Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Economía doméstica

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Cando o herdeiro é o Estado

Se a relación de posibles herdeiros esgótase, o beneficiario dos bens dun defunto é o Estado, que debe destinar a herdanza a uns fins fixados por lei

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Luns, 03 de Novembro de 2014
img_bancospain hd_

Nin fillos, nin pais, nin cónxuxe, nin irmáns nin sobriños… Cando a relación de posibles herdeiros esgótase, o beneficiario dos bens dun defunto é o Estado. Non é moi habitual, pero sucede. Que ocorre entón? Como se debulla no seguinte artigo, cando herda o Estado, ten a obrigación de asignar un terzo da herdanza a institucións municipais de beneficencia, acción social e profesionais, xa sexan estatais ou privadas; outro terzo destínase a entidades deste tipo de ámbito provincial e o último terzo, a cancelar débeda pública.

Falecer sen herdeiros

Imaxe: Andrés Rueda López

Tras un falecemento, a ausencia de herdeiros pode deberse a que unha persoa morra sen haber testado, a que no seu testamento non dispuxese todos os seus bens nin indicado quen son os herdeiros ou ben a que estes falecesen. Menos habituais, son posibles outros casos, como que a herdanza non se acepte en prazo, que o herdeiro sexa incapaz de suceder, que o testamento non apareza, sexa nulo ou non se inclúa nel a todos os herdeiros forzosos.

Cando o Estado recibe os bens dun falecido, está obrigado a asignar un terzo da herdanza a institucións municipais de beneficencia

Pero para que herde o Estado teñen que darse toda unha serie de circunstancias. A máis importante é que non haxa herdeiros lexítimos ou que se descoñezan. No momento de recibir unha herdanza, os primeiros que teñen dereito a ela son os fillos e os seus descendentes, que a recibirán, segundo especifica a lei, sen discriminación por razón de sexo, idade ou filiación.

Non se distingue entre fillos naturais, adoptados, matrimoniais ou non matrimoniais. Na súa falta, herdan a partes iguais os ascendientes, é dicir, pai e nai. Se os pais non viven, herdan os avós, que son os ascendientes máis próximos en grao. Se viven o catro avós, a herdanza divídese a medias entre ambas as familias. O cónxuxe herda só a falta de descendentes e ascendientes, antes que os irmáns e sobriños. O Estado só pode herdar cando non existe ou non aparece ningunha das persoas a quen traspasar os bens dun falecido que non haxa testado.

Unha herdanza para fins sociais

Cando o Estado recibe legalmente os bens dun falecido, está obrigado a asignar un terzo da herdanza a institucións municipais de beneficencia, acción social e profesionais, tanto públicas como privadas. Debe entregar outro terzo a institucións das mesmas características, pero de ámbito provincial, e o último terzo hao de empregar para cancelar débeda pública, salvo que o Consello de Ministros determine outra aplicación. Estas institucións herdarán sempre a beneficio de inventario. No entanto, para que o Estado poida tomar posesión dos bens herdados, debe realizar unha declaración xudicial instituyéndose como herdeiro.

A lexislación que regula que o Estado herde aprobouse en 1971 para modificar unha norma de 1928. Esta lei suprimiu a Xunta Central Distribuidora de Herdanzas do Estado, que se substituíu por outras de carácter provincial co obxectivo de acelerar a tramitación dos expedientes. A norma establece que “as actuacións para o coñecemento dos dereitos que como herdeiro ab intestato concede ao Estado” iniciaraas a Delegación de Facenda onde o falecido tivese o seu último domicilio. A Delegación correspondente poderá iniciar o expediente por propia iniciativa ou por “denuncia de particulares”.

Denunciar un falecemento

Comunicar un falecemento que deixa patrimonio sen herdeiros dá a posibilidade de cobrar o 10% do que corresponda a Facenda por unha herdanza

Se coñecen algún caso de falecemento que deixe un patrimonio sen herdeiros, todos os funcionarios públicos teñen a obrigación de comunicalo. De non facelo incorrerán en incumprimento legal. A mesma obrigación recae sobre os donos ou arrendatarios da vivenda na que sucedese o falecemento e en quen vivisen co defunto e coñezan o seu deceso. Os administradores e apoderados tamén están obrigados a comunicar un óbito.

O resto de particulares non está obrigado a dar conta dun falecemento, pero en caso de facelo teñen a posibilidade de cobrar o 10% da parte de herdanza que corresponda a Facenda. Para comunicar un deceso sen herdeiros, débese dirixir un escrito á Delegación de Facenda da provincia onde ocorrese a morte. A información debe conter:

  • Explicación sobre quen faleceu e as circunstancias nas que o denunciante tivo coñecemento de tal feito.
  • O domicilio da persoa que morreu.
  • Unha relación do patrimonio que deixa o falecido. Debe comunicar todo canto saiba sobre os bens: onde están, cales son e os nomes de administradores, arrendatarios e propietarios dos mesmos ou de calquera persoa que teña algunha relación con eles.

A herdanza pasa ao Estado

Unha vez que a Delegación de Facenda ten coñecemento de que alguén morreu sen testar, buscará unha relación dos bens propiedade do falecido e as probas dos dereitos que poida ter o Estado á sucesión. Tamén debe comprobar que o denunciante comunicou os datos que coñece da forma en que está obrigado a facelo. Tras solicitar esta información, debe dirixila á Avogacía do Estado, á Dirección Xeral de Patrimonio do Estado. De aquí partirá unha proposta á Dirección Xeral do Contencioso do Estado para cursar instrucións ao Avogado do Estado que corresponda e solicitar que se declare herdeiro ao Estado.

Cando un xuíz ten coñecemento dun falecemento sen herdeiros, debe citar ao Avogado do Estado, a quen comunicará calquera demanda para recibir a herdanza. Sen coñecemento do Avogado do Estado tampouco se pode declarar nula ou inválida unha petición para ser considerado herdeiro.

Unha vez que se declara ao Estado como herdeiro lexítimo, a Delegación de Facenda solicita ao xuíz a entrega dos bens. Na acta de entrega dos mesmos debe constar o inventario, a relación de títulos dos bens e dereitos e todos os documentos que existan no xulgado relacionados coa herdanza. Poden aparecer bens ou dereitos para os que haxa que facer un inventario adicional e hai a posibilidade de ter que declarar a exclusión de bens que non debían constar na lista.

Cando a Delegación de Facenda recibe os bens, dá conta á Deputación Provincial e ao concello do último domicilio do falecido, desde onde se remitirá á Xunta Provincial Distribuidora de Herdanzas do Estado. É entón cando se publica no Boletín Oficial da provincia un anuncio para que as institucións que consideren que teñen dereito á herdanza pidan que se lles adxudique. Contan cun prazo dun mes. Mentres tanto, a Delegación de Facenda debe conservar de forma adecuada os bens, inscribir os inmobles no Rexistro da Propiedade e depositar o diñeiro e os títulos e accións na Caixa Xeral de Depósitos.

Persoas falecidas no estranxeiro

O Estado recibe tamén bens de cidadáns españois que morren no estranxeiro, con domicilio en España, sen facer testamento. A explicación atópase na lexislación nacional, xa que o Código Civil do noso país obriga a que a declaración de herdeiros dunha persoa falecida nesas circunstancias realícese en España. Os bancos, ademais, non están obrigados a buscar aos herdeiros das contas abandonadas, polo que se o diñeiro non se reclama, aos 10 anos da morte os bens deben entregarse ao Estado.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións