Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Cando interesa cotizar o máximo á Seguridade Social

Cobrar una pensión de xubilación máis alta depende de que se cotizou o máximo durante os últimos 15 anos de vida laboral
Por Azucena García 30 de Xullo de 2007

No momento no que se tramita o alta laboral adquírese una obrigación: cotizar á Seguridade Social. Cada mes, o traballador ou traballadora está obrigado a abonar una retribución económica que servirá paira cubrir un accidente, una enfermidade ou a xubilación. No caso dos traballadores por conta allea, esta cota calcúlase a partir da base de cotización determinada pola remuneración que perciben. Con todo, os traballadores por conta propia ou autónomos elixen a súa base, á que a Lei marca un mínimo e un máximo. O habitual é que durante os primeiros anos cotícese o mínimo paira aforrar gastos, pero ao cumprir 49 anos é conveniente que se opte por cambiar a base e cotizar o máximo, xa que os últimos 15 anos (antes de cumprir 65) son os que se teñen en conta paira calcular a pensión. É importante facer contas paira non atoparse con situacións desagradables e pensións que, nalgúns casos, nin sequera chegan a 500 euros.

Diferentes tipos de réximes

Diferentes tipos de réximes

O Sistema de Seguridade Social está composto por un Réxime Xeral e varios Réximes Especiais. A través deles, a Tesouraría Xeral recada una cantidade de diñeiro (cotas) que o Estado emprega paira garantir a protección dos traballadores e traballadoras, así como de quen cumpren os requisitos da modalidade non contributiva e dos familiares ao seu cargo. En concreto, ese diñeiro serve paira cubrir os casos de accidente laboral, desemprego, enfermidade, xubilación, etc. Basta con tramitar a solicitude de alta laboral para que, automaticamente, exista a obrigación de cotizar, é dicir, de abonar una cantidade mensual durante todo o período que dura a actividade laboral. Mesmo no caso de incapacidade temporal ou descanso por maternidade, entre outros, existe obrigación de manter este pago. Só se extingue co cesamento no traballo, “sempre que se comunique a baixa en tempo e forma establecidos”, reza a lexislación actual.

Outros elementos básicos son a base de cotización e o tipo de cotización. A base está determinada pola remuneración que se percibe cada mes. A Lei de Orzamentos Xerais do Estado marca cada ano as bases mínimas e máximas de cotización. O límite mínimo, salvo que se aprobe o contrario, é a contía do Salario Mínimo Interprofesional (SMI) vixente, incrementado nun sexto. O límite máximo é común paira todas as actividades, categorías profesionais e continxencias. Paira este ano, o SMI é de 570,60 euros mensuais e a base máxima alcanza 2.996,10 euros ao mes. Independentemente de que se perciban uns ingresos inferiores ou superiores a estas cantidades, estas son a base mínima e máxima polas que se pode cotizar. E o tipo de cotización é a porcentaxe que se aplica á base. O resultado desta operación é a cota. Durante 2007, o tipo único de cotización paira Continxencias Comúns (enfermidade común, xubilación…) ao Réxime Xeral é o 28,30%, do que o 23,6% págao a empresa e o 4,7% corre a cargo do traballador.

Paira calcular a pensión de xubilación tense en conta toda a vida laboral, pero os últimos 15 anos cotizados antes de cumprir 65 anos supoñen o 50% da percepción final

No caso dos traballadores autónomos, o tipo é do 29,80% si inclúese a incapacidade temporal e do 26,50% si non se fai. Respecto da base mínima de cotización, é de 801,30 euros mensuais e a máxima de 2.996,10 euros mensuais, aínda que cunha excepción: se antes de cumprir 49 anos está a pagarse una base inferior á máxima e non se opta a unha superior, a partir dos 50 anos a base máxima pola que se poderá cotizar será de 1.560,90 euros mensuais Que significa isto? Que a pensión de xubilación será máis baixa que si se cotizase por 2.996,10 euros mensuais. Segundo explica Xullo Amador, do Colexio de Graduados Sociais de Barcelona. “Se un traballador percibe un salario de 1.000 euros ao mes, non pode cotizar por 2.000 euros, porque se cotiza polo que se percibe. Con todo, é o traballador autónomo quen decide a base de cotización”.

Paira calcular a pensión de xubilación tense en conta toda a vida laboral, pero os últimos 15 anos cotizados antes de cumprir 65 anos supoñen o 50% da percepción final. Os traballadores de Réxime Xeral calculan a súa pensión ao dividir a suma das bases dos últimos 15 anos entre 210, é dicir, entre o número de meses que supoñen eses 15 anos (180) máis o número de meses correspondentes ás dúas pagas extraordinarias de cada ano (30). “Si neste tempo cotizouse a base máxima, teríase dereito a cobrar o 50% da pensión. O traballador que cotiza 35 anos ou máis ten dereito ao 100% e ao que se xubila antes redúceselle un 8% a contía da pensión por cada ano que se xubila antes dos 65”, precisa Amador.

“Os 49 anos son o límite de idade paira poder elixir una base en condicións e poder gozar dunha boa xubilación”

Os traballadores autónomos tamén calculan a súa pensión de acordo ás cotizacións dos últimos 15 anos, polo que lles convén subir a base aos 49 anos como moi tarde porque, se non o fan, a partir de 50 xa non o poderán facer. “Os 49 anos son o límite de idade paira poder elixir una base en condicións e poder ter una boa xubilación. Paira cobrar a xubilación cóntase toda a vida laboral, pero se calcula cos últimos 15 anos”, advirte una portavoz da Asociación Nacional de Empresarios e Profesionais Autónomos (Asnepa). “Véñennos moitas persoas -prosegue- que non calcularon nos últimos anos de cotización e cobran pensións que non chegan a 500 euros”. A diferenza entre cotizar sobre a base máxima e a mínima supón pagar una cota até catro veces superior (212,34 euros mensuais coa base mínima e 793,96 euros mensuais coa base máxima, cun tipo de 26,50%), pero hai que ter en conta que tamén a pensión poderá ser até catro veces superior, iso si, sen superar 2.195 euros mensuais ou 30.227 anuais.

