Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Canto debe cotizar un autónomo

As prestacións ás que ten dereito calcúlanse sobre a base do diñeiro que se cotiza mensualmente
Por Rosa Cuevas 26 de Novembro de 2008
Img agenda electronica
Imagen: Piotr Bizior

Límites máximos e mínimos

Cando se é autónomo -e máis nos primeiros anos de actividade nos que a xubilación se ve moi afastada- préstase pouca atención á cantidade de diñeiro que se cotiza á Seguridade Social. En moitos casos, o que busca o profesional por conta propia é pagar a cota mensual máis baixa, sen caer na conta de que non só afectará o cómputo da súa pensión senón que tamén o fará ás posibles prestacións por incapacidade que pode solicitar ao longo da súa vida profesional.

O traballador autónomo está obrigado a cotizar desde o primeiro día do mes no que inicia a súa actividade laboral, e ata que esta finalice. De feito, debe cotizar mesmo durante as situacións de incapacidade temporal, risco durante o embarazo e a lactación natural, así como nos períodos de descaso por maternidade ou paternidade. A obrigación termina o último día do mes en que o traballador autónomo finaliza a súa actividade por conta propia, a condición de que comunique a súa baixa dentro dun prazo. Se non avisa á Tesouraría Xeral da Seguridade Social, segue obrigado a cotizar até o último día do mes de comunicación da baixa. Por iso, é moi importante que o autónomo non esqueza notificar, dentro dos seis días naturais seguintes ao cesamento da súa actividade, o desexo de darse de baixa no Réxime Especial de Traballadores Autónomos (RETA).

O autónomo está obrigado a cotizar desde o primeiro día do mes no que inicia a súa actividade ata que esta finalice

Agora ben, cal é a cantidade de diñeiro pola que o autónomo cotiza? O traballador no momento en que tramita a súa alta no RETA elixe a base de cotización entre uns límites mínimos e máximos que a Seguridade Social establece paira cada exercicio anual. En concreto, paira este ano a base mínima é de 817,20 euros e a máxima de 3.074,10. Pola súa banda, os traballadores autónomos que a 1 de xaneiro de 2008 teñan cumprida a idade de 50 ou máis anos poden elixir entre unha base mínima de 859,50 euros ao mes e un máximo de 1.601,40 euros mensuais, salvo que se trate do cónxuxe sobrevivente do titular dun negocio ou una actividade laboral que, como consecuencia do falecemento da súa parella, teña que porse á fronte do mesmo e darse de alta no RETA con 45 ou máis anos; nestes casos a base mínima é de 817,20 euros e a máxima 1.601,40 euros ao mes. Desta maneira, os autónomos que se achegan á idade de xubilación atópanse cunhas bases de cotización máximas menores que as do resto de traballadores por conta propia. Con iso, téntase facer fronte a condutas fraudulentas de quen buscan “comprarse una pensión”.

Una vez decidida a base de cotización, aplícase o tipo, un coeficiente do 29,80% sobre a mesma salvo que o traballador estea pluriempleado e non teña que cotizar pola protección en caso de incapacidade temporal, neste aplicaráselle un tipo do 26,50%. É así porque, desde o 1 de xaneiro de 2008, os traballadores que se dean de alta no RETA están obrigados a cotizar pola incapacidade temporal derivada de enfermidades comúns, a diferenza do que ocorría anos atrás cando a cotización por estas continxencias non era obrigatoria.

A cultura de cotizar o mínimo

Da aplicación do tipo de cotización á base elixida nace o importe das cotas mensuais que os autónomos deben ingresar na Seguridade Social. Así, un traballador que opte pola base mínima (817,20 euros) e polo tipo de cotización que inclúe a protección polas enfermidades comúns (29,80%) debe pagar 243,52 euros cada mes.

A Seguridade Social estima que dos 2.185.367 de traballadores inscritos nos diferentes réximes por conta propia, o 85% non supera a base mínima de cotización. A porcentaxe ascende até o 91% cando a idade é inferior aos 50 anos, e até o 96,5% naqueles que levan menos tempo afiliados. Pola contra, os maiores de 50 anos presentan una tendencia de cotización un tanto distinta: o 29% cotiza por unha base superior á mínima. Paira Lorenzo Amor, presidente da Federación Nacional de Asociacións de Traballadores Autónomos (ATA), a infracotización prodúcese, en moitas ocasións, pola falta de coñecemento e de conciencia. Durante moito tempo, cando un autónomo tramitaba a súa alta en calquera oficina da Seguridade Social “dábase por feito que a cotización sería a mínima”, segundo indica.

