Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Economía doméstica

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Herdar unha carteira de valores

Os bancos deben bloquear as contas de valores dun falecido ata que se presente a escritura de aceptación de herdanza e o caderno particional

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Luns, 18deOutubrode2010

É o soño de numerosos cidadáns: recibir unha herdanza cun bo tanto de diñeiro, que lles asegure un futuro desafogado. No entanto, o feito de herdar leva unha serie de trámites e reviravoltas que poden traer sorpresas desagradables. En primeiro lugar, hai que saber que unha herdanza non se compón só de diñeiro en efectivo, senón que se poden herdar todo tipo de bens: materiais como inmobles, xoias ou obras de arte, e intangibles como fondos de investimento, débeda pública (letras do tesouro, bonos) ou accións. Unha das prácticas máis comúns nas herdanzas é recibir un paquete de títulos cotizados en Bolsa ou mesmo unha carteira completa de valores. Neste último caso, que implica esta circunstancia? Como se reparte entre os distintos herdeiros a carteira de valores dun falecido? Cal é a súa fiscalidade? Ante todo, convén saber que os bancos teñen a obrigación de bloquear as contas de valores dun falecido ata que se presente a escritura notarial de aceptación de herdanza e o correspondente caderno particional.

A repartición

Un dos primeiros aspectos que se deben coñecer cando unha persoa falece é se contaba ou non con testamento . Se non dispuña del, o destino dos seus bens establecerase por esta orde: os herdeiros principais serán os fillos, despois os pais, o seu cónxuxe, irmáns, sobriños… No caso de que non tivese familiares ata o cuarto grao, o Estado ou as comunidades autónomas herdarían os seus bens. Se pola contra contaba con testamento, haberá que respectar a vontade expresada nel.

En calquera caso, ao iniciar o proceso de repartición dunha herdanza, os herdeiros deberán facelo constar en acta notarial e presentar probas de parentesco. Cando os bens que se repartan sexan accións para cobrar, é imprescindible entregar estes documentos ante a entidade depositaria correspondente que, polo xeral, é un banco, aínda que tamén pode ser unha axencia ou sociedade de valores.

Unha das posibilidades que permite a lexislación actual é que antes de aceptar a herdanza, os beneficiarios negocien e cheguen a un acordo de repartición. Cando hai sintonía entre eles e predisposición para pactar, primeiro deben facer unha valoración de todos os bens: diñeiro en efectivo, inmobles, xoias e outros bens de valor, accións, fondos… Cada herdeiro pode mostrar daquela as súas preferencias e solicitar quedar cos bens que desexe, sempre que respecte a porcentaxe de patrimonio que lle correspondería. Un herdeiro pode decidir quedar co paquete íntegro de accións, o que evitaría unha partición en porcentaxes iguais das mesmas. Se se chega a un acordo non se dividirían, sempre que os demais acepten e a valoración compense coa elección de bens do resto. Cada herdeiro debe completar a elección dos seus bens ata alcanzar o valor patrimonial que lle corresponde.

A lexislación permite realizar unha repartición a petición dos herdeiros, algo que evita unha infinidade de molestias, preocupacións e gastos

O feito de realizar unha repartición a petición dos herdeiros evita unha infinidade de molestias, preocupacións e gastos. No caso de non chegar a un acordo, habería que repartir cada paquete de bens en porcentaxes iguais para os herdeiros (se o falecido tiña 30.000 euros en contas correntes e deixa tres herdeiros, entregaríanse 10.000 euros a cada un, mentres que se tiña 120 accións, dar 40 a cada un).

Posto que a lei permite acordar unha repartición a gusto dos herdeiros, afórrase unha considerable cantidade de diñeiro en trámites, pero se non hai acordo, todo repartirase a partes iguais, co seu correspondente pago de impostos en cada caso.

Como cobrar as accións herdadas

Para cobrar un paquete de accións herdadas, unha vez que a entidade recibe o comunicado de que un dos seus clientes faleceu, deben iniciarse os trámites de cambio de titularidade. Por lei, os bancos están obrigados a bloquear as contas correntes e contas de valores cando unha persoa falece. Ata que os herdeiros non teñen a escritura notarial de aceptación de herdanza non poden facer a repartición correspondente, nin permitir o pago de diñeiro en efectivo a ningún posible herdeiro. Isto engloba tanto a accións, como dividendos ou saldos depositados en conta.

Ademais, os herdeiros (se son varios) deben elaborar un caderno particional privado onde conste que porcentaxe das accións corresponde a cada un. Cando hai un único beneficiario, bastará con presentar ante a entidade depositaria dos valores a acta notarial e o libro de familia ou un documento no que se acredite o parentesco co falecido. Nese caso, entenderase que a contía íntegra das accións irá parar a un único e exclusivo herdeiro, co que non será necesario facer cálculos de porcentaxes particionales.

Superados os trámites legais, os herdeiros poden vender e liquidar os seus títulos cando o desexen. Neste caso, o banco ou entidade depositaria realizaralles o cálculo de venda a prezo de mercado e ingresará a contía correspondente á multiplicación do número de accións que pertencen a cada herdeiro polo valor de cotización actual de cada título. Se un herdeiro recibe 20 accións de Telefónica e decide vendelas, recibirá o correspondente ao seu prezo de mercado actual (19,34 euros a peche do 13 de outubro de 2010), é dicir, 386,8 euros.

Fiscalidade

No plano fiscal, con todo, a cuestión complícase. Ao declarar a venda dun paquete de accións herdadas, hai que lembrar dous aspectos: o valor de transmisión e o valor de adquisición. O importe da ganancia ou perda patrimonial obtida pola venda das accións determinarase pola diferenza entre ambos os valores.

O valor de transmisión é o importe real de alleamento das accións. En ocasións, é complicado achalo, xa que poden realizarse compras sucesivas de diversos paquetes de accións dunha mesma compañía pero en distintos momentos no tempo. O lóxico é que a entidade depositaria (banco, axencia ou sociedade de valores) realizase unha contabilidade ordenada e dispoña de todos os valores e datas de compra dos títulos, o que debe permitir achar a media do valor de transmisión.

Convén estudar o comportamento e as perspectivas do valor para sopesar a posibilidade de manter as accións en carteira

Pola súa banda, o valor de adquisición das accións adxudicadas por herdanza será igual ao valor de cotización dos valores na data do falecemento do seu titular máis os gastos e impostos derivados da súa adquisición polo herdeiro. A suma destes gastos ao valor de adquisición pode motivar que este sexa superior ao de transmisión e, en consecuencia, unha perda fiscal.

Estes aspectos axudan ao herdeiro a decidir cando lle convén vender os seus títulos. Ademais, debe estudar o comportamento e as perspectivas do valor para sopesar a posibilidade de manter as accións en carteira, coa esperanza de lograr unha revalorización co paso do tempo. Manter os títulos é interesante, sobre todo, se a compañía en cuestión reparte bos dividendos, aínda que polas accións herdadas hai que pagar impostos.

A actual lei do IRPF impón que o investidor deberá pagar impostos por un 18% das ganancias obtidas en Bolsa, que tamén se consideran rendementos de capital mobiliario. Desde 2007, todos os produtos de aforro, non só as accións senón tamén os fondos de investimento, os depósitos, as contas correntes ou os seguros de aforro, tributan ao tipo único do 18%, con independencia do tempo que se manteñan en carteira. Coa nova reforma fiscal, eliminouse a distinción das ganancias en función de que o seu período de xeración sexa superior ou inferior ao ano. Por tanto, quen decidan vender un paquete de accións herdado deberán pagar a Facenda por un 18% das súas ganancias. A fiscalidade do investimento en accións inflúe, por tanto, na rendibilidade neta que obtén o investidor.

Ademais das ganancias que se conseguen polas accións, tamén deben renderse contas a Facenda polos dividendos obtidos, que tributan no IRPF como rendementos do capital mobiliario e intégranse na base do aforro do contribuínte. Desde 2007 os dividendos tributan ao 18%, aínda que os primeiros 1.500 euros obtidos a través desta vía están exentos.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións