Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Cotizacións na Unión Europea, recoñécense?

Cada país europeo en que estivo asegurado un traballador durante un ano como mínimo, deberá pagar una pensión de xubilación cando o traballador alcance a idade de xubilación
Por Carlos Astorelli 4 de Setembro de 2007

A libre circulación de traballadores na Unión Europea (UE) garante que non se perdan achéguelos á seguridade social realizados nos países membro. No entanto, paira solicitar a pensión é necesario acollerse á lexislación e as condicións do país en que se realice o trámite. Convén saber, ademais, que os períodos de cotización no estranxeiro, ademais de pagarse de maneira proporcional -sempre que sexan de máis dun ano-, téñense en contan paira completar o tempo de cotización mínimo esixido paira acceder ao alta que, en España, é de 15 anos.

Norma comunitaria en materia de xubilación

Norma comunitaria en materia de xubilación

Os regulamentos comunitarios en materia de Seguridade Social son aplicables en España desde 1986. A súa principal función é a de coordinar os sistemas de Seguridade Social nacionais cos doutros Estados membro da UE co fin de garantir a vixencia das achegas e cotizacións realizadas polo traballador. Desta maneira, independentemente do lugar no que traballe e cotizado una persoa, estará habilitada -baixo as condicións legais de cada país- a recibir prestacións económicas por enfermidade e maternidade, invalidez, vellez, supervivencia, accidentes de traballo e enfermidades profesionais, etc.

Os países que comprenden eses regulamentos comunitarios son os 27 da UE, aos que se suman os países pertencentes ao Espazo Económico Europeo (EEE) (Islandia, Liechtenstein e Noruega) e Suíza, que ten acordo de libre circulación de traballadores coa UE.

No referente á pensión de xubilación, alí establécese que:

  • Cada país en que estivo asegurado un traballador durante un ano como mínimo, deberá pagar una pensión de xubilación cando o traballador en cuestión alcance a idade de xubilación.
  • Esta pensión pagarase proporcionalmente ao período cotizado: si traballou durante moito tempo, cobrará una pensión elevada, e si unicamente fíxoo dous anos, una máis baixa.
  • Si a cantidade de anos que cotizou una persoa no país onde tramita a pensión de xubilación non lle basta paira acceder ao beneficio, sumaranse os períodos cotizados noutros países. Isto denomínase ‘totalización’.
  • A pensión pagaráselle independentemente do país da UE ou do EEE onde resida, de modo que non se poderá reducir, modificar ou suspender una pensión.

Desta maneira, si un español está asegurado en España, e traballou e estivo asegurado noutro ou outros Estados membro tramitando a pensión no seu propio país, as condicións de acceso ao beneficio serán as do INSS español, pero a cantidade total da xubilación verase incrementada polo pago produto doutras cotizacións. Esta xestión nos organismos de Seguridade Social estranxeiros realízaa o INSS no momento de tramitar a xubilación española.

Depende do Instituto Nacional da Seguridade Social

Una vez que chega o momento de xubilarse, o trámite paira aqueles que traballaron fóra de España algún tempo é o mesmo que paira quen cumpriron toda a súa vida laboral no país, aínda que cunha solicitude de pensión específica paira estes casos.

Alí, o futuro xubilado deberá completar os seus datos persoais e os dos seus empleadores, outros específicos do país ou países onde traballou (como número de cartón de cotización, domicilio ou impostos pagos) e presentar esta documentación. Isto pódeo facer de maneira persoal o solicitante, o seu representante legal ou o da empresa na que finaliza a súa traxectoria laboral, nos Centros de Atención e Información do Instituto Nacional da Seguridade Social (INSS).

A xestión paira o recoñecemento dos anos de cotización efectúaa o INSS co organismo homólogo do país concreto, e o tempo que tarde todo o proceso dependerá de cada caso particular. O grao de informatización dos organismos inflúe bastante e, aínda que non se pode xeneralizar convén advertir de que nalgúns casos pódese tardar até nove meses en conseguir o ‘visto e prace’.

