Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Acábase o paro… e agora que?

As prestacións, que oscilan entre 386 e 712 euros, concédense en xeral paira un período de seis meses a un ano
Por José Ignacio Recio 2 de Decembro de 2009
Img clasificados
Imagen: Gia Ciccone

Cada día hai novas incorporacións á xa interminable lista de desempregados que rexistra o INEM. Os datos non enganan pero alarman: o número de parados en España xa supera os 4 millóns de persoas, segundo o Instituto Nacional de Estatística, e hai quen aseguran que “o peor está por chegar”. Por iso as comunidades autónomas han deseñado diversos plans de choque, como as axudas económicas de protección social aos parados que finalicen o período de cobro por desemprego. Están formalizadas baixo diferentes nomes, como “Salario Social”, “Renda Mínima de Inserción”, “Renda de Integración Social”, “Axuda de Inclusión Social” ou “Renda Básica”, en función das persoas que integren cada unidade familiar, a idade dos beneficiarios ou o máximo de ingresos que obteñan. As prestacións oscilan entre 386 e 712 euros. Concédense, por regra xeral, entre seis meses e un ano. Nalgúns casos, prevese o dereito á continuidade da percepción en períodos sucesivos de seis meses, mentres persistan as circunstancias que motivaron a súa concesión.

Dobre opción

Dobre opción“A falta de poucos meses paira finalizar o paro aínda non atopei traballo”. Esta é a realidade de moitas familias que se preguntan como pagarán as súas facturas una vez que a prestación por desemprego finalice. A resposta é dobre. Poden optar por ser os seus propios xefes ou solicitar un subsidio por desemprego. Paira os emprendedores, o Instituto Nacional de Emprego (INEM) permite cobrar nun único ingreso até o 60% do paro que estea pendente, se se xustifica que ese diñeiro se utilizará paira montar un negocio. Entre os requisitos paira acceder a este pago destacan os seguintes:

  • Estar en situación de desemprego e percibir una prestación contributiva no momento da petición.
  • Cumprir, como mínimo, tres meses de prestación pendentes de recibir.
  • Non haberse beneficiado desta posibilidade nos catro anos anteriores á súa petición.
  • Darse de alta como traballador autónomo na Seguridade Social ou como socio traballador estable dunha cooperativa ou sociedade laboral en funcionamento, coa que non se tivo relación laboral durante máis de dous anos.
  • Non iniciar a actividade como autónomo antes da solicitude da prestación.

Se se solicita un subsidio por desemprego, hai que cumprir tambien unha serie de esixencias especiais, posto que non todos os desempregados que esgoten a súa prestación terán dereito a esta subvención. Os casos aténdense de maneira individual.

Non todos os parados que esgoten a súa prestación teñen dereito ao subsidio por desemprego

Esta axuda é una asistencia cuxo obxectivo é complementar a protección da prestación de carácter contributivo cando non se ten traballo. Consta dunha axuda económica e o abono á Seguridade Social da cotización correspondente ás continxencias de asistencia sanitaria, protección á familia e, no seu caso, xubilación. Cando una persoa perde o seu traballo, téntase que a economía familiar, a asistencia sanitaria e achéguelos á xubilación non se vexan afectados.

O novo subsidio

Paira apoiar a quen non cobran paro, aprobouse o denominado “Programa Temporal de Protección por Desemprego”, que recolle un novo subsidio. Este ascende a 421,70 euros, o 80% do IPREM (Indicador Público de Renda de Efectos Múltiples) mensual vixente paira 2009, válido paira toda España. Quen esgoten as prestacións contributivas por desemprego ou subsidios, poderano recibir durante un período máximo non superior a seis meses, sempre que sexan menores de 65 anos e estean inscritos no INEM como demandantes de emprego. Ademais, deben esgotar a prestación contributiva e non ter dereito ao subsidio, así como carecer de rendas propias superiores a 468 euros mensuais en 2009.

O novo subsidio de 421 euros é incompatible cos salarios sociais

No entanto, hai persoas que non poden acceder a estas axudas oficiais. Están excluídos quen esgoten o subsidio por desemprego antes da data fixada, as persoas que extingan una axuda paira maiores de 52 anos, os traballadores fixos descontinuos que esgoten a súa prestación durante os períodos de inactividade produtiva ou quen perciban salarios sociais, rendas mínimas ou outro tipo de axudas similares. A condición do novo subsidio social determina que o cobro dos 421 euros é incompatible con outras axudas e, de maneira específica, cos salarios sociais. Agora ben, pódese dar o caso de que un desempregado madrileño pida a axuda autonómica por resultarlle máis beneficiosa (527 euros na súa escala máxima) que a do INEM.

Basta con presentar a solicitude nos 60 días seguintes ao fin da prestación contributiva ou o subsidio por desemprego no Servizo Público de Emprego onde se estea inscrito como demandante. É necesario achegar una copia do DNI, do libro de familia e documentos acreditativos das rendas obtidas no mes anterior.

As axudas, diferentes segundo a comunidade

Aparte do cobro por desemprego, o subsidio e a axuda de 421,70 euros, que dependen do Estado, as persoas que se atopen en situación de paro prolongado poden solicitar una ampla gama de asistencias, en función de cada comunidade autónoma. A súa concesión depende do cumprimento dunha serie de requisitos que poden variar segundo a proposta autonómica e cuxa contía oscila entre 386 e 712 euros. As subvencións reciben diferentes nomes: “Salario Social”, “Renda Mínima de Inserción”, “Renda de Integración Social”, “Axuda de Inclusión Social” ou “Renda Básica”, de acordo ás persoas que integran a unidade familiar, idade dos beneficiarios ou una cantidade máxima de ingresos.

A cantidade das axudas é fixa, tense dereito a unha percepción establecida con anterioridade

Estas axudas están destinadas á poboación de entre 25 e 65 anos, pero hai excepcións que amplían estes límites. Admítense paira persoas que non sexan titulares dunha pensión ou outra prestación análoga de rendas mínimas, quen teñan ao seu cargo a persoas con discapacidade ou menores e novas emancipados en situación de desamparo. Aínda que se dirixen a persoas ou unidades familiares, é posible que máis dun membro do núcleo de convivencia sexa perceptor da axuda.

A prestación concédese durante un período que varía entre seis meses e un ano, segundo o caso, e nalgunhas propostas con dereito á continuidade da percepción en períodos sucesivos de seis meses, mentres subsistan as circunstancias que motivaron a súa concesión. A cantidade das axudas é fixa e establécese con anterioridade. A contía pode determinarse en función do número de membros da familia e segundo os seus ingresos. Noutros casos, os menos, réxese por unha contía básica, uns complementos e uns coeficientes correctores.

Entre as condicións paira acceder a estas subvencións oficiais destacan: ser maior de 25 anos, estar empadroado na comunidade autónoma respectiva, carecer de ingresos económicos -ou que estes sexan inferiores aos módulos establecidos cada ano- e residir na comunidade, polo menos, un período determinado antes da presentación da solicitude.

En canto á documentación solicitada paira acceder á prestación, varía en función da normativa específica de cada comunidade autónoma. Con todo, una serie de documentos ou certificados son comúns na maioría:

  • Solicitude segundo modelo normalizado de cada convocatoria.
  • Fotocopia compulsada do DNI dos membros adultos e do Número de Identificación Fiscal do solicitante e do perceptor, no seu caso.
  • Certificado de convivencia e empadroamento.
  • Declaración de ingresos familiares e da última declaración da renda.
  • Fotocopia do Libro de Familia.
  • Certificado que acredite a percepción de pensións do Instituto Nacional da Seguridade Social de todos os maiores de 18 anos da unidade familiar.
  • Certificado do INSS relativo a períodos de alta e baixa na Seguridade Social de todos os maiores de 16 anos, excepto pensionistas de invalidez absoluta, gran invalidez e xubilación.
  • Cualificación de minusvalía ou certificado médico acreditativo da situación de enfermidade, no seu caso.
  • Outros específicos paira circunstancias concretas de cada convocatoria.

    Por comunidades autónomas

    Os madrileños poden beneficiarse dunha prestación de 527 euros, mentres que no País Vasco funciona un sistema progresivo a partir de 640 euros ao mes

    En España, as comunidades autónomas teñen recoñecido por lei un sistema de axudas paira os parados sen prestación. Todas contan con algún tipo de renda social, e mesmo algunhas teñen una cobertura con importes superiores aos das subvencións estatais. Os madrileños poden beneficiarse dunha prestación de 527 euros, mentres que en Baleares poden alcanzar os 488 euros; en Navarra a axuda está cuantificada en 561 euros mensuais paira familias dun membro e no País Vasco funciona un sistema progresivo a partir de 640 euros ao mes.

    • Andalucía ten o “Ingreso Mínimo de Solidariedade”, un salario social cunha duración máxima de seis meses. É una prestación económica mensual do 62% do Soldo Mínimo Interprofesional (386,88 euros paira este ano), que se incrementará un 8% por cada membro da unidade familiar distinto do solicitante, até o tope da contía máxima do ingreso, o que eleva en 49,92 euros por cada membro. Esta axuda canalízase a través das delegacións provinciais da Consellería paira a Igualdade e Benestar Social da Xunta de Andalucía ou nos concellos da comunidade.

    • En Aragón , a fórmula utilizada é o “Ingreso Aragonés de Inserción”, cuxas axudas teñen una contía básica, uns complementos e uns coeficientes correctores. O mínimo mensual é de 424 euros, que aumenta segundo os membros da familia (cun máximo de 615 euros ao mes). Os requisitos paira obter estes ingresos son: estar empadroado e ter residencia, polo menos cun ano de antelación á formulación da solicitude, en calquera dos seus municipios. Pódese solicitar a través dos centros municipais de servizos sociais.

    • Asturias conta co “Salario Social Básico”, con axudas mensuais que oscilan entre 432,09 (paira una persoa) e 712,95 euros (familias con máis de cinco membros). Non é una cantidade fixa, senón que se obtén a partir do número de membros da familia e segundo os seus ingresos. Cóbrase mentres dure a situación económica de necesidade. Os requisitos paira acceder a esta axuda son: ser maior de 25 anos, estar empadroado con dous anos de antelación nun municipio asturiano e carecer de ingresos económicos ou que estes sexan inferiores aos módulos establecidos cada ano. Leste cobro pódese canalizar a través dos centros municipais de servizos sociais do Principado.

    • En Baleares está vixente a “Renda Mínima de Inserción”, que canalizan os consellos insulares das catro illas. Son diferentes: en Mallorca, a media por unidade familiar é de 440 euros; en Menorca, oscila entre 400 e 450 euros; en Eivissa, son 488 euros, e 398 en Formentera. Os beneficiarios son as persoas maiores de 25 anos e os requisitos: estar empadroado ou empadroarse no momento de solicitar a prestación en calquera dos municipios, acreditar una residencia continuada e efectiva cun mínimo de seis meses de antelación á data de presentación da solicitude e ter constituído un fogar independente (como mínimo, desde seis meses antes). Os interesados poden acudir á Consellería de Benestar Social e Mocidade e ao Departamento de Acción Social.

    • En Canarias , as axudas adquiren o formato de “Prestación Canaria de Inserción”, que varía entre 451,67 euros e 629,96 euros. Eleva a axuda de seis a doce meses, con 14 pagas renovables por períodos sucesivos de seis meses. Contempla a posibilidade de que máis dun membro do núcleo de convivencia poida ser perceptor. Amplíase tamén o campo das excepcións ao requisito da idade, paira os maiores de 65 anos e menores de 25 que non sexan titulares de pensión ou outra prestación análoga de rendas mínimas, ou que teñan persoas con discapacidade ou menores a cargo. As solicitudes xestiónanse na Dirección Xeral de Benestar Social e a Unidade de Traballo Social do concello onde resida o solicitante.

    • Cantabria aplica a “Renda Social Básica”, de entre 131,81 e 659,05 euros. Pódese tramitar nos Servizos Sociais de Atención Primaria do concello de residencia e na dirección xeral de Servizos Sociais.

    • En Castela A Mancha, o “Ingreso Mínimo de Solidariedade” é complementario e subsidiario de calquera outro tipo de recursos e prestacións sociais de contido económico previstos na lexislación vixente. No entanto, non pode ser concorrente coa titularidade de pensións e subsidios de desemprego. Ademais, as sucesivas concesións e renovacións non poderán superar o período máximo de 24 meses, polo que ao termo do mesmo a prestación extinguirase. Poderase xestionar a través das delegacións provinciais de Benestar Social.

    • A proposta de Castela e León son os “Itinerarios Activos de Emprego”, que propoñen axudas de 421,79 euros. A subvención ten por obxecto incentivar aos traballadores desempregados que participen en accións de orientación, inserción e procura de traballo desenvolvidas polo Servizo Público. As solicitudes pódense presentar no Rexistro da Oficina de Emprego do Servizo Público de Emprego de Castela e León que corresponda a cada solicitante.

    • En Cataluña , a subvención varía entre 410,02 e 779,04 euros, a contía da súa “Renda Mínima de Inserción”. Concédese ás persoas maiores de 25 anos e a quen, aínda que non cheguen a esta idade, atópense en desamparo ou risco social ou teñan ao seu cargo menores, persoas dependentes ou con discapacidade. Os requisitos que deben reunir os posibles beneficiarios son os seguintes: estar empadroados en calquera dos municipios de Cataluña no momento de facer a solicitude e acreditar una residencia continuada, como mínimo, cun ano de antelación á data de presentación da mesma. Tamén poden ser solicitantes as persoas que acrediten residir de forma continuada nesta comunidade durante catro dos últimos cinco anos. O abono da prestación farase una vez acordada a concesión da mesma, con efecto desde o primeiro día do mes seguinte ao da data de entrada da solicitude no correspondente rexistro da Generalitat.

    • Na Comunidade de Madrid, o máximo da “Renda Mínima de Inserción” é de 527 euros e o mínimo, 370 euros. Está destinada a familias e persoas con residencia legal nesta comunidade, entre 25 e 65 anos. Tamén se dirixen a quen, con menos da 25 anos e máis de 65, teñan menores ou discapacitados ao seu cargo, e ás persoas de entre 18 e 25 anos que estean tuteladas pola comunidade, atópense en situación de orfandade absoluta, grave exclusión social ou participen nun programa de inclusión social. Ademais, pódense beneficiar os maiores de 65 anos que non sexan titulares de pensión. Hai que estar empadroado nun municipio da Comunidade. As axudas solicítanse no Centro de Servizos Sociais Municipal correspondente ao domicilio no que a persoa solicitante estea censada.

    • Na Comunidade Valenciana, a “Renda garantida de cidadanía”, outorga 411 euros por unidade familiar. Está dirixida a persoas que carezan de recursos económicos suficientes. Algúns dos requisitos paira acceder ás subvencións son: ter nacionalidade española ou de calquera Estado membro da Unión Europea, convivir nun fogar independente ou asimilado, ou ter xustificación acreditativa por solicitar de maneira previa as pensións ou prestacións a que teñan dereito. Aínda que destinado paira persoas de entre 25 e 65 anos, os menores de 25 poderán ser titulares si acreditan ter ao seu cargo a outros menores de idade ou discapacitados. Os interesados poden dirixirse ao Centro Municipal de Servizos Sociais da zona de residencia.

    • Estremadura conta coas denominadas “Axudas paira a Integración en situación de Emerxencia Social”. Achegan entre 395,43 e 427,24 euros mensuais e poden acceder a elas os maiores de 18 anos, así como os maiores de 16 anos emancipados ou que se atopen en situación de desprotección. Todos eles deben estar censados en calquera municipio da comunidade, con polo menos un ano de antelación á data de solicitude.

    • En Galicia , a “Renda de Integración Social de Galicia” oscila entre 395,43 e 595,78 euros. Está dirixida ás persoas empadroadas ou con residencia efectiva en calquera dos concellos desta comunidade, polo menos, durante o ano anterior á formulación da solicitude. A súa idade debe oscilar entre 25 e 65 anos. No entanto, tamén poderán ser beneficiarios os menores do tope mínimo si teñen menores ao seu cargo, as persoas maiores de 18 anos que teñen recoñecida a condición de minusvalía e non teñan dereito a prestación ou axuda de igual ou análoga natureza, os maiores de idade que, antes de conseguila, estivesen tutelados pola Xunta, e os maiores de 18 anos en situación de orfandade absoluta. A solicitude e documentación requirida deberán entregarse nos Servizos Sociais de Atención Primaria e nas delegacións provinciais da Igualdade e do Benestar da Xunta de Galicia.

    • Murcia conta coa “Renda Básica de Inserción”, que achega axuda económica de entre 70 e 642 euros a persoas ou unidades familiares que necesiten diñeiro paira atender as súas necesidades básicas. Os interesados deberán residir na rexión polo menos un ano antes da presentación da solicitude, ter uns ingresos inferiores á contía do Ingreso Mínimo de Inserción, non realizar de forma habitual actividade industrial, profesional, comercial ou laboral e tampouco ter acceso a prestacións de desemprego, pensión ou axuda de análoga natureza proveniente da administración pública. Está destinada ás persoas de entre 25 e 65 anos. Todas as solicitudes deberán presentarse nos Centros de Servizos Sociais dependentes dos concellos da rexión.

    • En Navarra funciona desde hai varios meses a “Renda Básica”, que equivale ao 90% do SMI e aumenta segundo o número de membros da unidade familiar. En 2009, as contías mensuais da renda básica son, paira una unidade familiar dun só membro, de 561,60 euros (90% SMI); con dous integrantes: 686,40 euros (110% SMI); tres: 748,80 euros (120% SMI); catro: 811,20 euros (130% SMI); cinco: 873,60 euros ao mes (140% SMI), e seis ou máis membros, 936 euros (150% SMI). Cóbrase durante seis meses, prorrogables até dous anos ou máis, en caso de necesidade económica.

    • Máis flexibles son as axudas no País Vasco, coa súa “Renda de Garantía de Ingresos”, cuxa contía oscila entre o 88% do SMI (unidade familiar dun membro) e o 125% (tres ou máis). A súa duración é maior, xa que os perceptores poden gozar dela durante dous anos, fronte aos seis meses da axuda estatal. Percíbena os parados maiores de 25 anos, aínda que convivan con familiares ou persoas con ingresos, pero se ten en conta a renda dos familiares paira evitar abusos. Os menores de 25 anos poderán acceder a este diñeiro se teñen persoas ao seu cargo. Tramítanse a través dos Servizos de Atención Cidadá (SAC).

    • A Rioxa concede o “Ingreso Mínimo de Inserción”, una axuda de 369,07 euros mensuais. Cumpre as características e requisitos doutros modelos e cumpriméntase na oficina de rexistro da Consellería de Servizos Sociais e nos servizos sociais de cada concello.