Réxime especial de autónomos

Os traballadores autónomos forman parte dos Réximes Especiais do Sistema de Seguridade Social. A Lei outórgalles una base mínima e una base máxima pola que poden cotizar, como ao resto de traballadores, pero lles dá a opción de elixir a que prefiren. O habitual é que ao darse de alta neste Réxime, comécese a cotizar o mínimo, posto que supón un gasto importante. “Mesmo se pode gañar moitísimo diñeiro e estar a cotizar pola base mínima”, sinalan desde Asnepa. Todo depende, en calquera caso, do risco que teña o labor que se desempeña. Non é o mesmo traballar nunha oficina que nun tellado, cando convén cotizar o máximo porque a posibilidade de sufrir un accidente pode ser maior. Se se comeza cunha cotización baixa e quérese subir progresivamente, hai que avisar á Tesouraría Xeral antes do 1 de outubro, para que ao ano seguinte aplíquese esa subida.

Doutra banda, desde Asnepa recomendan que cando se opte por cotizar o mínimo contrátese un plan de pensións ou un seguro privado, así se garante que se cobre una cantidade ao día mentres o traballador está de baixa. “Ten mellor acollida a idea do seguro privado que a da Seguridade Social”, engaden. A base é un baremo entre o que o traballador decide. Determina a cota a pagar e, segundo esta, una persoa pódese beneficiar de todas as prestacións posibles ou doutras máis modestas. A maioría dos traballadores autónomos, ao cotizar o mínimo, perciben unhas prestacións “ridículas” por incapacidade temporal, xubilación ou calquera outra necesidade. Espérase que o Estatuto do Traballo Autónomo cambie esta situación e evite que cando un autónomo caia enfermo ou teña un accidente, non perciba ningún tipo de pensión.

Neste sentido, un paso importante foi o Real Decreto aprobado polo Ministerio de Traballo e Asuntos Sociais en outubro de 2003, polo que se ampliou a prestación por incapacidade temporal dos traballadores autónomos, así como a protección por accidente de traballo e enfermidade profesional. En concreto, deuse dereito a percibir a prestación por incapacidade temporal por continxencias comúns desde o cuarto día de baixa, que até entón se percibía a partir do décimo sexto, e permitiuse acceder por primeira vez ás continxencias profesionais de accidente de traballo ou enfermidade profesional.

Pluriempleo e pluriactividad

Coa intención de cobrar una pensión máis alta durante a xubilación, algúns traballadores optan por unha situación de pluriempleo (cando se presta servizos profesionais a dous ou máis empresarios distintos) ou pluriactividad (cando os servizos profesionais dan lugar ao alta obrigatoria en dúas ou máis réximes distintos). No entanto, hai que saber que ambos os empregos non se superponen e, por suposto, non se cotiza o dobre. “Por traballar dúas veces non imos ter una pensión máis alta”, subliña Xullo Amador. Se se realizan actividades por conta allea e por conta propia simultaneamente e pertencentes a dous réximes distintos, débese figurar de alta e cotizar en ambos, pero estes compleméntanse. Ademais, no que se refire á cotización, a normativa actual en materia de Seguridade Social non prevé ningún desconto na cotización se, por razón da actividade laboral, una persoa está incluída á vez nos Réximes Xeral e de Traballadores Autónomos.

É obrigatorio comunicar á Tesouraría Xeral a práctica do puriempleo paira controlar que non se exceda a base máxima de 2.996 euros

En todo caso, a dobre cotización ou pluriactividad só pode dar dereito a dúas pensións de xubilación sempre que se cumpran os requisitos esixidos por separado en cada réxime. No caso de que uno dos réximes non dea dereito a pensión, para que se poidan acumular as bases de cotización de ambos é necesario que se acredite una permanencia en pluriactividad durante os 10 anos inmediatamente anteriores. Noutro caso, o que se fai é acumular a parte proporcional das bases de cotización que corresponde ao tempo cotizado en réxime de pluriactividad dentro dos últimos 10 anos. Neste caso, computarase integramente a base de maior contía e acumularáselle a parte proporcional da de menor contía. Iso si, a suma das bases non pode exceder o límite máximo de cotización vixente.

Outra circunstancia especial é a das horas extraordinarias. Segundo Xullo Amador, na actualidade están limitadas e o empresario non pode esixilas. “É ilegal que un traballador faga máis de 80 horas extras, excepto en casos de forza maior, como unhas inundacións”, aclara. Ademais, sucede que é obrigatorio cotizalas, pero para que a súa práctica non se estenda están “castigadas”. Teñen una cotización adicional importante: o tipo de cotización paira os traballadores das horas extraordinarias de forza maior é 2%, mentres que o tipo do resto de horas extraordinarias é 4,70%, o mesmo que por continxencias comúns, aínda que a cotización por horas extraordinarias non serve paira cubrir estas continxencias. “É una forma de castigar ao traballador. Só se contabilizan as efectuadas no último ano e cuantifícanse paira a pensión de invalidez, si é necesario”, matiza Amador, quen lembra que, cando hai una práctica de pluriempleo, hai que comunicalo “obrigatoriamente” á Tesouraría Xeral, para que o traslade á segunda empresa e esta chegue a un acordo coa primeira paira controlar que, entre as dúas, non se exceda a base máxima de 2.996,10 euros.