos as sentenzas coinciden nunha mesma liña interpretativa: contravenir a normativa interna ou causar danos económicos á empresa ou á súa imaxe corporativa si pode ser motivo de despedimento.

Dereitos e obrigacións

No Dereito español non existen, polo momento, normas legais específicas sobre o uso persoal do correo electrónico e Internet no traballo, polo que paira resolver esta cuestión hai que acudir á normativa de carácter xeral e, sobre todo, á xurisprudencia.

No entanto, segundo Jesús Francisco Molinera, “si se pode falar dunhas pautas legais xenéricas que incumben ao traballador: por unha banda, o deber de boa fe do empregado, no que se enmarca a obrigación de non utilizar os instrumentos de traballo paira fins extralaborales, e o deber de obediencia, que tamén compete ao traballador. E doutra banda, o disposto na Lei Orgánica de Protección de Datos de Carácter Persoal que examina o problema desde unha perspectiva moi concreta: o tratamento dos datos persoais”.

Que dereitos ten o traballador fronte á posible intromisión do empresario? Aquí ven enfrontados os dereitos de ambas as partes. Por unha banda, a legalidade de devandito uso paira fins non empresariais e a legalidade das medidas de control por parte da empresa. Desde o punto de vista xurídico, parece máis problemático o control do correo electrónico que o das visitas a “webs”.

No presunto abuso do correo da empresa, o dereito do empresario a que o empregado cumpra o seu labor choca co do traballador a que non se violen as súas comunicacións privadas

O Estatuto dos Traballadores, no artigo 20, permite ao empresario adoptar medidas de vixilancia e control que verifique o cumprimento polo traballador das súas obrigacións e deberes laborais. Pero isto choca con outros dereitos como son a defensa da intimidade, a honra, ou o segredo das comunicacións. Un recente estudo pola consultora Domeus sinala que a maioría dos empregados (91,1%) defende o seu dereito ao uso privado do correo da empresa, aínda que admiten que se debe realizar con moderación.

A este respecto, o experto Jesús Francisco Molinera explica que o artigo 197 do Código Penal protexe a intimidade, establecendo penas de até catro anos de cárcere paira aqueles que, paira descubrir os segredos ou vulnerar a intimidade doutros, sen consentimento, apodérense dos seus papeis, cartas, mensaxes de correo electrónico ou calquera outros documentos ou efectos persoais. En resumo, atopámonos con dous dereitos que chocan: o do empresario, que ten dereito a que o empregado cumpra de forma eficiente as tarefas paira as que foi contratado nas súas horas de traballo, e o dereito dos empregados a que non sexan violadas as súas comunicacións privadas. Ao final, ao non existir una normativa legal específica paira regular estes conflitos, son os xuíces os que aplicarán as normas que consideren máis apropiadas a cada caso concreto.

Paxinación dentro deste contido


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións