Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Fondos garantidos

Na contratación deste produto convén estudar a rendibilidade, o período de investimento e as comisións
Por miren 22 de Marzo de 2006

Entre os múltiples produtos financeiros de investimento que existen na actualidade paira aforrar diñeiro, os fondos garantidos han comezado a ocupar os primeiros postos entre as demandas dos clientes. Cales son as súas vantaxes? Que características teñen? Que diferenza hai entre un fondo garantido e un fondo de investimento que non é garantido? Os fondos garantidos son una categoría especial de fondos de investimento que permite aos seus titulares non perder o capital investido, sempre que se manteña o investimento até o final da vida do fondo. Na actualidade, dos 252.000 millóns de euros que hai investidos en fondos de investimento en España (a peche de febreiro de 2006), 61.000 millóns de euros corresponden a fondos garantidos, máis dunha cuarta parte do total. En concreto, hai 769 fondos garantidos nos que poder investir en España. No entanto, aínda que estes produtos destacan por non pór en risco o investimento do titular, xa que o capital investido está asegurado, os expertos aconsellan vixiar as comisións e os prazos nos que hai que investir. Ademais, advirten de que, en moitos casos, as rendibilidades que ofrecen estes fondos son moi pobres, de maneira que os fondos garantidos non son tan atractivos como pode parecer a primeira ollada.

Como funcionan os fondos garantidos?

Os fondos garantidos apareceron por primeira vez en 1995 como un produto de escaso risco, a consecuencia das fortes perdas que sufriran moitos partícipes nos seus fondos de investimento ‘normais’ durante o ano 1994. Os garantidos naceron como una modalidade específica de fondos de investimento, atractiva porque o investidor non perdía diñeiro, sempre que non sacase o diñeiro antes da data reflectida no contrato. Marcelo Casadejús, director de mercadotecnia de Aforro Corporación, asegura que nestes momentos “é un produto financeiro especialmente deseñado paira os aforradores que non queren asumir ningún tipo de risco”.

Estes fondos caracterízanse por ter fixado un período de tempo concreto no que hai que manter o capital investido, que é o que se denomina período de garantía, que oscila entre un ano e dez anos. Se o cliente mantén o capital investido desde o inicio ata que finaliza a garantía, a xestora comprométese a devolverlle o seu diñeiro e, no seu caso, una rendibilidade adicional. “Esta rendibilidade adicional dependerá dos activos nos que invista cada fondo concreto”, comenta Casadejús. Neste sentido, os expertos recomendan contratar fondos de investimento garantidos cuxos prazos non superen os cinco anos, xa que as xestoras comprométense a pagar uns intereses en función da situación actual e as perspectivas paira os próximos anos. Se se opta por un fondo cun prazo moi longo (10 anos), pode perder rendibilidade, posto que é demasiado tempo paira saber que comportamento van ter os tipos de interese, a bolsa…, activos que moi probablemente marcarán o ritmo do fondo.

En que invisten estes fondos

Existen varias modalidades de fondos garantidos:

  • Garantidos de renda fixa (GRF): nestes fondos a entidade garante a consecución dunha rendibilidade mínima ao final do período asegurado. Neste tipo de fondos garantidos, as xestoras adoitan investir en activos de renda fixa. Tamén poden reinvestir os rendementos en depósitos bancarios, que ofrezan certa rendibilidade.
  • Garantidos de renda variable (GRV): aseguran a recuperación do investimento inicial e a obtención dun tanto por cento da revalorización que obteña o mercado bolsista no período determinado pola entidade. En xeral, estes garantidos ofrecen unha porcentaxe da revalorización que experimente no período da garantía un índice concreto, por exemplo o Ibex-35, o Euro Stoxx 50, etc. É complicado atopar fondos garantidos que proporcionen máis dun 50% da revalorización media do índice de rigor.

Rendibilidade

A rendibilidade que ofrecen os fondos garantidos dependerá, por tanto, dos activos nos que invistan e da situación concreta do mercado. Na actualidade, cos tipos de interese aínda en niveis moi baixos, os fondos garantidos de bolsa son os que mellores rendibilidades están a ofrecer. A peche de febreiro, a rendibilidade media anual dos fondos garantidos de renda fixa a un ano situábase no 1,54%, segundo datos de INVERCO, Asociación de Institucións de Investimento Colectivo e Fondos de Pensións. Pola súa banda, a rendibilidade media anual dos garantidos de bolsa situábase a peche de febreiro no 5,02%. En calquera caso, convén lembrar a seguinte máxima: ‘rendibilidades pasadas non garanten rendibilidades futuras’, xa que sempre haberá que ter en conta as condicións concretas dos mercados.

A pesar de todo, se o que busca un investidor é conseguir a maior rendibilidade posible, adoita ser máis apropiado investir nun fondo puro de bolsa, que non sexa garantido, xa que estes últimos só ofrecen una parte da rendibilidade do que consigan os índices ou valores nos que invisten. Neste sentido, Fernando Luque, director de análise da sociedade estadounidense Morningstar, empresa especializada en cualificar fondos de investimento, lembra que cos garantidos de bolsa “o partícipe só vai poder beneficiarse dunha parte das subidas do mercado”. Cos fondos puros de bolsa, o investidor recolle practicamente as mesmas ganancias que experimenten os activos nos que inviste o produto.

Fernando Luque opina que “una das maiores desilusións do investidor ocorre cando o fondo no que depositou o seu diñeiro non cumpre as expectativas de rendibilidade e risco… algo que pode suceder con algúns produtos garantidos”. O investidor debe ter claro que cos garantidos de bolsa, no caso de ir ben, non obterá tanto diñeiro coma se investise directamente no mercado. Por exemplo, se un investidor aposta por un fondo índice que simula o comportamento do Ibex-35 e nun período de dous anos obtén una rendibilidade do 10%, investindo nun garantido de bolsa que tamén apostase polo índice Ibex, a rendibilidade que obtería sería a metade (en torno ao 5%).

Isto explícase pola distinta combinación rendibilidade-risco que presentan estes dous tipos de produtos: os garantidos dan menos rendibilidade, pero tamén supoñen menos risco paira o investidor.

Os garantidos dan menos rendibilidade, pero tamén supoñen menos risco paira o investidor

Os fondos de investimento puros de bolsa poden dar máis rendibilidade, pero obrigan a asumir máis risco. De feito, cos garantidos, o investidor non perde nada do seu diñeiro aínda que a bolsa vaia mal, se se mantén ata que termine a garantía. Cos fondos puros de bolsa si que se perde diñeiro, se o mercado vai mal.

Comisións

As comisións son un dos puntos máis importantes que hai que analizar á hora de investir en fondos garantidos, posto que poden terminar ‘coméndose’ a rendibilidade do produto. Víctor Alvangonzález, director xeral de PROFIM, Análise e Selección de Fondos, opina que nos fondos máis conservadores (como poden ser os garantidos de renda fixa), nos que a rendibilidade potencial é reducida, as comisións son moi importantes. “En ocasións, hai produtos deste tipo que ofrecen malos resultados por culpa das comisións que aplican”, engade Alvargonzález. En concreto, estes produtos presentan catro tipos de comisións: os gastos cobrados polo fondo poden ser de subscrición, de reembolso, de xestión e de depósito.

A comisión máxima de xestión que se pode cargar anualmente nos fondos de investimento nacionais é do 2,25 por cento do patrimonio ou o 18 por cento dos resultados.

As comisións máximas que poden aplicar por subscrición (por entrar no fondo una vez finalizado o período de subscrición inicial) e por reembolso (por rescatar o seu diñeiro antes de que acabe a garantía) é do 5% en ambos os casos.A comisión de depósito é do 0,20 por cento anual sobre o patrimonio custodiado (o depósito investido).

Os expertos consultados recomendan a firma dun fondo garantido tendo en conta cales están en período de subscrición ou entrada, xa que, ao asegurar una rendibilidade nun prazo determinado, estes fondos teñen establecidas unhas datas paira ‘entrar’ e paira ‘saír’. O prazo paira entrar nun fondo garantido adoita ser de mes e medio ou dous meses. Se non se entra nese período, a xestora xa non asegura una rendibilidade determinada. Ademais, normalmente, paira entrar nun garantido fóra de prazo hai que pagar una forte comisión de subscrición, que pode alcanzar até o 5% mencionado. De feito, na actualidade, a maioría das xestoras aplican este tope, do 5%. Por exemplo, na actualidade está aberto o prazo paira subscribir o fondo garantido Caixa Madrid Horizonte. O produto poderase contratar sen comisión de subscrición até o 5 de maio de 2006. Despois, aplicará una comisión do 0,6 por cento por este concepto (esta comisión é moi baixa, pero o habitual é atopar produtos que aplican taxas do 5% ou moi próximas a esta porcentaxe).

Igualmente, convén prever que non se vaia a necesitar o diñeiro no prazo de garantía do produto. Se o partícipe saca o diñeiro antes do período comprometido, terá que pagar una comisión de reembolso,

Se o partícipe saca o diñeiro antes do período comprometido, terá que pagar una comisión de reembolso

é dicir, paira sacar o seu diñeiro que, como apuntamos, pode chegar tamén ao 5%. Anxo Olea, director de investimentos de Abante Asesores, afirma que este é un dos grandes inconvenientes do produto: o seu iliquidez. “Os fondos garantidos adoitan incorporar importantes comisións de reembolso, en moitos casos do 5%, no caso de querer vender o produto antes do seu vencimiento. Estes produtos son esencialmente de campaña e non sempre van dirixidos ao cliente máis idóneo”, expón.

José María Lúa, director de análise de PROFIM Análise e Selección de Fondos, cre que estes produtos son adecuados baixo determinadas circunstancias e si a súa “letra pequena” é interesante “tamén pode ser moi perigosa”, engade. “En termos xerais, non somos partidarios deles, xa que non permiten a saída (na maioría dos casos é practicamente imposible saír, ben por condicións contractuais, ben polas altísimas comisións de reembolso que aplican por cancelación anticipada). En definitiva, os fondos garantidos son “ilíquidos” e péchannos oportunidades que poden xurdir no mercado”, comenta Lúa.

Onde contratalos?

As entidades encargadas de deseñar estes produtos son as xestoras de investimento que, á súa vez, recorren aos bancos e ás caixas de aforros paira pór en circulación estes fondos. Deste xeito, paira contratar un produto deste tipo o habitual é acudir a unha destas entidades financeiras, bancos ou caixas de aforros. Na actualidade, as entidades máis centradas na comercialización de fondos garantidos son as caixas de aforros. E é nestas entidades onde informarán aos interesados do que contrato de garantía que teñen os fondos garantidos, concedido pola entidade depositaria. A través dese contrato, a entidade comprométese a pagar a cantidade necesaria paira alcanzar a rendibilidade garantida se o fondo non a consegue.

Como contratar este tipo de fondos? A maneira de entrar nun fondo é comprar una participación. A través dela, o investidor faise socio do fondo. O valor da participación sobe e baixa, polo que o investidor incrementa ou reduce as súas ganancias segundo a rendibilidade que se vaia adquirindo e en función da achega realizada. Por tratarse dun investimento indirecto, os rendementos dun fondo están en función do comportamento dos activos nos que inviste (accións, bonos, divisas…).