“Cando os datos que trae o traballador son moi difusos, o trámite é máis complexo porque a procura no outro país demora máis”, aseguran desde o Servizo Central do INSS. Neste sentido, a achega que pode facer o traballador é ter toda a documentación ordenada paira non dilatar o trámite. “De todos os xeitos, os tempos de xestión das pensións sempre son máis longos que cando una persoa actúa soa en España”, aclara o INSS.O problema é que se o período de cotización no estranxeiro é necesario paira chegar ao mínimo requirido, a pensión non será outorgada ata que responda o organismo do país en cuestión, co cal o traballador non cobrará até ese momento.

Condicións e períodos de cotización

As condicións paira outorgar una pensión son sempre as que impón cada Estado membro, salvo que non respecte o estipulado nos regulamentos comunitarios. Isto quere dicir que paira un caso en que se cotizou seis meses nun país, os regulamentos non establecen obrigatoriedade de pagar pensión, pero só se a lei dese país non contempla o pago de xubilación con seis meses cotizados. “Francia cun trimestre traballado paga pensión. Entón deberá pagar o proporcional no caso dun xubilado que sume ás súas cotizacións en España as realizadas neste país a partir dos tres meses”, aclaran desde o Servizo Central do INSS.

No lado oposto: se se considera un país da UE que non paga pensión de xubilación con menos de dous anos cotizados, deberá facelo de todos os xeitos sumando todos os anos que o traballador estea asegurado en cada Estado membro (totalización) e pagando a parte proporcional correspondente ao seu país.

Non ocorre o mesmo coa idade mínima de xubilación: a pesar de que o período cotizado nun país da UE conte paira os anos mínimos de cotización, o beneficiado non comezará a cobrar a parte proporcional ata que cumpra a idade mínima estipulada na lexislación dese país. É dicir que se un español xubílase con 20 anos de cotización en España aos 65 anos, dous dos cales transcorreron nun país da UE, comezará a cobrar o proporcional da súa pensión dese país á idade que determine a normativa dese país.

Como se realiza o cálculo

Cando un traballador conta con períodos de seguro en distintos países, a Seguridade Social de cada país calcula e liquida as prestacións. Poñamos o exemplo dun traballador que se xubila en España, con 20 anos de cotización, dúas dos cales transcorreron en Alemaña. A lexislación española terá en conta os dous anos de cotización a efectos de computar a cantidade total de anos, e pagará o que corresponda por 18.

Una vez acreditados os anos por parte da Seguridade Social alemá, esta deberá realizar a seguinte operación:

  • Calculará a pensión nacional segundo a súa lexislación interna por dous anos. Isto daralle un valor mensual a pagar (X).
  • Despois calculará ‘totalizando’, é dicir, sumando todos os períodos cotizados en todos os países, e sacando o proporcional que lle corresponda pagar por dous anos, o que lle dará un valor (E).
  • Por último comparará X e E, e recoñecerá o valor máis elevado. Iso é o que pagará ao traballador cada mes.

Acordo con Alemaña

Recentemente asinouse un acordo con Alemaña de libre acceso aos datos, o que podería axilizar as futuras pensións dos máis de 83.000 maiores de 18 anos que viven alí actualmente. Só o pasado ano, 15.079 persoas solicitaron una pensión en España declarando traballar e cotizado durante un tempo en Alemaña. O acordo consiste na posibilidade de acceso inmediato á base de datos alemá por parte do INSS español.

Aínda que este é un paso na axilización dos trámites, o acceso aos datos non implica o recoñecemento das cotizacións. “Poderemos achegar na solicitude a Alemaña os resultados da procura, co que será máis fácil paira Alemaña o trámite, pero de todas as maneiras hai que esperar a que manden a certificación”, matizan desde a Seguridade Social.