Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Economía doméstica

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Como xestionar co banco os produtos financeiros herdados

A morte do titular dunha conta outorga aos seus herdeiros todos os dereitos e obrigacións que correspondían ao falecido

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Martes, 01 de Novembro de 2011
img_reunion trabajo

Nos últimos anos, a esperanza de vida en España incrementouse de maneira apreciable e en 2010 situouse nos 78,9 anos para os homes e en 84,9 anos para as mulleres, tal e como reflicte o estudo de Indicadores Demográficos Básicos do Instituto Nacional de Estatística (INE). A pesar diso, ata agosto de 2011 rexistráronse en España 177.602 defuncións, segundo os datos do Índice Nacional de Defuncións, que publica o Ministerio de Sanidade, Política Social e Igualdade. Por iso, convén saber que cando falece unha persoa, os seus bens e as súas débedas, se os ten, recíbenos os herdeiros que sinale o seu último testamento ou, en ausencia de leste, o que dispoña a lei. Con todo, hai que xestionar unha serie de trámites para que os haberes que figuran a nome do falecido pasen a nome dos herdeiros. Ata que isto non se realice, non se pode vender ningún dos bens do defunto e, a miúdo, tampouco se pode retirar o diñeiro aforrado nos bancos ao seu nome.

A documentación que se debe entregar tras herdar

As entidades bancarias tardan ao redor dun mes en realizar os cambios de titularidade das contas

En caso de falecemento do titular dunha conta bancaria, as entidades financeiras deben asegurarse de que quen pretenden dispor dos fondos do defunto son os seus herdeiros. Para iso, co propósito de determinar a quen debe facilitarse información sobre as posicións que mantiña o causante no momento do falecemento, os bancos solicitan destes unha serie de documentos que acreditan a súa condición de herdeiros.

Imaxe: carl dwyer

A documentación necesaria, que os herdeiros do cliente dun banco que faleceu deben entregar na entidade para poder dispor dos seus depósitos, é a seguinte:

  • O Certificado de Defunción expedido polo Rexistro Civil da localidade onde tivo lugar o falecemento (aínda que sexa un lugar distinto do domicilio habitual do causante). O Rexistro Civil sitúase nos Xulgados ou no Concello de cada localidade.

  • O Certificado de Últimas Vontades expedido polo Rexistro Xeral de Actos de Última Vontade (dependente do Ministerio de Xustiza). Non se pode solicitar a certificación do Rexistro de Últimas Vontades ata que transcorresen, polo menos, 15 días hábiles desde a morte da persoa. Se o falecido outorgou testamento xusto antes de morrer, dá tempo a que se consigne neste Rexistro.

  • Segundo o que resulte do Certificado de Últimas Vontades:

    1. Se o falecido fixo testamento: unha copia autorizada do último testamento outorgado.

    2. Cando o causante non outorgou testamento: se os herdeiros son o cónxuxe viúvo, os ascendientes ou os descendentes, realízase a Declaración de Herdeiros abintestato, por medio da acta de notoriedade, que se obtén ante un notario da localidade onde se rexistrou o falecemento.

      Tras a declaración de dúas testemuñas e comprobada a documentación que se achega, na acta de notoriedade, ditamínase que os familiares son os lexítimos herdeiros dos bens do defunto. O notario expide unha copia da acta e realiza a partición da herdanza pasados 20 días hábiles desde a firma. O custo aproximado desta acta notarial oscila entre 150 e 300 euros.

      No caso de que os herdeiros sexan outros familiares (como irmáns, sobriños, etc.) procédese ao auto xudicial de declaración de herdeiros, que se obtén no xulgado. Se o valor dos bens da herdanza supera os 2.400 euros, necesítase a intervención dun letrado.


  • A Liquidación do Imposto de Sucesións
    , onde se recolle a relación de haberes (inventario) presentada a Facenda, que debe incluír os bens depositados nos bancos, e a Carta de Pago ou a Declaración de Exención ou prescrición deste imposto. A entidade pode esixir aos herdeiros o xustificante do pago do Imposto sobre Sucesións ou a exención do mesmo.

    Este documento é primordial para o banco, xa que as entidades financeiras son responsables subsidiarias do pago deste imposto (Artigo 8 da Lei 29/1987, de 18 de decembro, do Imposto sobre Sucesións e Doazóns).

  • Os Documentos de Aceptación e de Partición e Adxudicación da Herdanza. Son as instrucións de repartición (subscritas por todos os herdeiros e, no seu caso, o cónxuxe viúvo) dos bens depositados en cada entidade bancaria. Poden ser:

    1. A Escritura Pública de Aceptación e Adxudicación de Herdanza.

    2. Un Documento Particional privado, de acordo co Testamento ou coa Declaración de Herdeiros, asinado por todos os herdeiros ou ben polos seus representantes.

  • No caso de que o falecido tivese depósitos de cotitularidad con outros non herdeiros, necesítase un Escrito de Conformidade (dos outros cotitulares) á porcentaxe que se lles atribuíu, pola súa condición de titulares, nos bens depositados nos bancos que formen parte da herdanza.

Que información debe dar a entidade

Unha vez acreditada ante o banco a condición de herdeiros, hai que concretar a información que as entidades teñen que facilitar. De acordo co artigo 661 do Código Civil, os herdeiros suceden ao defunto polo só feito da súa morte en todos os seus dereitos e obrigacións.

Nunha conta conxunta, o falecemento dun titular leva implícito o bloqueo da conta

Segundo o artigo 659 do Código Civil, os herdeiros deben exercer os seus dereitos nas mesmas condicións que o falecido e están lexitimados para obter a mesma información que a entidade bancaria houbese facilitado ao titular en vida.

Por iso, as entidades están obrigadas a facilitar aos herdeiros dos seus clientes a información requirida que se refire a:

  • As posicións do causante á data do falecemento. Esta é a información máis demandada porque resulta imprescindible para determinar o caudal hereditario. A entidade emite o certificado de posicións que o falecido mantiña nesa data.

  • Os movementos que houbo na conta con posterioridade á data da defunción. Os herdeiros poden querer coñecer os cargos feitos na conta por outros cotitulares vivos, os adeudos por recibos domiciliados, etc.

  • Os movementos que se rexistraron na conta con anterioridade á data do falecemento. Hai que ter en conta que estas solicitudes de información han de concretarse e non poden referirse a períodos indeterminados ou moi prolongados no tempo.

Como se dispón das contas herdadas

Nas contas de titularidade única e nas de titularidade plural, cando se rexistra o falecemento do titular, os herdeiros teñen que acreditar ante a entidade o dereito á adxudicación dos bens concretos. Para iso, a entidade bancaria pode esixir a documentación que xustifique a aceptación, partición e adxudicación de bens, que debe formalizarse no documento notarial ou nun documento privado, sempre que este último estea asinado por todos os herdeiros ou os seus representantes e leve a cabo o recoñecemento de firmas.

Liquidar o Imposto de Sucesións é primordial, xa que as entidades son responsables subsidiarias do pago deste imposto

Nas contas de titularidade plural, convén ter en consideración que cando un cotitular oponse de modo expreso a que se facilite información sobre os movementos anteriores ao falecemento doutro cotitular, hai que conciliar o dereito de información do herdeiro coa lei de protección de datos de carácter persoal. Nestes casos, se non hai un pronunciamento xudicial, a entidade bancaria pode negarse a facilitar información pola cautela coa que debe actuar cando hai conflito entre os dereitos de distintas persoas (herdeiros ou outros cotitulares).

As entidades bancarias, antes da adxudicación da herdanza, poden admitir certas disposicións singulares cando:

  1. Estas disposicións están autorizadas de maneira expresa por todos os herdeiros.
  2. Son gastos referidos ao enterro ou funeral habilitados por lei.

