Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Economía doméstica

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Actuar ante atrasos e falta de pagamentos de salario

Os traballadores afectados contan con diversos mecanismos xurídicos para conseguir o abono do seu salario

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Domingo, 08 de Xaneiro de 2012
img_manos

Os quebrantos nas cadeas de pagos, as dilacións nos abonos de clientes e acredores e o risco das empresas de sucumbir ás tensións de tesouraría provocan que moitas compañías atrasen o abono das nóminas, e mesmo, que non poidan afrontar o seu pago nun prazo razoable. Nalgúns outros casos, as empresas utilizan a moura salarial como unha estratexia para forzar a baixa do empregado sen ter que abonar indemnización nin liquidación. Pero os traballadores afectados poden valerse de diversos mecanismos xurídicos para esixir o pago dos seus salarios.

Falta de pagamentos e atrasos, cada vez máis frecuentes

Imaxe: Caitlin Regan

A falta de pagamento dos soldos ou atraso no abono das nóminas converteuse, coa crise, nunha situación bastante corrente. Estes atrasos continuos prexudican de modo grave ao traballador, quen ademais ten a obrigación de seguir co cumprimento dos seus deberes laborais, desprazarse ao seu lugar de traballo e afrontar os gastos que iso lle poida supor.

En ocasións, os traballadores optan por esperar a que a situación se
normalice para evitar pór en risco o seu posto de traballo . Con todo, se a demora nos pagos é ampla ou os atrasos son moi continuos, poden optar por buscar protección legal nas ferramentas estipuladas pola normativa vixente. As alternativas son:

  • Denunciar ante a Inspección de Traballo a situación de atraso ou falta de pagamento. Á empresa imporíaselle unha sanción cualificada como “moi grave” e que implica unha multa de entre 6.251 e 187.515 euros.

  • Reclamar ante a Xurisdición Social a cantidade económica debida, cunha recarga por moura do 10%.

  • Solicitar a rescisión do contrato de traballo, con dereito a unha indemnización legal igual á establecida para o despedimento declarado improcedente, é dicir, de 45 días de salario por ano traballado. Esta acción pódese acumular á anterior.

Se non se percibe o salario, hai que interpor a demanda ou reclamación ante a primeira falta de pagamentos

Nos casos en que non se abone o salario, os traballadores deben actuar con prema e interpor a demanda ou reclamación ante a primeira falta de pagamentos, en lugar de esperar a que a situación empeore. Ten que facerse deste xeito porque, se deber nóminas é unha estratexia empresarial pensada para abaratar o despedimento, o traballador podería estar entre seis e doce meses sen percibir ningún ingreso. Sucede deste xeito porque, aínda que o traballador ten dereito a solicitar a extinción da súa relación laboral, ata que a sentenza sexa firme non ten acceso ao desemprego.

Iso implica que o empregado pode permanecer, no mellor dos casos, un seis meses sen percibir ningún ingreso: o tempo que tarde en interpor a demanda, outros dous meses máis para que se celebre a conciliación e, no seu caso, o xuízo pertinente, e un mes máis ata que se dita sentenza firme.

Se a empresa recorrese, a relación laboral seguiría vixente ata o seis ou oito meses, que é o tempo que demora a resolución do recurso. Isto supón para o traballador un período de entre seis e doce meses sen cobrar.

Rescisión do contrato

O traballador, ante unha falta de pagamento, pode optar por extinción do contrato, con dereito a unha indemnización igual á do despedimento improcedente. É unha alternativa viable, a condición de que se aduza e comprobe o grave incumprimento das obrigacións do empresario. Así o establece e prevé no seu artigo 50 o Estatuto dos Traballadores.

Como grave incumprimento das obrigacións enténdense, ademais do atraso nos pagos, outras situacións como a modificación substancial nas condicións de traballo que redunden en prexuízo da formación profesional e no menoscabo da dignidade do traballador.

Pódese solicitar a extinción do contrato se a falta de pagamento rexístrase durante un mínimo de tres meses continuados

Isto significa que o traballador conta cunha “causa xusta”para solicitar a extinción do contrato. Con todo, para chegar a esta instancia, a falta de pagamento deberá ser continuado. Non se pode pretender a extinción do contrato nestas condicións, se se tratase dun mero atraso esporádico.

A xurisprudencia do Tribunal Supremo de Xustiza aplica un “criterio obxectivo de atraso continuado” e adoita ditar sentenza a favor do traballador cando se dá unha falta de pago puntual do salario, mes a mes, durante un período aproximado dun ano. No entanto, tamén se pode solicitar esta extinción se a falta de pagamento rexístrase durante un mínimo de tres meses.

Como reclamar ante unha falta de pagamento

No caso de que o traballador estea afiliado a un sindicato, pode cursar a reclamación a través da organización. Outra vía é contratar a un avogado e a terceira é cursala en por si. Só deberá ter en conta que o prazo para exercitar a reclamación é dun ano desde o día seguinte ao que a empresa debeu abonar a cantidade debida.

O primeiro paso é dirixirse ao servizo ou centro de Mediación, Arbitraxe e Conciliación da súa comunidade autónoma. Alí facilitaranlle un impreso no que deberá detallar os seus datos, os da empresa e o importe e conceptos polos que se lle debe determinada cantidade de diñeiro.

Nestes casos, chámase á empresa a un acto de conciliación. Se non se presenta, dáse por finalizada a vía administrativa. Neste punto, o traballador deberá contratar a un avogado ou solicitar un de oficio nos xulgados para continuar coa reclamación por vía xudicial.

Empresas: evitar caer na falta de pagamento

Desde a óptica das empresas, a miúdo, as demoras no pago do salario son froito do mal devir dos negocios. Se as finanzas non van segundo o plan de negocios e as tensións de tesouraría ameazan con levar á empresa a números vermellos, o empresario pode prever que o pago das nóminas estará en risco. Para evitar entrar en situación de falta de pagamento e actuar con antelación, débese valorar cales serían as medidas legais máis adecuadas, en función da situación. Dado que abonar as nóminas é unha obrigación empresarial básica, convén prever contextos de risco para evitar males maiores para ambas as partes.

Segundo sinalan expertos legais, as medidas serán máis ou menos agresivas segundo a situación pola que atravese a empresa. En calquera caso, o asesoramento legal é imprescindible, posto que haberá que empezar por realizar unha análise da situación real para expor as medidas máis adecuadas, sexa cal for o tamaño da empresa.

Algunhas das medidas consideradas máis flexibles son:

  • Modificación das condicións de traballo que afecten á xornada, ao horario, ao réxime de traballo a quendas, ao sistema de remuneración, etc.
  • Se fose posible e isto implicase redución de custos, pódese valorar o traslado da localización do centro de traballo.
  • Tramitación dun Expediente de Regulación de Emprego.

Entre as máis drásticas, estas alternativas de actuación:

  • Extinción dos contratos de traballo por causas económicas, técnicas, organizativas ou produtivas. O que se denomina despedimento obxectivo.
  • Tramitación dun Expediente de Regulación de Emprego para efectuar un despedimento colectivo.
  • Declaración de concurso de acredores, que representa tecnicamente unha suspensión de pagos.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións