Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

As dietas de traballo na Declaración da Renda

As compensacións por gastos de locomoción, manutención e estancia, ata un límite fixado, están exentas de gravame
Por Elena V. Izquierdo 7 de Xuño de 2011
Img recepcion
Imagen: Sergey Vladimirov

Algúns traballadores teñen que desprazarse fóra do seu centro laboral (a oficina, a fábrica, o taller, etc.) para realizar as súas funcións. Este novo destino pode estar situado no mesmo municipio no que desempeñan o seu labor ou noutra localidade. Para compensar os gastos de locomoción, manutención e estancia que ocasiona este traballo, perciben unhas dietas. Como se detalla no seguinte artigo, estas compensacións, ata o límite fixado, están exentas de gravame e, por tanto, non se teñen en conta ao presentar a Declaración da Renda.

Asignacións para gastos de viaxes

As dietas e asignacións para gastos de viaxe están comprendidas nos rendementos íntegros do traballo, excepto os de locomoción e os considerados normais de manutención e estancia en establecementos de hostalaría, cos límites establecidos por lei.

Si están suxeitas ao IRPF as cantidades percibidas polo empregado en concepto de desprazamento desde o seu domicilio ata o lugar de traballo, aínda que ambos estean en distintos municipios. Por tanto, neste caso inclúense na Declaración como rendementos íntegros do traballo.

No entanto, neste exercicio están exentas as cantidades satisfeitas ás entidades encargadas de prestar o servizo público de transporte de viaxeiros para o desprazamento dos empregados entre o seu lugar de residencia e o centro de traballo, incluídas as fórmulas indirectas de pago. Iso, sempre que cumpran as condicións marcadas e ata as contías establecidas.

Contía das dietas de locomoción

Os traballadores contan con distintas opcións para realizar os desprazamentos e, en todos os casos, as asignacións destinadas pola empresa para gastos de locomoción están exentas de IRPF.

Poden utilizar o transporte público e, para acreditar o percorrido realizado, o importe do gasto xustifícase mediante unha factura ou un documento equivalente. Se non usa medios colectivos, o importe exento de declarar é de 0,19 euros por cada quilómetro percorrido, máis o custo da peaxe e o aparcadoiro, sempre que se xustifique que o desprazamento e os gastos realizáronse.

Nos gastos de locomoción tamén se inclúe o importe da peaxe e o aparcadoiro

En ocasións, a empresa paga estas dietas a un prezo máis elevado do establecido pola lei, sobre todo nos desprazamentos privados, como maneira de fomentar estas viaxes ou de compensar as molestias do desprazamento. A cantidade que exceda da contía legal está suxeita a gravame en concepto de rendementos do traballo.

Gastos de manutención e estancia

Os desprazamentos fose do lugar de traballo non só xeran gastos de locomoción, senón tamén de manutención e estancia. Cando o empregado ten que desempeñar as súas funcións fose do municipio no que traballa de maneira habitual e nunha localidade distinta á de residencia, xera uns gastos en comida, hoteis, etc. Estes desembolsos en restaurantes e demais establecementos de hostalaría compénsanse polas empresas en forma de dietas e, como tales, non están suxeitos ao IRPF nin se computan como rendementos íntegros do traballo ata o límite establecido.

Cando o desprazamento e a permanencia nun mesmo municipio sexa por un período superior a nove meses, as asignacións non están exentas de gravame.

Para que a exención poida aplicarse, é imprescindible que o pagador acredite o día e lugar do desprazamento e tamén o seu motivo. Do mesmo xeito que sucede cos gastos de locomoción, establécense unhas cantidades máximas exentas de IRPF en función dos traballadores aos que vaian destinadas e se existe ou non pernoctación nun lugar diferente ao seu domicilio.

Se as empresas pagan polas dietas máis do establecido legalmente, o excedente tributa

Para os funcionarios e o resto de empregados con destino en España que pasen a noite noutra localidade, os gastos de estancia con carácter xeral son os que se xustifiquen. Hai unha excepción entre os traballadores: cando sexan condutores de vehículos de transporte de mercadorías por estrada sen xustificación de gastos, será de 15 euros ao día en España e de 25 no estranxeiro. Os gastos de manutención para os empregados en xeral están exentos ata o límite de 53,34 euros ao día, se o municipio é español, e de 91,35 euros, se se sitúa no estranxeiro.

Cando non sexa necesario pasar a noite, a manutención que non tributa, con carácter xeral, fíxase en 26,67 euros diarios, se o traballo realízase nunha localidade de España. É de 48,08 euros, se se exerce no estranxeiro. Se as dietas de manutención recíbeas persoal de voo, están exentas ata 36,06 euros ao día en municipios españois, e 66,11 noutros fose do país.

En canto ás dietas percibidas por funcionarios e outros traballadores con destino no estranxeiro, non se esixe o requisito de que o desprazamento e a permanencia non sexa por un período continuado superior a nove meses.

Para estes empregados, ten a consideración de dieta exceptuada de gravame o exceso que perciban sobre as retribucións totais que obterían no suposto de estar destinados en España. É necesario que estas persoas destinadas no estranxeiro sexan contribuíntes do IRPF. Están incluídos os funcionarios públicos españois, o persoal ao servizo da Administración do Estado, quen traballen para outras administracións públicas e os traballadores de empresas con destino no estranxeiro.

Tamén hai un terceiro grupo de empregados que presta os seus servizos en centros de traballo móbiles ou itinerantes. Algunhas empresas, pola actividade que realizan, necesitan que os seus traballadores se despracen aos lugares onde son requiridos. É o caso das compañías de montaxe eléctrica, de instalacións telefónicas ou os circos, entre moitas outras. O empregado sabe que o traballo leva a indeterminación do centro onde presta os seus servizos e desprázase coa empresa na que traballa.

Este colectivo tamén pode aplicarse o réxime xeral de dietas e gastos de viaxe exentos de IRPF nas asignacións para gastos de locomoción, manutención e estancia. Han de estar contratados para prestar os seus servizos neste tipo de centros móbiles ou itinerantes, sempre que os desprazamentos realícense a localidades distintas á de residencia habitual do traballador.

Regras especiais

Xunto con esta normativa xeral aplicada ás persoas que se desprazan a outros municipios, destinadas en España, no estranxeiro ou que realizan as súas funcións en centros de traballo itinerantes, hai unhas regras diferentes aplicables a outros colectivos.

  • Por unha banda, as relacións laborais especiais de carácter dependente. Son numerosas as persoas a quen a empresa non lles paga dietas por desprazamento ou permanencia noutros lugares. Unha compañía pode contratar aos representantes de comercio para que mostren os seus produtos noutras provincias e acordar que esta non abone os gastos de locomoción, estancia e manutención, que correrían por conta do empregado.

    Nestes casos, os gastos de estancia seguen as normas xerais, pero no referente aos gastos de locomoción e manutención aplícase unha regra especial que permite que, cando estes gastos non se resarzan de forma específica polas empresas onde os empregados presten os seus servizos, os contribuíntes que obteñan rendementos íntegros do traballo que se deriven destas relacións laborais especiais poidan minorar os seus ingresos. Para iso é imprescindible que se xustifique que se realizaron os desprazamentos.

    A minoración será, en concepto de gastos de locomoción, o importe que se xustifique cunha factura ou un documento equivalente cando se realice en transporte público. Se se utiliza un medio privado, 0,19 euros por quilómetro percorrido, máis os gastos de peaxe e aparcadoiro. Tamén se inclúen os gastos de manutención, que ascenden a 26,67 euros diarios no territorio español e 48,08 no estranxeiro.

    Onde non hai minoración é nos gastos de estancia. Se a empresa non resarce ao traballador por este concepto, o empregado non poderá aplicarse ningunha dedución polo diñeiro investido.

  • Outro suposto no que se aplican regras especiais é o traslado do posto de traballo a un municipio distinto. Coa crise hai, ademais de moitos despedimentos, un peche masivo de fábricas, oficinas e sucursais bancarias que, á súa vez, xeran unha mobilidade case obrigatoria dos traballadores que continúan contratados. A miúdo, é necesario cambiar de localidade. Nestes casos, as asignacións para gastos de viaxe están exoneradas de gravame, sempre que o traslado esixa o cambio de residencia.

    As cantidades percibidas que non teñen que declararse corresponden en exclusiva aos gastos de locomoción e manutención do traballador e os seus familiares durante o desprazamento, así como os xerados polo traslado do mobiliario e outros aveños.

Xurados e membros de mesas electorais

Quen formasen parte dun xurado en 2012 ou fosen seleccionados nun principio, aínda que despois non realizasen esta función, percibirían unhas dietas que están exentas de gravame. O réxime retributivo fixouse no ano 1996 e as contías actualizáronse por unha Resolución do Ministerio da Presidencia de 21 de xullo de 2006.

A contía das retribucións e indemnizacións correspondentes ao desempeño da función do xurado revisouse, sobre todo, porque non se modificaron desde 2002. Desde entón, houbo unha clara evolución nos salarios e os prezos de aloxamento, manutención e carburantes.

Segundo a resolución de 2006, a retribución diaria dos xurados fíxase hoxe en 67 euros, mentres que os candidatos non seleccionados finalmente para realizar esta función reciben unha retribución única de 33,50 euros.

Os gastos de viaxe con utilización do vehículo particular son de 0,19 euros por quilómetro se se fai en automóbil, e de 0,078 se se utiliza unha motocicleta.

Quen realice a función de xurado recibe 65,97 euros polo aloxamento e o almorzo e, en concepto de manutención, 18,70 euros pola comida e 18,70 pola cea.

Tamén están exceptuadas de gravame as cantidades percibidas polos membros das mesas electorais. A Orde INT/3782/2007, de 13 de decembro, establece que as persoas que se designen para os cargos de presidente e vogal das mesas electorais perciben unha dieta de 60 euros. Só teñen dereito a cobrala os titulares. Os suplentes terán esta retribución só no caso de que adquiran a condición de titulares. O importe percibido será íntegro, con independencia do tempo da xornada electoral que se desempeñe o cargo.