Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Créditos paira inmigrantes en crises

Bancos e caixas ofrecen financiamento específico paira os estranxeiros residentes en España con condicións menos gravosas
Por Marta Molina 6 de Xullo de 2009
Img permiso residencia

A morosidade é máis elevada entre os inmigrantes. Vítimas preferentes dos chamados créditos rápidos, os estranxeiros residentes en España tamén se hipotecaron até o límite pola vía convencional paira adquirir una vivenda en España -dados os até agora altos prezos do aluguer-, outra no seu país de orixe, sufragar os estudos dos fillos e abonar as facturas médicas dos seus maiores en países onde os seguros privados constitúen moitas veces a única opción fiable. Castigados polo paro e a falta de crédito, buscan solucións en bancos e caixas que lles ofrecen una financiamento específico con condicións menos gravosas.

Cercados polo paro

Desde que no ano 2002 a inmigración empezase a ser cualificada en España de “realidade”, as entidades bancarias e crediticias competiron na carreira por ver quen ofrece máis e mellores condicións paira captar a súa atención. Este grupo representa hoxe o 12% da poboación nacional, até un número de 5.598.691 persoas, segundo os últimos datos do Instituto Nacional de Estatística, publicados en xuño deste ano. Préstamos ao consumo, créditos rápidos, hipotecas polo cento por cento do importe da vivenda… A banca ten moi claro o filón desta nova liña de negocio, como explica Raúl Sánchez, da Universidade Europea de Madrid.

Pasados estes anos, os estranxeiros cruzan “idénticas augas” que os españois. Con todo, os primeiros adoitan ter que facer fronte a maiores dificultades de acceso ao crédito por falta de avais no país de acollida e problemas á hora de abonar cotas mensuais cando no mercado laboral a palabra que máis retumba é “despedimento”. Paira máis “inri”, o paro e a falta de crédito hanse ensañado con eles. O aluvión do desemprego ten especial incidencia entre os estranxeiros, moitos deles empregados no sector da construción.

As entidades ofrécenlles produtos laxos en canto aos prazos de devolución e menos esixentes no relativo a avais

As necesidades financeiras dos inmigrantes poden clasificarse en fases. Durante os dous primeiros anos de estancia, a maior preocupación será atopar traballo, conseguir “os papeis”, falar por teléfono cos familiares e enviarlles diñeiro. As remesas de diñeiro son o produto estrela e o resultado de calquera acción comercial que poida facer a banca “será limitado”, segundo aclara Altina Sebastián, profesora de Finanzas da Universidade Complutense de Madrid. Una segunda fase podería coincidir co tres ou catro anos seguintes: o inmigrante desexará que o seu núcleo familiar reúnase con el e solicitará pequenos préstamos de consumo, adquirirá una vivenda… Será a partir de entón cando requira da gama completa de servizos que a banca ofrece aos seus clientes.

Endebedamento

Os inmigrantes compraron un total de 7.672 pisos durante o terceiro trimestre do pasado ano, segundo datos do Ministerio de Vivenda. Pois ben, esa cantidade é o 58% inferior ás 18.521 casas que adquiriron un ano atrás. Porcentaxe que cobra verdadeira dimensión se se compara coa caída do 33,7% nas adquisicións dos españois. Segundo os datos do Banco de España, a morosidade dos créditos paira vivenda de estranxeiros rexistrou en decembro de 2008 una taxa de falta de pagamentos do 12,5%, o que supón case oito veces máis que a de hipotecas nacionais (1,6%). O supervisor financeiro subliña que o alto nivel de falta de pagamentos neste sector da poboación débese a que se trata dunha área de negocio “relativamente nova” paira os bancos e caixas, debido ao crecemento deste tipo de poboación nos últimos anos.

Con esas vimbias, algunhas caixas chegaron a ofrecer créditos hipotecarios compartidos a inmigrantes que nin sequera tiñan por que coñecerse. E varias entidades bancarias reclamaron cantidades que nalgún caso superan o millón de euros por créditos hipotecarios impagados nos que figuran como titulares e avalistas familias inmigrantes. O caso foi denunciado pola ONG América España Solidariedade e Cooperación (AESCO).

Polo xeral, tantas caixas como bancos ofrecen produtos con condicións de acceso máis flexibles, laxas en canto aos prazos de devolución e menos esixentes no relativo a avais. A maioría, de feito, non os pide. Coa lema “Queremos ser o teu banco”, o Santander presenta una liña de servizos dirixida a estranxeiros con residencia en España, onde eximen do pago de comisións. O grupo BEM -do que forman parte oito caixas de aforro- facilita créditos persoais, concede hipotecas e unifica débedas baixo uns criterios de flexibilidade especificamente deseñados paira estas persoas (créditos polo cento por cento do importe solicitado e até 40 anos paira a amortización das hipotecas). E Caixa Navarra creou un paquete de produtos paira non residentes, coa “Hipoteca Máis Cerca”, entre outros exemplos.

Exprés, primeiro elo dunha cadea de débedas

Préstamos levadíos, pero tamén menos cómodos… Tras a contracción do crédito por parte dos bancos a finais de 2008, os inmigrantes comezaron a utilizar outras fontes de financiamento. Con criterios de aprobación máis flexibles, as entidades de préstamos exprés atoparon nos inmigrantes un nicho de mercado onde atender a un avultado número de clientes. Os estranxeiros son os primeiros usuarios de créditos exprés. O 70% deles solicítanos paira liquidar débedas contraídas, e o 30% restante, por cuestións conxunturais. A mellor receita contra a morosidade segue sendo non gastar por encima das posibilidades. Pola contra, o endebedamento e o posterior sobreendeudamiento paira facer fronte ao primeiro serán só dous dos primeiros elos dunha longa cadea.

No entanto, as persoas que recorren a este sistema non son conscientes do alto grao de intereses destes créditos: se o TAE dun banco é do 10%, o dunha destas entidades pode duplicalo e, mesmo, triplicalo. Por iso, as asociacións de consumidores non cejan na batalla contra os créditos rápidos, aos que atribúen a bancarrota de centos de familias, sobre todo de inmigrantes.

O respiro dos microcréditos

Na vertente inversa, as fundacións e obras sociais dos principais bancos e caixas puxeron en marcha una política de sostén a emprendimientos, na súa maioría dirixidos por inmigrantes, a través dun novo produto financeiro. Os microcréditos son préstamos de pequena contía dirixidos a financiar proxectos empresariais promovidos por persoas que queren crear o seu propio emprego e teñen dificultades paira obter crédito polas canles ordinarias do sistema bancario por falta de avais ou garantías. Outorga cantidades reducidas, en xeral até 15.000 euros, con condicións interesantes en termos de tipos de interese, carencia, prazos de amortización, entre outros, e que serven paira financiar os proxectos de persoas que carecen de aval.

Creados polo economista indio e Premio Nobel da Paz Muhammad Yunus a finais dos 70, exportáronse a moitos países en vías de desenvolvemento e tamén a moitas economías avanzadas como a española. Máis do 70% dos beneficiarios deste tipo de créditos en España son estranxeiros que os solicitan paira montar pequenos negocios, segundo os datos da Fundación “Un Sol Món” de Caixa Catalunya. Os inmigrantes con permiso de traballo por conta allea poden pedir estes préstamos sempre que leven máis dun ano en España; tamén poden solicitalos as persoas con autorización de residencia aínda que non teñan permiso de traballo.

Os estranxeiros son os primeiros usuarios de créditos exprés

A cooperativa de iniciativa social “Transformando” dispón de enlace directo coa fundación de microcrédito social “Inclúe”, que xestiona o programa de microcréditos sociais da Fundación “Un Sol Món” de Caixa Catalunya paira a Comunidade Autónoma de Madrid. Na historia dos microcréditos en España, o Banco Mundial da Muller foi a primeira entidade que no ano 1989 asinou un acordo cunha entidade bancaria, Caixa Madrid, paira facilitar préstamos a mulleres en condicións máis favorables que as do mercado. Desde o ano 1989, o Banco Mundial da Muller tramitou 960 créditos bancarios, por un importe de máis de 23,9 millóns de euros. BBVA, Fundación A Caixa, Caixa Galicia e o propio Goberno tamén ofrecen microcréditos. No caso de Caixa Galicia préstase até un máximo de 25.000 euros a un tipo de interese fixo do 4%. Paira a súa concesión, non hai comisións de estudo, apertura nin cancelación e os clientes teñen até un máximo de catro anos paira devolvelo.