O traballador debe adecuar a base de cotización aos ingresos que recibe polo desenvolvemento da súa actividade

A base de cotización media dos autónomos españois rolda os 880 euros, una cifra que non corresponde ao límite mínimo pero que só o supera en 60 euros. E é que tal e como sinala Salvador Reyna, secretario xeral da Unión de Profesionais e Traballadores Autónomos de España (UPTA), estendeuse a crenza de que só se cotiza paira as pensións de xubilación, obviando que a base condiciona tamén o importe que se vai a recibir en caso de incapacidade ou “baixa” temporal. Ambas as organizacións coinciden en que o traballador autónomo debe adecuar e adaptar a base de cotización aos ingresos que recibe polo desenvolvemento da súa actividade. É dicir, tanto recibes, tanto cotizas.

Cambiar a base de cotización

Cambiar a base de cotizaciónNo entanto, tamén hai grandes grupos dentro dos autónomos que cotizan por encima dos seus salarios -os que ingresan mensualmente una cifra que está entre os 800 e os 900 euros, e cotizan por case 818 euros- e que por iso, é máis que razoable que se acollan á base mínima. Os mozos, os novos autónomos e os inmigrantes son un exemplo desta situación.

Por todo iso, o Sistema da Seguridade Social brinda a oportunidade de cambiar a base de cotización. Até fai moi pouco, o cambio tan só podíase facer unha vez ao ano. Con todo, neste momento un traballador pode “tocar” a súa base de cotización en dúas ocasións: antes do día 1 de abril, con efectos desde o 1 de xullo seguinte, e antes do 1 de outubro, con efectos a partir do 1 de xaneiro do ano próximo. Paira iso, débese elixir una cifra, comprendida dentro do mínimo e máximo, de entre unhas 20 que establece a norma paira facilitar o trámite. Os cambios na base de cotización débense solicitar na Dirección Provincial da Tesouraría Xeral da Seguridade Social, ou través da Oficina Virtual da que dispón na súa web (www.seg-social.es).

Até alcanzar os 50 anos, o traballador por conta propia pode aumentar ou diminuír a súa base de cotización á súa antollo. No entanto, a capacidade de elección limítase una vez superada esta idade, paira evitar que os traballadores que se atopen preto da xubilación coticen polas mesmas bases máximas establecidas paira o resto dos autónomos.

As pensións: disparidade de cifras

A pesar das últimas reformas introducidas que buscaban equipar o RETA co Réxime Xeral de Traballadores, o certo é que os autónomos continúan queixándose debido a que as prestacións que reciben son menores que as dos traballadores por conta allea. De feito, un informe elaborado pola Federación Nacional de Asociacións de Traballadores Autónomos (ATA) reafirma que todos os tipos de pensións que teñen os autónomos (incapacidade permanente, xubilación, viuvez, orfandade e favor familiar) son inferiores á pensión media do resto do sistema da Seguridade Social e do Réxime Xeral. Desta maneira, a pensión media dun autónomo xubilado é de 555,30 euros, cifra moi afastada dos 1.020,59 euros que percibe de media un xubilado do Réxime Xeral, o que supón que a pensión por xubilación dun autónomo é un 45,59% inferior á dun traballador por conta allea.

A pensión por xubilación dun autónomo é un 45,59% inferior á dun traballador por conta allea

Os datos estatísticos que recollen as mutuas laborais conclúen que os traballadores autónomos piden menos a “baixa” que aqueles que traballan por conta allea ou son asalariados. Con todo, tamén sinalan que cando estas teñen lugar dilátanse moito no tempo. Cando un autónomo padece una enfermidade común a Seguridade Social dálle cobertura desde o cuarto día e dereito a cobrar o 60% da súa base de cotización; esta porcentaxe cambia cando o período de baixa alárgase, e a partir do vixésimo primeiro día o traballador por conta propia pasa a cobrar o 75%.

Así, se o autónomo ten a base de cotización mínima cobrará de “baixa” 490,32 euros; e deberá achegar 243,52 de cota mensual, xa que a pesar de que se atopa nunha situación de incapacidade temporal a obrigación de cotizar mantense en todo momento.