  3. Refírense a operacións ordenadas en vida do titular, que impliquen o mantemento do caudal hereditario. Entre estas pódense incluír as domiciliacións de recibos, impostos, seguros, etc., cuxa devolución podería supor recargas.

En caso de conta solidaria ou indistinta, cuxo réxime de disposición é solidario, calquera dos cotitulares pode dispor dela coma se fose o único titular. A entidade está obrigada, se falece un dos titulares indistintos, a atender calquera orde de disposición asinada polos sobrevivientes xa que a solidariedade activa, baseada na confianza recíproca de quen constituíron a conta, non desaparece coa morte dun dos cotitulares.

Estas contas son moi problemáticas tras o falecemento dun titular e, por iso, cada vez son máis frecuentes as previsións contractuais. No caso de que haxa desconformidade entre os interesados, prevese mesmo que a entidade poida inmobilizar o saldo ou consignalo.

Nunha conta mancomunada ou conxunta é imprescindible que todos os titulares asinen o consentimento para efectuar reintegros ou dispor do seu saldo. Ademais, substitúese a vontade do titular causante pola de todos os seus herdeiros. Por iso, a defunción dun dos titulares leva implícita a paralización ou o bloqueo da conta ata que se resolva a testamentaría do causante.

Os prazos para tramitar as testamentarías

Aínda que non hai un prazo predeterminado para a tramitación das testamentarías dos seus clientes, as entidades bancarias deben actuar coa máxima dilixencia e sen demoras innecesarias na entrega dos bens ou no cambio de titularidade para protexer os intereses dos herdeiros.

A entidade debe informar os movementos anteriores e posteriores á data de defunción

É habitual que os bancos tarden ao redor dun mes en realizar os cambios de titularidade das contas. Ademais, non hai prazo para proceder á partición da herdanza. Os herdeiros, por decisión conxunta, poden manter a herdanza indivisa, e mesmo, aínda que esta práctica sexa pouco frecuente, o testador pode impor a indivisión durante certo tempo, sen prexuízo das lexítimas.

Con todo, si hai un prazo de seis meses desde a morte do causante, prorrogable a un ano, para realizar a correspondente declaración para o pago do Imposto de Sucesións. Esta circunstancia condiciona os prazos en que se practica a partición.

Aceptar unha herdanza

Hai que ter en conta que ninguén está obrigado a aceptar unha herdanza, xa que non só hérdase o activo, senón tamén o pasivo. O herdeiro recibe os bens da herdanza, pero tamén responde cos seus propios bens das débedas da mesma. Se estas exceden o activo, o herdeiro pode rexeitar a herdanza ou aceptala a beneficio de inventario.

Esta fórmula, que debe realizarse ante notario ou de maneira xudicial, supón que só se responde das débedas co valor dos haberes da herdanza. Para iso, faise un inventario xudicial dos bens, procédese ao pago de todas as débedas e das cargas mediante a venda deses bens, se fose preciso. Só o remanente dos bens, se queda algo unha vez satisfeitas todas as obrigacións, repártese entre os herdeiros.

Como a limitación da responsabilidade só afecta a quen aceptaron a herdanza a beneficio de inventario, é conveniente que todos os herdeiros adopten a mesma fórmula.

Obter información sobre as contas dun falecido

No Banco de España non hai ningún rexistro das contas bancarias que manteñen os clientes das entidades de crédito. Con todo, un herdeiro pódese dirixir á Axencia Estatal da Administración Tributaria.

Alí debe acreditar a súa condición de herdeiro, para solicitar datos sobre os rendementos financeiros que se lle puideron imputar á persoa falecida nos últimos exercicios fiscais e que deben comunicarse a Facenda polas entidades nas que tivese contas. Desta forma, pódese pescudar en que entidades bancarias tivo contas o titular falecido.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións