Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Economía doméstica

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Compénsame ir a xuízo? O custo dun proceso xudicial

Se se perde, hai que abonar ao gañador as costas que lle supuxo o procedemento

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 14deXullode2011

De todos é sabido que “máis vale un mal acordo, que un bo xuízo”. Con todo, cando as cousas se tuercen, a miúdo non queda máis remedio que acudir aos tribunais. Por iso, convén coñecer a canto pode ascender o custo dun proceso xudicial para sopesar se procede embarcarse nel. E non é unha cuestión baladí, xa que a parte perdedora debe abonar ao gañador as costas que lle supuxo o procedemento, aínda que dispón de 10 días hábiles para impugnar a sentenza e de 20 días para pagar as costas.

Que son as costas dun proceso xudicial

Cando se acode aos tribunais, en principio, cada parte en litixio debe abonar os gastos que xera a defensa dos seus intereses no xuízo. En España, a administración de xustiza é gratuíta e non hai taxas nin tributos polo uso deste servizo. Con todo, todos os xuízos implican determinados custos que, polo xeral, anticipa cada parte interesada. As costas son, por tanto, certos gastos que se orixinan durante a tramitación dun procedemento xudicial.

Segundo a Lei de Enjuiciamiento Civil (LEC), só considéranse costas os seguintes conceptos:

  • Os honorarios do avogado (minuta) e do procurador (arancel).
  • As retribucións aos peritos, expertos e demais persoas que interviñesen no proceso.
  • Os depósitos necesarios para a presentación de recursos.
  • Os dereitos arancelarios que deban abonarse para o bo desenvolvemento do proceso (gastos de notario).
  • Os custos orixinados pola inserción de anuncios ou edictos que teñan que publicarse durante a tramitación do procedemento.
  • As copias, certificacións, notas, testemuños e documentos que se soliciten aos Rexistros Públicos, salvo que os reclame directamente o xulgado (neste caso, son gratuítos).

Os avogados, peritos e demais profesionais e funcionarios que non están suxeitos a arancel fixan os seus honorarios de acordo ás normas reguladoras do seu estatuto profesional, axudados por unhas escalas. Estes baremos poden consultarse nos Colexios de Avogados e de Procuradores da cidade onde se realice o xuízo.

A condena en costas

Ao finalizar o proceso xudicial, o tribunal decide quen ha de soportar os gastos. É o que se denomina a condena en costas, que se rexe conforme ao criterio de quen “perde, paga”. A sentenza que pon fin ao proceso impón ao perdedor a obrigación de abonar ao gañador as costas que lle orixinou tramitar ese procedemento.

En ocasións, nas sentenzas figuran expresións como “cada parte abonará as costas causadas á súa instancia e as comúns por metade” ou ben, “sen facer especial pronunciamento en costas”. Isto significa que cada parte asume os seus propios gastos, sen importar quen gañase o xuízo.

Non é habitual condenar en costas:

  • Nos procedementos do contencioso administrativo.

  • Nos xuízos laborais.

  • Nos procedementos de familia (separacións, divorcios, modificación de medidas…).

  • En ningún caso imponse as costas ao Ministerio Fiscal nos procesos nos que intervén como parte.

Hai 10 días hábiles para impugnar a sentenza e 20 para abonar as costas

Para o seu pago establécese un límite cuantitativo:

  • Da partida que corresponde a honorarios de avogados e demais profesionais, que non estean suxeitos a tarifa ou arancel, o perdedor debe abonar unha cantidade que non excederá da terceira parte da contía do proceso.

  • As pretensións inestimables (cando non se pode determinar a contía do preito) valóranse en 18.000 euros, salvo que o Tribunal dispoña outra cousa, debido á complexidade do asunto.

Pero hai excepcións: este límite non se aplica cando o tribunal declara que o litigante vencido actuou con temeridade ou cando se aprecia que o caso xera dúbidas. Neste último suposto, cada cal pagará as costas causadas á súa instancia e as comúns por metade. Para obter máis información sobre a condena en costas pódense consultar os artigos 394 ao 398 da Lei de Enjuiciamiento Civil.

Que conceptos inclúen

O mecanismo que se utiliza para solicitar o pago das costas denomínase a tasación de costas. Iníciase a través da solicitude que formulan o avogado e o procurador que interviñeron no xuízo e nela inclúen as súas minutas e as facturas que xustifican os gastos (de profesionais ou por servizos) do procedemento. A tasación das costas dun proceso xudicial vén regulada nos artigos 241 ao 246 da Lei de Enjuiciamiento Civil.

Nas costas pódense incluír os honorarios de avogados que superen os límites fixados

A tasación de costas realízaa o secretario xudicial, quen despois de examinar as partidas pode non incluír os escritos e actuacións que sexan inútiles ou superfluas para o xuízo en si e ignorar as minutas que non se expresen con detalle ou que non estean xustificadas. Tampouco se poden incluír os honorarios de avogados e demais profesionais que superen os límites establecidos.

Pódese impugnar

O pago das costas procesuais ha de facerse mediante transferencia bancaria a unhas contas de depósitos que os xulgados teñen destinadas para iso. O xulgado é quen se encarga de pagar aos avogados.

O importe máximo da condena en costas será unha cantidade que non exceda dun terzo da contía do procedemento. Ao condenado comunícaselle o importe ao que ascenden as costas para que, se non está conforme, impúgneo. A parte perdedora dispón de 10 días hábiles para impugnar.

Os motivos que se poden alegar na impugnación son de dous tipos:

  • O condenado cre que as costas son excesivas. Os honorarios presentados polos profesionais que interviñeron están por encima dos aranceis dos seus respectivos colexios ou non responden o traballo efectuado.

  • O perdedor considera que as costas son indebidas. Pódense incluír partidas de gastos que non teñen o carácter de costas do xuízo.

A impugnación da tasación de costas resólvese mediante un auto do tribunal polo que se determina a cantidade que debe pagar o condenado. Dáselle un prazo de 20 días hábiles para que as abone de forma voluntaria. Se transcorrido este tempo non pagou, o avogado da parte gañadora solicita unha execución de costas. Desde este momento, pódese iniciar contra o debedor a vía de prema ou de execución sobre os seus bens, o que podería levar un embargo dos bens do condenado.

Convén saber que as costas se ocasionan en cada proceso xudicial

As costas ocasiónanse en cada proceso xudicial: se se interpón un recurso de apelación, a sentenza que pon fin a leste pode conter, á súa vez, unha nova condena en costas derivada da tramitación do recurso de apelación.

Desestimiento e violación

O demandante pode desistir ou renunciar a continuar coa tramitación do procedemento en calquera momento, sempre que non se ditou sentenza. Respecto ao pago das costas, hai que distinguir dúas situacións:

  • Se o desistimiento é consentido polo demandado, non se condenará en costas a ningún dos litigantes.

  • Se, pola contra, o demandado non acepta o desistimiento, o demandante será quen deba pagar as costas procesuais.

A violación consiste en que o demandado recoñece que a outra parte ten razón. Neste caso, poden suceder dúas cousas:

  • Se o demandado achándase antes de contestar á demanda, non será condenado en costas, salvo que o xuíz considere que actuou con mala fe (se xa se lle reclamou a débeda ou se tentou a conciliación xudicial).

  • Se a violación realízase despois de contestar á demanda, si será condenado a abonar as costas do procedemento.

A asistencia xurídica gratuíta

A asistencia xurídica gratuíta en España é un dereito dos cidadáns que proben que non contan con suficientes medios económicos para acudir a un proceso xudicial. Así o establece a Constitución Española, no seu artigo 119: “A xustiza será gratuíta para quen acrediten insuficiencia de recursos para litigar”.

Considérase que carecen de medios para litigar as persoas físicas cuxos recursos e ingresos económicos, computados cada ano por todos os conceptos e por unidade familiar, non superen o dobre do salario mínimo interprofesional vixente no momento de efectuar a solicitude. Para este ano 2011, o Salario Mínimo Interprofesional é de 641,40 euros ao mes.

Este dereito supón que quen o goza non ten que pagar os seguintes custos:

  1. O asesoramento xurídico previo.
  2. Honorarios de avogado e procurador.
  3. Custos derivados da publicación de anuncios en xornais oficiais.
  4. Depósitos necesarios para interposición de determinados recursos.
  5. Retribucións dos expertos ou peritos.
  6. Ten unha diminución do 80% nas actas notariais e as certificacións dos rexistros da propiedade e mercantil.

No caso dos litixios transfronteirizos, no ámbito da UE, inclúense os servizos de interpretación, tradución de documentos e desprazamento, cando a presenza persoal estímese necesaria polo tribunal.

A asistencia xurídica gratuíta pode recibirse en todo tipo de procedementos, contenciosos ou non, cuxa contía exceda de 900 euros, e alcanza a todos os trámites, aos recursos que se interpoñan e á execución das resolucións xudiciais.

En procedementos de contía inferior, nos que non é preceptiva a intervención de avogado e procurador, tamén se pode solicitar a asistencia xurídica gratuíta cando a outra parte faga uso destes profesionais ou se o xuíz ou tribunal ordénao de maneira expresa para garantir a igualdade entre as partes.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións